Planetarium Śląskie

zabytek w Chorzowie

Planetarium Śląskie – największe i najstarsze[1] planetarium i obserwatorium astronomiczne w Polsce. Zostało założone 4 grudnia 1955 roku w ówczesnym Wojewódzkim Parku Kultury i Wypoczynku (obecnie nazywany również Parkiem Śląskim) położonym w Chorzowie.

Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika w Chorzowie
Symbol zabytku nr rej. A/399/13 z 24 stycznia 2013 r.
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Chorzów
Adres Al. Planetarium 4, 41-500 Chorzów
Styl architektoniczny socrealizm
Architekt Zbigniew Solawa
Ukończenie budowy 1955
Ważniejsze przebudowy 2018 - 2020
Położenie na mapie Chorzowa
Mapa konturowa Chorzowa, po prawej znajduje się punkt z opisem „Planetarium Śląskie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Planetarium Śląskie”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Planetarium Śląskie”
Ziemia50°17′26,35″N 18°59′32,29″E/50,290653 18,992303
Strona internetowa
Planetarium i Obserwatorium Śląskie
Ilustracja
Luneta 30 cm w obsrwatorium
Państwo  Polska
Położenie Chorzów
Wysokość 316 m n.p.m.
Zarządzający Planetarium Śląskie
Kod obserwatorium 553
Teleskopy
  • luneta: 30 cm widzialne
Strona internetowa

HistoriaEdytuj

Budowę Planetarium Śląskiego im. Mikołaja Kopernika rozpoczęto z okazji Roku Kopernikowskiego w 1953 roku. Zbudowano je na najwyższym wzniesieniu parku tzw. Górze Parkowej. Autorem projektu był architekt Zbigniew Solawa.

OpisEdytuj

Centralnym urządzeniem Planetarium Śląskiego jest potężny projektor, noszący również nazwę „planetarium” lub nazywany inaczej „UPP” (ang. Universal Projection Planetarium). Projektor został wyprodukowany przez zakłady Zeissa w Jenie. Waży on ponad 2 tony, natomiast wysokość przy pionowym ustawieniu wynosi 5 m. Odtwarza on wygląd nieba z dowolnego miejsca na Ziemi o dowolnej porze, naśladując rzeczywisty firmament. Ekranem projekcji jest największa w kraju kopuła o średnicy 23 metrów. Widownia może pomieścić 400 osób.

W zespole budynków Planetarium Śląskiego znajduje się także obserwatorium astronomiczne (z największym w Polsce 30-centymetrowym refraktorem), kilkumetrowy zegar słoneczny, stacja klimatologiczna i stacja sejsmologiczna.

W lipcu 2018 r. ruszyła modernizacja Planetarium Śląskiego, która planowo zakończy się w 2021 roku[2].

FilatelistykaEdytuj

Poczta Polska wyemitowała 15 września 1966 r. znaczek pocztowy przedstawiający Planetarium Śląskie o nominale 1,55 , w serii Turystyka. Autorem projektu znaczka był Cz. Kaczmarczyk, ryt wykonał B. Brandt. Znaczek wydrukowano techniką stalorytu, na papierze niepowlekanym, w nakładzie 102.020.100 szt. Pozostawał w obiegu do 31 grudnia 1994[3].

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Wczoraj. Planetarium Śląskie. [dostęp 2018-11-18].
  2. Olga Krzyżyk, Przebudowa Planetarium Śląskiego. Powstaje Śląski Park Nauki. Planowe zakończenie prac to sierpień 2021 roku, Dziennik Zachodni, 1 kwietnia 2020 [dostęp 2020-09-17] (pol.).
  3. Marek Jedziniak: Turystyka (pol.). www.kzp.pl. [dostęp 2018-06-03].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj

Strona internetowa Planetarium Śląskiego