Otwórz menu główne

Reakcja Hunsdieckera (znana też jako reakcja Borodina od Aleksandra Borodina) – reakcja w chemii organicznej soli srebrowych kwasów karboksylowych z bromem (a także innymi fluorowcami), w wyniku której następuje dekarboksylacja i powstają halogenki alkilowe (halodekarboksylacja)[1][2][3][4]. Reakcja zawdzięcza swą nazwę jej odkrywcom, Heinzowi i Cläre Hunsdieckerom.

Reakcja Hunsdieckera

Opublikowano wiele jej zastosowań[5][6].

Zamiast soli srebrowych do reakcji Hunsdieckera można stosować także mieszaninę kwasów karboksylowych i tlenku rtęci(II)[7][8].

MechanizmEdytuj

Jest to reakcja rodnikowa i przebiega wieloetapowo. W pierwszym etapie (1) z substratu powstaje nietrwała pochodna kwasu, zawierająca wiązanie O-Br (2), która rozpada się na wolne rodniki (3). Rodnik kwasowy ulega dekarboksylacji z wydzieleniem dwutlenku węgla. Powstały rodnik alkilowy reaguje z atomem bromu (4) tworząc bromoalkan (5).

 

 
Animacja

Reakcja SimoniniegoEdytuj

Reakcja soli srebrowych kwasów karboksylowych z jodem znana jest jako reakcja Simoniniego, zawdzięczająca swą nazwę jej odkrywcy Angelo Simoniniemu. W zależności od stechiometrii substratów ma ona odmienny przebieg. Jeśli stosunek soli do jodu wynosi 1:1, zachodzi ona jak typowa reakcja Hunsdieckera i produktem jest jodoalkan. Zmiana proporcji do 2:1 skutkuje odmiennym produktem, którym jest ester kwasu karboksylowego. W stosunku 3:2 reakcja prowadzi do powstania mieszaniny obu produktów[5][9][10].

 

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

  1. Przemysław Mastalerz: Chemia Organiczna. Wrocław: Wydawnictwo Chemiczne, 2000. ISBN 83-905776-4-X.

PrzypisyEdytuj

  1. Heinz Hunsdiecker, Clare Hunsdiecker, Egon Vogt, Method of manufacturing organic chlorine and bromine derivatives, U.S. Patent 2176181, 1939.
  2. Heinz Hunsdiecker, Cläre Hunsdiecker. Über den Abbau der Salze aliphatischer Säuren durch Brom. „Chemische Berichte”. 75, s. 291, 1942. DOI: 10.1002/cber.19420750309. 
  3. Aleksandr Borodin. Ueber Bromvaleriansäure und Brombuttersäure. „Liebigs Annalen”. 119, s. 121, 1861. DOI: 10.1002/jlac.18611190113. 
  4. Allen, C. F. H., Wilson, C. V.. Methyl 5-bromovalerate. „Organic Syntheses”. 3, s. 578, 1955. 
  5. a b Robert G. Johnson, Robert K. Ingham. The Degradation Of Carboxylic Acid Salts By Means Of Halogen – The Hunsdiecker Reaction. „Chem. Rev.”. 56, s. 219–269, 1956. DOI: 10.1021/cr50008a002. 
  6. Wilson, C. V. Org. React. 1957, 9, 341. (Review)
  7. Meek, J. S., Osuga, D. T.. Bromocyclopropane. „Organic Syntheses”. 5, s. 126, 1973. 
  8. Lampman, G. M., Aumiller, J. C.. Mercury(II) oxide-modified Hunsdiecker reaction: 1-Bromo-3-chlorocyclobutane. „Organic Syntheses”. 6, s. 179, 1988. 
  9. Angelo Simonini. Über den Abbau der fetten Säuren zu kohlenstoffärmeren Alkoholen. „Monatshefte für Chemie”. 13, s. 320-325, 1892. DOI: 10.1007/BF01523646. 
  10. Angelo Simonini. Über den Abbau der fetten Säuren zu kohlenstoffärmeren Alkoholen. „Monatshefte für Chemie”. 14 (1), s. 80-92, 1893. DOI: 10.1007/BF01517859.