Ryżanka japońska

Ryżanka japońska[3], ryżówka japońska[4], medaka[5], ryżówka[6] (Oryzias latipes) – euryhaliczny i amfidromiczny gatunek małej ryby belonokształtnej z rodziny kaczorkowatych (Adrianichthyidae)[7].

Ryżanka japońska
Oryzias latipes[1]
(Temminck i Schlegel, 1846)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Infragromada doskonałokostne
Rząd belonokształtne
Rodzina kaczorkowate
Rodzaj Oryzias
Gatunek ryżanka japońska
Synonimy
  • Aplocheilus latipes (Temminck & Schlegel, 1846)
  • Oryzias latipes latipes (Temminck & Schlegel, 1846)
  • Poecilia latipes Temminck i Schlegel, 1846
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Zasięg występowaniaEdytuj

Zasiedla wody słodkie i słonawe Azji Południowo-Wschodniej (Japonia, Korea, Chiny i Wietnam), głównie w wolno płynących strumieniach. Spotykana jest też w innych, różnego typu zbiornikach wodnych, włącznie z przybrzeżnymi wodami morskimi Japonii i Korei. Znosi szeroki zakres zasolenia wody[8]. Została introdukowana w wielu krajach[7].

CharakterystykaEdytuj

 
Ryżanki japońskie w akwarium

Ryżanka japońska charakteryzuje się krótkim okresem rozrodu, dlatego jest organizmem modelowym intensywnie wykorzystywanym do badań naukowych oraz pierwszym zwierzęciem kręgowym, które dokonało rozrodu w przestrzeni kosmicznej. Latem 1994 roku na pokładzie wahadłowca Columbia 2 samce i 2 samice ryżanki japońskiej odbyły 15-dniową podróż, w trakcie której przystąpiły do tarła, złożyły i zapłodniły ikrę. Wszystkie osobniki dorosłe i narybek wróciły żywe na Ziemię, gdzie poddane zostały dalszym badaniom[9].

Żywi się bezkręgowcami. Długość jej ciała mieści się w przedziale 2–4 cm.

Hodowla w akwariumEdytuj

W akwarystyce jest znana jako ryba łatwa w utrzymaniu[8]. Wśród akwarystów została spopularyzowana jej genetycznie zmodyfikowana, fluorescencyjna odmiana z wszczepionym DNA meduz[5][8].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Oryzias latipes, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Oryzias latipes. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. AKWARIUM Nr 1-2/70
  4. Biologia. Multimedialna encyklopedia PWN Edycja 2.0. pwn.pl Sp. z o.o., 2008. ISBN 978-83-61492-24-5.
  5. a b Ryby : encyklopedia zwierząt. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN : Dorota Szatańska, 2007. ​ISBN 978-83-01-15140-9​ (seria).
  6. Krystyna Kowalska, Jan Maciej Rembiszewski, Halina Rolik Mały słownik zoologiczny, Ryby, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973
  7. a b William N. Eschmeyer: Catalog of Fishes electronic version (5 January 2011) (ang.). California Academy of Sciences. [dostęp 23 stycznia 2011].Sprawdź autora:1.
  8. a b c Oryzias latipes. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 23 stycznia 2011]
  9. K. Ijiri. Medaka fish had the honor to perform the first successful vertebrate mating in space. „The Fish Biology Journal MEDAKA”. 7, s. 1–10, 1995 (ang.).  (pdf)