SIAI-Marchetti S.211

SIAI-Marchetti S.211 (oznaczony również jako Aermacchi S-211) – włoski odrzutowy wojskowy samolot szkolno-treningowy, opracowany i zbudowany w 1981 roku w włoskiej wytwórni lotniczej SIAI Marchetti.

SIAI-Marchetti S.211
Ilustracja
M-311
Dane podstawowe
Państwo  Włochy
Producent SIAI Marchetti (1981–1997)
Alenia Aermacchi (1997–)
Typ samolot szkolno-treningowy
Konstrukcja grzbietopłat o konstrukcji metalowej półskorupowej, podwozie trójpodporowe – wciągane w locie
Załoga 2 (uczeń, instruktor)
Historia
Data oblotu 10 kwietnia 1981
Lata produkcji 1983 – 1987
Egzemplarze 60
Dane techniczne
Napęd 1 dwuprzepływowe silnik turbinowy Pratt & Whitney Canada JT15D-4C
Ciąg 1 112 daN
Wymiary
Rozpiętość 8,43 m
Długość 9,31 m
Wysokość 3,80 m
Powierzchnia nośna 12,60 m²
Masa
Własna 1 645 kg
Startowa 3 100 kg (łącznie z uzbrojeniem)
Osiągi
Prędkość maks. 667 km/h
Prędkość przelotowa 500 km/h
Prędkość wznoszenia 21,0 m/s
Pułap 12 200 m
Zasięg 2 483 km
Długotrwałość lotu 3 godz. i 50 min. (z 30 min rezerwą paliwa)
Dane operacyjne
Uzbrojenie
patrz tekst
Wyposażenie dodatkowe
patrz tekst
Użytkownicy
Filipiny (24), Haiti (4), Singapur (30),
Rzuty
Rzuty samolotu

HistoriaEdytuj

Pod koniec lat siedemdziesiątych biurze konstrukcyjnym włoskiej wytwórni SIAI-Marchetti przystąpiono do opracowania nowego samolotu szkolno-treningowego o napędzie odrzutowym. Z założenia miał to być samolot znacznie lżejszy od stosowanych w lotnictwie wojskowym tego typu samolotów.

Makietę w skali 1 : 1 samolotu, który oznaczono jako SIAI-Marchetti S.211, pokazano po raz pierwszy w 1979 roku w czasie Międzynarodowego Salonu Lotniczego w Paryżu, a budowę pierwszego prototypu zakończono na początku 1981 roku. Pierwszy lot samolotu odbył się w dniu 10 kwietnia 1981 roku.

W lotach próbnych samolot S.211 wykazywał dobre właściwości lotnicze, ale także konieczność zmian w konstrukcji płatowca. Po dokonaniu zmian konstrukcyjnych w samolocie zbudowano drugi prototyp, który oblatano jesienią 1981 roku. Również ten prototyp wykazał potrzebę zmian konstrukcji, w związku z tym opierając się na doświadczeniach dwóch prototypów zbudowano trzeci, który został oblatany wiosną 1983 roku. Prototyp ten stał si wzorcowym samolotem do budowy wersji seryjnej samolotu SIAI-Marchetti S.211.

Samolot SIAI-Marchetti S.211 dzięki zastosowaniu do wykonania ok. 60% powierzchni zewnętrznych z kompozytów jest samolotem o bardzo małej masie własnej. Charakteryzuje się wieloma zaletami, należą do nich: wysoki komfort, dobra widoczność z kabiny, zarówno z miejsca instruktora, jak i ucznia, wysoki poziom bezpieczeństwa lotu, prostota konstrukcji, duża jej trwałość i niezawodność oraz dobre własności pilotażowe, wysoki standard wyposażenia elektronicznego, napęd za pomocą turbinowego silnika dwuprzepływowego o małym zużyciu jednostkowym paliwa i niskim poziomie hałasu. W samolocie można zastosować wielowariantowe uzbrojenie, co umożliwia prowadzenie w szerokim zakresie naukę i treningi w posługiwaniu się bronią oraz w określonych warunkach działań bojowych.

W związku z tymi zaletami kilka państw złożyło zamówienia na ich zakup. W 1983 roku rozpoczęto ich produkcję seryjną w zakładach Aermacchi, należących do koncernu SIAI-Marchetti. Przy czym w przypadku Singapuru, który zamówił największą ich ilość, część została zmontowana w zakładach Singapore Aircraft Industries z części dostarczonych przez wytwórnie włoską, podobnie na Filipinach składano ten samolot w wytwórni Philippine Aerospace Development Corporation.

