Otwórz menu główne

ŻyciorysEdytuj

W latach 1929-1934 studiował prawo na kilku uniwersytetach w Niemczech. W tym czasie wstąpił do NSDAP i został członkiem SS. W chwili wybuchu II wojny był zastępcą szefa biura SD w Dreźnie[1][2]. W czasie II wojny światowej SS-Sturmbannführer, szef SD w Poznaniu, odpowiedzialny m.in. za masowe mordy Żydów[3]. Kierował Centralą Przesiedleńczą w Poznaniu (niem. Umwandererzentralstelle in Posen - UWZ), podlegającą bezpośrednio Głównemu Urzędowi Bezpieczeństwa Rzeszy, zastępując SS-Sturmbannfuhrera Rappa[4]. W 1943 wyrażał swoje niezadowolenie z powodu proletaryzacji ludności polskiej, która nieoczekiwanie przyczyniła się do wzrostu wzajemnej solidarności[5]. Po wojnie skazany, odbył karę 10 lat pozbawienia wolności, po czym wyjechał do Niemiec Zachodnich.

Był świadkiem przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze. W 1949 odpowiadał też przed polskim sądem w Poznaniu. Mieszkał w Bad Godesberg[6].

Był jednym z rozmówców Krzysztofa Kąkolewskiego w jego zbiorze wywiadów ze zbrodniarzami nazistowskimi Co u pana słychać?[7]

Zbrodnicza działalnośćEdytuj

Stojąc na czele Centrali Przesiedleńczej przygotował w czerwcu 1940 dokument z propozycjami intensyfikacji przesiedleń (Polacy się temu opierali) poprzez: branie zakładników z groźbą rozstrzelania, przeczesywanie terenu, inwigilację agenturalną. W związku z tym, że chorzy i niezdolni do podróży zostawali na miejscu - jesienią 1940 wprowadzono w życie nowe propozycje Höppnera - 26-30 października zamordowano ok. 400 osób w szpitalu żydowskim w Kaliszu. W identyczny sposób rozprawiono się z Polakami we Włocławku na początku 1942[8].

Również w czerwcu 1940 przedstawił szereg propozycji dotyczących przesiedleń ludności żydowskiej. Trudności w ich realizacji sprowadzały się do dążenia do wyniszczenia Żydów poprzez ich zagłodzenie i niewolniczą pracę[9].

W związku z wybuchem wojny z ZSRR w 1941 możliwości przesiedlania ludności uległy zmniejszeniu. Stąd Höppner stanął na czele urzędu ds. Volkslisty. To on stworzył przepisy, na podstawie których niemożliwym było zawarcie związku małżeńskiego w Warthegau przez Polaka, który nie ukończył 28 lat i analogicznie w przypadku Polek w wieku przed skończeniem 25 roku życia. Były to najostrzejsze przepisy w całej Rzeszy i pomimo nacisków - nie zostały zmienione, wobec uporu ich twórcy. Poza tym opowiadał się za zakazem publicznego używania języka polskiego, określeniem znajomości matematyki przez polskie dzieci na poziomie tabliczki mnożenia i jedynie podstawowej znajomości języka niemieckiego. Niemcy zaś mieli znać polskie przekleństwa, by w ten sposób zmuszać Polaków do cięższej pracy[10].

W czerwcu 1941 przybył na krótko do Belgradu, by zorganizować niemiecki aparat terroru. To on wysiedlił dziesiątki tysięcy Słoweńców do obozów koncentracyjnych w Serbii. Następnie powrócił do Poznania[11].

Memoriał Lősung der JudenfrageEdytuj

W dniu 16 lipca 1941 Hőppner przygotował dokument, adresowany do Adolfa Eichmanna (w towarzyszącym mu piśmie była fraza: „Lieber Kamerad Eichmann”). Pismo zawierało konkretne propozycje zlikwidowania ludności żydowskiej, jakie wcześniej w różnych formach były już przez Hőppnera przedstawiane. Autor proponował zgromadzenie Żydów w jednym obozie, gdzie mieliby przymusowo pracować. Niezdolnych do pracy miano zagłodzić, zaś młode Żydówki poddać sterylizacji. Dokument dotarł do najwyższych władz Rzeszy i decyzję o zagładzie Żydów w Warthegau podjął sam Heinrich Himmler[12].

