Porzeczka biała

Porzeczka biała (Ribes gracile Michx.) – gatunek krzewu należący do rodziny agrestowatych (Grossulariaceae). Pochodzi z wschodniej części Ameryki Północnej[4]. W Polsce gatunek uprawiany (odmiany: słowacka 'Bianka' i niemiecka 'Juteborg').

Porzeczka biała
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd Saxifraganae
Rząd skalnicowce
Rodzina agrestowate
Rodzaj porzeczka
Gatunek porzeczka biała
Nazwa systematyczna
Ribes gracile Michx.
Fl. Bor.-Amer. 1: 111 1803[3]
Synonimy
  • Grossularia nivea Spach
  • Ribes niveum Lindl[3].

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Wielopostaciowy krzew o wysokości do 3 m w zależności od odmiany.
Łodyga
Główne pędy są sztywne, giętkie (uginają się pod ciężarem owoców) i silnie rozgałęzione.
Liście
O średniej wielkości, jasnozielone, z wyraźnie zaznaczonymi klapami.
Kwiaty
Obupłciowe, miseczkowate, płatki drobne, barwy żółtej.
Owoce
Jagody, średnie lub duże, białe z żółtymi paskami z góry na dół, zebrane w grona (w jednym gronie może być od 24 do ponad 43 jagód), wielonasienne. Słodko-kwaśne w smaku.

Biologia i ekologiaEdytuj

Roślina wieloletnia, nanofanerofit. Kwitnie w kwietniu. Kwiaty równoczesne, zapylane przez błonkówki i muchówki[5]. Owoce dojrzewają w lipcu i na początku sierpnia. Najlepiej kwitnie w glebach piaszczysto-gliniastych, żyznych o kwaśnym ph. Jest mrozoodporna.

ZastosowanieEdytuj

Roślina owocowa: rzadko jest uprawiana na plantacjach. Daje owoce, nadające się do spożycia na świeżo lub do przetworów: galaretek, dżemów, win i soków. Zawiera znaczne ilości kwasu glutaminowego (263 mg na 100 g) i asparaginowego (158 mg na 100 g)[6].

Wartość odżywcza
Porzeczka biała
(100 g)
Wartość energetyczna 190 kJ (45 kcal)
Białka 1,0 g
Węglowodany 13,1 g
Tłuszcze 0,2 g
Woda 85,2 g
Dane liczbowe na podstawie: [6]
Wartości RDA i AI wyznaczone na podstawie danych Institute of Health[7]

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2011-04-10] (ang.).
  3. a b The Plant List. [dostęp 2012-12-18].
  4. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-07-20].
  5. Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.
  6. a b Hanna Kunachowicz; Beata Przygoda; Irena Nadolna; Krystyna Iwanow: Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Wyd. wydanie II zmienione. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2017, s. 623. ISBN 978-83-200-5311-1.
  7. Dietary Reference Intakes Tables and Application. Institute of Health. The National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. (ang.)