Produkcję zakończono w 1987 roku, zbudowano łącznie 59 samolotów w wersji S.211 oraz 1 samolot w wersji S.211A.

W 2004 roku rozpoczęto produkcję samolotu oznaczonego jako Aermacchi M-311, który jest unowocześnioną wersją samolotu S.211

Opis konstrukcjiEdytuj

Samolot SIAI-Marchetti S.211 jest dwumiejscowym samolotem szkolno-treningowym, grzbietopłatem o konstrukcji metalowej półskorupowej. Podwozie trójpodporowe wciągane w locie. Kabina ciśnieniowa, z dwoma fotelami umieszczonymi jeden za drugim. Pierwszy ucznia a drugi instruktora, przy czym fotel instruktora jest położony o 0,28 m wyżej od fotelu ucznia. Fotele wyrzucane w locie. Osłona kabiny jednoczęściowa otwierana na bok.

Napęd: jeden dwuprzepływowy odrzutowy silnik turbinowy. Zapas paliwa w zbiornikach integralnych samolotu w płacie 650 l i zbiornik kadłubowy 550 l wynosi łącznie 800 l.

Wyposażenie samolotu:

  • dwie radiostacje
  • układ nawigacyjny TACAN
  • system lądowania według przyrządów VOR/ILS
  • komputer nawigacyjny
  • radiowysokościomierz
  • system identyfikacji „swój – obcy”
  • stacja radiolokacyjna typu dopplerowskiego
  • system ostrzegania o opromieniowaniu przez obce stacje radiolokacyjne
  • elektroniczny system zakłóceń
  • kamera telewizyjna i magnetofon do zapisu głosu z taśmą wystarczającą na 1 godzinę
  • celownik Saab RGS.2 (szwedzki) lub Ferranti (angielski)

Uzbrojenie podwieszane na 4 węzłach pod skrzydłami w różnych wariantach. Łączna maksymalna masa uzbrojenie wynosi 660 kg.

Warianty uzbrojenie:

  • zasobniki z bronią lufową (pojedyncze lub podwójne karabiny maszynowe kal. 7,62 mm, względnie karabiny maszynowe kal. 12,7 mm albo działka kal. 20 mm)
  • zasobniki z niekierowanymi pociskami rakietowymi kal. 50 mm lub 100 mm
  • zasobniki zrzucane
  • bomby ćwiczebne i bojowe o masie do 150 kg, bomby lub zasobniki z napalmem o masie do 300 kg
  • zasobniki z aparaturą fotograficzną (4 aparaty i aparatura na podczerwień)
  • kasetowe środki bojowe (małe bomby kal. 74 mm)
  • podwieszane zbiorniki paliwa 2 x 350 l

Wersje samolotuEdytuj

  • S.211 – wersja podstawowa, dwumiejscowy odrzutowy samolot szkolno-treningowy.
  • S.211A – wersja rozpoznawczo-szturmowa, jednomiejscowa, zbudowano tylko jeden egzemplarz w 1986 roku.
  • M-311 – modernizacja S.211, wersja szkolno-treningowa, budowana od 2004 roku, oblot 1 czerwca 2005 rok, dwa prototypy.
  • M-345 – nowe oznaczenie M-311 nadane w 2012 roku.
  • M-345 HET – wersja szkolno-treningowa (szkolenia przejściowego) zapowiedziana w 2013 roku.

Użycie w lotnictwieEdytuj

Samoloty od 1984 roku były dostarczane systematycznie do lotnictwa zagranicznych odbiorców. Samoloty S.211 od 1984 do 2008 były eksploatowane przez Siły Powietrzne Republiki Singapurui (32 sztuki, z tego 24 zmontowane w Singapurze i 2 ex-Haitańskie kupione w USA w 1995 dla uzupełnienia strat). Haiti kupiło cztery sztuki w 1985, ale w 1990 roku wystawiono je na sprzedaż, zakupiła je prywatna firma z USA. Filipińskie Siły Powietrzne były ostatnim nabywcom zamawiając 24 S-211 (z tego 15 zmontowano na Filipinach w latach 1989-1994, plus jeden egzemplarz nieukończony), kilka sztuk pozostawało w eksploatacji w 2013 roku, ale od 2012 roku prowadzono rozmowy o zakupie 12 koreańskich FA-50. Samoloty z lotnictwa Singapuru zostały sprzedane osobom cywilnym z Australii.

Linki zewnętrzneEdytuj