We wrześniu 1941 „bezrobotne” SS-Sonderkommando-Lange (od jesieni 1939 do lipca 1941 mordowało osoby chore psychicznie) zamordowało w Kazimierzu Biskupim kilka tysięcy Żydów, m.in. poprzez użycie samochodów ciężarowych jako komór gazowych, do wnętrza których doprowadzano spaliny. Utworzenie Obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem wiąże się ściśle z planami z memoriału Hőppnera. Mordy przeprowadzane w tym obozie przyczyniły się do podjęcia decyzji o ostatecznym rozwiązaniu kwestii żydowskiej w 1942[13].

Memoriał Organizacja Centrali PrzesiedleńczejEdytuj

Z datą 2 września 1941 Hőppner przygotował kolejny dokument, w którym przedstawił wizję przesiedlenia milionów mieszkańców Europy Wschodniej i Południowo-Wschodniej na Syberię. Kwestią otwartą było pozostawienie tych ludzi na poziomie wegetatywnym, czy też całkowita eksterminacja. Opracowanie wysłano dzień później do Berlina. Tutaj pismo trafiło na ręce Hansa Ehlicha i Eichmanna. Wiele wskazuje na to, że memoriał ten legł później u podstaw Generalplan-Ost, którego autorem był właśnie dr Ehlich[14].

Hőppner stał na stanowisku, że wysiedlaną ludność należy wymordować[15].

PrzypisyEdytuj

  1. J. Leszczyński, Rolf-Heinz Hőppner - studium ludobójstwa. Przyczynek do polityki Lebensraumu w II wojnie światowej, „Dzieje Najnowsze”, 4, 1972, 1, s. 173.
  2. B. Rudawski, Rolf-Heinz Höppner i Herbert Strickner – protokół z przesłuchania zbrodniarzy nazistowskich, „Z Archiwum Instytutu Zachodniego”, 8, 2016, s. 1.
  3. Philippe Burrin: Hitler und die Juden. Die Entscheidung für den Völkermord. Frankfurt/M 1993, ​ISBN 3-10-046308-0​, S. 137
  4. Zbrodnie hitlerowskie wobec dzieci i młodzieży Łodzi oraz okręgu łódzkiego, Okręgowa komisja badania zbrodni hitlerowskich, Łódź 1979
  5. M. Walczak, Tajne nauczanie w Wielkopolsce (1939-1945), „Rozprawy z Dziejów Oświaty”, 1971, 14, s. 99.
  6. J. Leszczyński, Rolf-Heinz Hőppner - studium ludobójstwa. Przyczynek do polityki Lebensraumu w II wojnie światowej, „Dzieje Najnowsze”, 4, 1972, 1, s. 184.
  7. K. Kąkolewski, Co u pana słychać?, wyd. 2 rozsz., Warszawa 1978, s. 141-172.
  8. J. Leszczyński, Rolf-Heinz Hőppner - studium ludobójstwa. Przyczynek do polityki Lebensraumu w II wojnie światowej, „Dzieje Najnowsze”, 4, 1972, 1, s. 174.
  9. J. Leszczyński, Rolf-Heinz Hőppner - studium ludobójstwa. Przyczynek do polityki Lebensraumu w II wojnie światowej, „Dzieje Najnowsze”, 4, 1972, 1, s. 176.
  10. J. Leszczyński, Rolf-Heinz Hőppner - studium ludobójstwa. Przyczynek do polityki Lebensraumu w II wojnie światowej, „Dzieje Najnowsze”, 4, 1972, 1, s. 175-176.
  11. J. Leszczyński, Rolf-Heinz Hőppner - studium ludobójstwa. Przyczynek do polityki Lebensraumu w II wojnie światowej, „Dzieje Najnowsze”, 4, 1972, 1, s. 176-177.
  12. J. Leszczyński, Rolf-Heinz Hőppner - studium ludobójstwa. Przyczynek do polityki Lebensraumu w II wojnie światowej, „Dzieje Najnowsze”, 4, 1972, 1, s. 172, 177-178.
  13. J. Leszczyński, Rolf-Heinz Hőppner - studium ludobójstwa. Przyczynek do polityki Lebensraumu w II wojnie światowej, „Dzieje Najnowsze”, 4, 1972, 1, s. 179-180.
  14. J. Leszczyński, Rolf-Heinz Hőppner - studium ludobójstwa. Przyczynek do polityki Lebensraumu w II wojnie światowej, „Dzieje Najnowsze”, 4, 1972, 1, s. 181-182.
  15. J. Leszczyński, Rolf-Heinz Hőppner - studium ludobójstwa. Przyczynek do polityki Lebensraumu w II wojnie światowej, „Dzieje Najnowsze”, 4, 1972, 1, s. 183.