Sorpcja – pochłanianie jednej substancji (gazów, par cieczy, par substancji stałych i ciał rozpuszczonych w cieczach), zwanej sorbatem, przez inną substancję (ciało porowate), zwaną sorbentem[1][2][3].

Procesom sorpcyjnym często towarzyszą inne, jak powierzchniowe wytrącanie się trudno rozpuszczalnych soli (właściwości roztworu przy granicy faz są często inne niż w głębi roztworu, na przykład może być zmieniona przenikalność dielektryczna)[1].

Badając sorpcję, często analizuje się izotermę sorpcji, czyli zależność wielkości sorpcji od stężenia (w roztworze) lub ciśnienia substancji przy zachowaniu stałości temperatury[4].

Rodzaje

edytuj
Nomenklatura procesu sorpcji[1][5]
Proces Działanie Substancja
pochłaniająca
Substancja
pochłaniana
Aparatura
absorpcja
(sorpcja wgłębna)
przenikanie masy, pochłanianie substancji całą objętością absorbent absorbat absorber
(aparat absorpcyjny)
adsorpcja
(sorpcja powierzchniowa)
powierzchniowe wiązanie substancji adsorbent adsorbat adsorber
(aparat adsorpcyjny)

Sorpcja może być procesem:

Przykłady zastosowań

edytuj
  • Przez służby ratunkowe wykorzystywany jest sorbent celulozowy do „zbierania” rozlanych plam oleju i paliwa.
  • Przez przedsiębiorstwa i zakłady przemysłowe jako obowiązkowe wyposażenie stanowisk pracy związane z zapobieganiem skażeniu środowiska i zagrożeniom dla pracowników[6].
  • Absorpcję ditlenku siarki stosuje się w energetyce.
  • Adsorpcja węgla aktywnego (węgla leczniczego) wykorzystywana jest do pochłaniania szkodliwych substancji, będących przyczyną zatruć i dolegliwości żołądkowych.

Zobacz też

edytuj

Przypisy

edytuj
  1. a b c Praca zbiorowa, Słownik chemiczny, Jerzy Chodkowski (red.), Krystyna Jezierska i inni, wyd. VI uzupełnione, Warszawa: Wiedza Powszechna, 1982, s. 537, ISBN 83-214-0323-9.
  2. Porównaj definicję IUPAC:Sorption, [w:] A.D. McNaught, A. Wilkinson, Compendium of Chemical Terminology (Gold Book), S.J. Chalk (akt.), International Union of Pure and Applied Chemistry, wyd. 2, Oxford: Blackwell Scientific Publications, 1997, DOI10.1351/goldbook.S05769, ISBN 0-9678550-9-8 (ang.).
  3. http://www.ufjf.br/baccan/files/2011/05/goldbook-IUPAC1.pdf
  4. sorption isotherm, [w:] A.D. McNaught, A. Wilkinson, Compendium of Chemical Terminology (Gold Book), S.J. Chalk (akt.), International Union of Pure and Applied Chemistry, wyd. 2, Oxford: Blackwell Scientific Publications, 1997, DOI10.1351/goldbook.S05770, ISBN 0-9678550-9-8 (ang.).
  5. Jerzy Minczewski, Zygmunt Marczenko: Chemia analityczna. T. 2: Analiza ilościowa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1985. ISBN 83-01-05363-1.
  6. Sorbent [online], Green Service Sp. z o.o. [dostęp 2019-03-15] (pol.).