Gwiazda Keplera (również Nowa Keplera lub SN 1604) – supernowa odkryta w 1604 roku, położona w gwiazdozbiorze Wężownika w odległości około 20 tysięcy lat świetlnych od Ziemi. Ostatnia supernowa zaobserwowana w naszej Galaktyce.

SN 1604
Ilustracja
Zdjęcie pozostałości po Gwieździe Keplera (w fałszywych kolorach) wykonane przez:
Data odkrycia

9 października 1604

Dane obserwacyjne (J2000)
Typ supernowej

Ia[1]

Pozostałość

Muszelka

Galaktyka

Droga Mleczna

Gwiazdozbiór

Wężownik

Rektascensja

17h 30m 42s

Deklinacja

−21° 29′

Odległość

20 tys. ly

Największa jasność

-2,25 do -2,5m

Charakterystyka fizyczna
Typ przodka

biały karzeł

Uwagi

Ostatnia supernowa zaobserwowana w naszej Galaktyce. Widoczna gołym okiem przez 18 miesięcy.

NazwaEdytuj

Oficjalne oznaczenie supernowej to SN 1604, akronim „SN” oznacza „supernową”, a liczba to rok odkrycia. Bardziej popularnie supernowa jest znana jako Gwiazda Keplera lub Nowa Keplera od nazwiska Johannesa Keplera, który ją opisał.

OdkrycieEdytuj

 
Oryginalny rysunek Johannesa Keplera przedstawiający lokalizację stella nova (zaznaczona literą „N”)

Supernowa została pierwszy raz zaobserwowana 9 października 1604[2]. Niemiecki astronom Johannes Kepler zauważył ją pierwszy raz 17 października i opisał w książce De Stella nova in pede Serpentarii (Nowa gwiazda na stopie Wężownika).

Supernowa była widoczna gołym okiem. W czasie szczytowej jasności była najjaśniejszym obiektem na nocnym niebie, łącznie z wszystkimi planetami prócz Wenus, z jasnością gwiazdową równą −2,5.

CharakterystykaEdytuj

Notatki Keplera na temat gwiazdy są na tyle szczegółowe, że pozwoliły zidentyfikować supernową jako supernową termonuklearną, czyli typu Ia. Tego typu supernowe mogą powstawać w wyniku kolizji dwóch białych karłów lub przez akrecję materii na powierzchni jednego białego karła w ciasnym układzie podwójnym. W przypadku Gwiazdy Keplera dane obserwacyjne sugerują, że do eksplozji doszło w układzie podwójnym, na co wskazuje odkryta w 2013 roku struktura w kształcie dysku oraz duże ilości magnezu w obłoku po supernowej – ten pierwiastek nie jest wytwarzany w dużych ilościach w supernowych, ale mógł pochodzić z towarzyszącej białemu karłowi gwiazdy[3].

ZnaczenieEdytuj

Była ostatnią obserwowaną supernową bezsprzecznie znajdującą się w naszej Galaktyce, znajdowała się nie dalej niż 6 kiloparseków (około 20 000 lat świetlnych). Była to druga supernowa widziana w czasie jednego pokolenia (pierwszą była SN 1572 widziana przez Tycho Brahe w Kasjopei). Od tego momentu nie zanotowano więcej supernowych w Drodze Mlecznej, jednakże notuje się takie zjawiska w innych galaktykach.

PrzypisyEdytuj

  1. Chandra X-Ray Observatory. [w:] Kepler's Supernova Remnant: A Star's Death Comes to Life [on-line]. [dostęp 2006-01-16].
  2. Bill Blair's Kepler's Supernova Remnant Page. [dostęp 2008-07-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-16)].
  3. Famous Supernova Reveals Clues About Crucial Cosmic Distance Markers. sciencedaily.com, 2013-03-18. [dostęp 2013-03-18]. (ang.).

Linki zewnętrzneEdytuj