Otwórz menu główne

Perejasław (ukr. Переяслав) – miasto rejonowe na Ukrainie, niedaleko Kijowa, nad rzeką Trubiż (dopływem Dniepru), 27 tys. mieszkańców, liczne zabytki cerkiewne i cytadela.

Perejasław
Переяслав
Ilustracja
Cerkiew Woznieseńska
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód kijowski
Populacja (2019)
• liczba ludności

26 952[1]
Nr kierunkowy +380 4467
Kod pocztowy od 08400 do 08409
Położenie na mapie Kijowa i obwodu kijowskiego
Mapa lokalizacyjna Kijowa i obwodu kijowskiego
Perejasław
Perejasław
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Perejasław
Perejasław
Ziemia50°04′12″N 31°27′27″E/50,070000 31,457500
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina

HistoriaEdytuj

Początki grodu datowane są na X wiek – wspomniany jest w 911 roku w latopisie „Powieść minionych lat”. Włodzimierz Wielki zbudował w nim drewniano-ziemną fortyfikację dla ochrony południowych granic Rusi przed najazdami Połowców. W latach 991–1035 mieściła się tam prawosławna metropolia kościelna, przeniesiona następnie do Kijowa. Perejasław był siedzibą metropolity również w latach 1054–1279, 1698–1803 i od 1923. W czasie rozbicia dzielnicowego od połowy XI w. był stolicą ruskiego księstwa perejasławskiego. W 1239 r. został zniszczony przez Tatarów.

W XIV w. miasto zostało przyłączone do Wielkiego Księstwa Litewskiego, a po 1569 r. do Korony. W 1585 roku król Polski nadał Perejesławowi prawa miejskie magdeburskie. Wiosną 1592 roku spalone przez Kozaków podczas Powstania Kosińskiego. W 1630 r. wojska hetmana polnego koronnego Stanisława Koniecpolskiego oblegały zbuntowanych Kozaków pod dowództwem Tarasa Fedorowicza. Nieudane oblężenie zakończyło się podpisaniem tzw. ugody perejasławskiej, która podnosiła rejestr Kozaków do 8 tysięcy i zabraniała im wypraw na ziemie tureckie. W 1635 roku starosta Łukasz Żółkiewski umieścił w Pejeresławiu jezuitów. W lutym 1649 w Perejasławiu toczyły się rokowania pokojowe między Bohdanem Chmielnickim a wojewodą Adamem Kisielem, które nie przyniosły porozumienia między Kozakami a Rzecząpospolitą[2]. W styczniu 1654 do Perejasławia przybył wysłannik cara Rosji Aleksego, Wasyl Buturlin, z którym Chmielnicki zawarł ugodę perejasławską. Na jej mocy hetman kozacki złożył przysięgę uległości, włączając Ukrainę do Rosji.

Był miastem królewskim Rzeczypospolitej Obojga Narodów[3]. Perejasław położony był w pierwszej połowie XVII wieku w starostwie perejasławskim w województwie kijowskim[4].

W latach 1943–2019 miasto nosiło nazwę Perejasław Chmielnicki.

Do znanych postaci urodzonych w mieście należy Szolem Alejchem, pisarz żydowski.

ZabytkiEdytuj

  • kolegium z 1757 roku
  • dzwonnica barokowa z lat 1770–1776
  • monaster Michajłowski
  • cerkiew św. Michała z XVIII w.
  • Sobór Uspieński z 1898 r., ceglany
  • zamek
  • Cerkiew śś. Borysa i Gleba z 1839 roku, klasycystyczna
  • cerkiew św. Trójcy

MuzeaEdytuj

  • skansen – muzeum architektury ludowej
  • Muzeum archeologiczne
  • Muzeum architektury Rusi Kijowskiej
  • Muzeum Skoworody
  • Muzeum Kultury Trypolskiej
  • Muzeum roślin leczniczych
  • Muzeum pisarza Szolem-Alejchema
  • Muzeum poczty
  • Muzeum historii filozofii
  • Muzeum Nikołaja Benardosa

UrodzeniEdytuj

GaleriaEdytuj

Miasta partnerskieEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Чисельність населення (за оцінкою) на 1 вересня 2019 року // Головне управління статистики у Київській області
  2. Dyariusz podróży do Perejasławia i traktowania tamtejszego z Chmielnickim Panów Komissarzów Polskich przez Wojciecha Miaskowskiego podkomorzego lwowskiego Komissarza spisany od 1 stycznia do 7 marca 1649 w: Księga pamiętnicza Jakuba Michałowskiego, wojskiego lubelskiego a późniéj kasztelana bieckiego, wyd. Antoni Zygmunt Helcel, Kraków 1864, Dok nr 103, s. 369–385.
  3. Aleksander Jabłonowski, Polska XVI wieku. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów – Bracław). T. 3, Warszawa 1897, s. 226.
  4. Lustracye królewszczyzn ziem ruskich, Wołynia, Podola i Ukrainy z piérwszéj połowy XVII wieku / wydał Aleksander Jabłonowski, Warszawa 1877, s. 106.

Linki zewnętrzneEdytuj