Otwórz menu główne

Romuald Jarmułowicz

polski działacz polityczny i samorządowy

Romuald Jarmułowicz, pseud. Smyk (ur. 4 sierpnia 1877 w Bujnach w pow. Piotrków, zm. 1944 w Warszawie) – polski działacz związkowy i samorządowy, prezydent Częstochowy, senator I kadencji w II RP.

Romuald Jarmułowicz
Data i miejsce urodzenia 4 sierpnia 1877
Bujny
Data i miejsce śmierci 1944
Warszawa
Senator I kadencji (II RP)
Okres od 1927
do 1928
Przynależność polityczna Polska Partia Socjalistyczna
Prezydent Częstochowy
Okres od 16 października 1927
do 5 listopada 1930
Przynależność polityczna Polska Partia Socjalistyczna
Poprzednik Paweł Gettel (p.o.)
Następca Aleksander Bratkowski (p.o.)
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości

ŻyciorysEdytuj

Był synem małorolnego chłopa Władysława[1]. W Warszawie i Sankt Petersburgu uzyskał przygotowanie do zawodu felczera i w tym charakterze pracował w częstochowskiej hucie „Raków”[1] oraz szpitalu Panny Marii[2]. W 1898 r. wstąpił do PPS. W szpitalu w Częstochowie udzielał pomocy medycznej członkom Organizacji Bojowej PPS[1]. Od 1914 r. należał także do Polskiej Organizacji Wojskowej[1][2]. W maju 1917 r. został wybrany na radnego miejskiego Częstochowy; w lutym 1918 z ramienia PPS organizował protest przeciwko traktatowi brzeskiemu[1], za co trafił do więzienia niemieckiego[1]. Pierwotny wyrok śmierci zamieniono mu na 10 lat twierdzy, odbywanie kary w Magdeburgu przerwał wybuch rewolucji w Niemczech.

Powrócił do Częstochowy w listopadzie 1918 r. i podjął pracę felczera w szpitalu Najświętszej Marii Panny; wkrótce został powołany w skład Komitetu Wykonawczego Rady Delegatów Robotniczych. Pełnił funkcję nadburmistrza miasta, wchodził też w skład lokalnych władz PPS oraz był wiceprzewodniczącym zarządu Stowarzyszenia Spółdzielców „Jedność” i prezesem Rady Powiatowej Kasy Chorych. W wyborach parlamentarnych w 1922 r. kandydował w województwie kieleckim do Senatu z listy nr 2 (PPS), ale nie uzyskał mandatu i został zastępcą senatora. Po śmieci Leona Misiołka w grudniu 1926 r. wszedł na jego miejsce do Senatu i złożył ślubowanie 16 lutego następnego roku.

Od listopada 1927 r. był do przejścia na emeryturę w 1931 r. prezydentem Częstochowy. W 1927 r. brał udział w Międzynarodowym Kongresie Spółdzielczym w Sztokholmie, rok później był delegatem na XXI Kongres PPS w Sosnowcu. Od lutego 1931 r. należał do PPS – dawnej Frakcji Rewolucyjnej, później wchodził w skład lokalnego kierownictwa BBWR. Był również przewodniczącym częstochowskiego oddziału Związku Związków Zawodowych.

W czasie II wojny światowej osiadł w Warszawie, zginął podczas powstania warszawskiego[2][1].

Był odznaczony m.in. Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Oficerskim Orderu Polonia Restituta[1] oraz w 1921 Krzyżem Walecznych.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h Andrzej Krzysztof Kunert, Romuald Jarmułowicz, w: Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego, tom II: E–J, Książka i Wiedza, Warszawa 1987
  2. a b c Nie zawsze rządziliśmy się sami..., extrapolska.pl