Simplontunnel

tunel kolejowy (Szwajcaria–Włochy)

Simplontunneltunel kolejowy łączący szwajcarską miejscowość Brig z włoskim Iselle di Trasquera.

Simplontunnel
Ilustracja
Północny wlot tunelu
Państwo

 Szwajcaria

Miejscowość

Brig

Państwo

 Włochy

Miejscowość

Iselle di Trasquera

Rodzaj

tunel kolejowy

Długość

zachodni – 19 823 m
wschodni – 19 803 m

Liczba tub

2

Data otwarcia

19 maja 1906

Budowa
Data budowy

1898–1905 (I tuba)
1912–1921 (II tuba)

Zarządzanie
Płatny

Nie

Koncesjonariusz

SBB

Położenie na mapie Valais
Mapa konturowa Valais, po prawej znajduje się punkt z opisem „Simplontunnel”
Położenie na mapie Szwajcarii
Mapa konturowa Szwajcarii, na dole znajduje się punkt z opisem „Simplontunnel”
Ziemia46°16′21,8″N 8°05′49,3″E/46,272722 8,097028

HistoriaEdytuj

W latach 70. XIX w. powstał projekt tzw. Ligne d’Italie, czyli linii kolejowej łączącej tunelem dolinię Rhonetal z doliną Val d’Ossola. W 1878 r. do Brig doprowadzono linię kolejową z dalszą koncepcją jej przedłużenia w kierunku południowym. W 1889 r. na konferencji, w której wzięli udział przedstawiciele kolei szwajcarskich, jak i włoskich, podjęto decyzję o budowie tunelu bazowego o długości niemal 20 km łączącego oba państwa. W 1896 r. ostatecznie wynegocjowano warunki finansowania i budowy tunelu między stronami. Jeden wylot tunelu miał być w szwajcarskim Brig, a drugi na stacji Iselle di Trasquera. Ze względów strategicznych ustalono, iż granica państwowa ma przebiegać równo pośrodku tunelu. W tym samym roku ruszyła budowa pierwszej tuby. Przy budowie pracowało ok. 3000 osób, z czego 67 zginęło w wyniku wypadków na budowie. 19 maja 1906 r. tunel oficjalnie przekazano kolejom szwajcarskim. W 1912 r. rozpoczęto prace budowlane nad drugą tubą Simplon II o długości 19 823 m równolegle do pierwszej nitki. Jej uruchomienie miało miejsce w 1921 r.[1][2] Do 1930 r. w trakcji poprowadzonej w tunelu obowiązywało napięcie 3 kV 16,5 Hz AC. Później zmieniono je na system obowiązujący na innych liniach kolejowych w Szwajcarii – 15 kV 16,7 Hz AC[3].

Tunel Simplon, mierzący 19 803 m (tunel wschodni) oraz 19 823 m (tunel zachodni), był od momentu wybudowania najdłuższym tunelem kolejowym na świecie do czasu otwarcia w 1982 r. tunelu Dai-Shimizu w Japonii. Od nazwy przełęczy oraz tunelu pochodziła nazwa łączącego Paryż ze Stambułem pociągu Simplon-Orient Express, którego trasa przebiegała tędy od 1920 r. do końca jego kursowania w 1962 r.[4]

Dane techniczneEdytuj

  • długość: 19 803 m / 19 823 m
  • wysokość bezwzględna:
    • Brig: 865,8 m n.p.m.
    • Iselle di Trasquera: 633,5 m n.p.m.
    • najwyższy punkt: 705 m n.p.m.
  • maksymalne nachylenie podjazdu: 7‰

Przewóz samochodów kolejąEdytuj

Od 1959 r. na odcinku Brig – Iselle di Trasquera realizowane są przewozy samochodów pociągiem, co pozwala uniknąć drogi przez Simplonpass. W 1993 r. ze względu na niewielkie zainteresowanie, kursowanie pociągów samochodowych zawieszono, jednak połączenie reaktywowano w 2004 r. Podróż trwa ok. 20 min. Od 2017 r. połączenia obsługuje spółka BLS. Kursują one w takcie 90 min.[5][6]

PrzypisyEdytuj

  1. Przełęcz Simplon, Schweiz Tourismus [dostęp 2019-06-15] (pol.).
  2. 100 Jahre Simplon-Tunnel, S. W. I. swissinfo.ch [dostęp 2019-06-15] (niem.).
  3. Cezary Kowanda, Slalom po napięciach i rozstawach, „O kolei po kolei. Pomocnik historyczny Polityki”, 2015, s. 94–95, ISSN 2391-7717.
  4. Simplontunnel, brig-simplon.ch [dostęp 2019-06-15] (niem.).
  5. BLS betreibt ab dem 10.12.2017 den Autoverlad zwischen Brig und Iselle – 27.09.2017 – BLS AG, BLS, 12 sierpnia 2016 [dostęp 2019-06-15] (niem.).
  6. BLS Car Transport Simplon – Brig–Iselle – BLS AG, BLS, 20 września 2017 [dostęp 2019-06-15] (ang.).

Linki zewnętrzneEdytuj