Otwórz menu główne

Spider-Man Uniwersum (oryg. Spider-Man: Into the Spider-Verse) – animowany komputerowo fantastycznonaukowy film akcji o superbohaterze na podstawie serii komiksów o postaci o tym samym imieniu wydawnictwa Marvel Comics. Za reżyserię odpowiadali Bob Persichetti, Peter Ramsey i Rodney Rothman, a scenariusz został napisany przez Rothmana wspólnie z Philem Lordem. W oryginalnej wersji językowej głosów postaciom użyczli: Shameik Moore, Jake Johnson, Hailee Steinfeld, Mahershala Ali, Brian Tyree Henry, Lily Tomlin, Luna Lauren Velez, John Mulaney, Kimiko Glenn, Nicolas Cage i Liev Schreiber.

Spider-Man Uniwersum
Spider-Man: Into the Spider-Verse
Gatunek animacja komputerowa
o superbohaterach
fantastyka naukowa
akcja
Rok produkcji 2018
Data premiery 1 grudnia 2018
25 grudnia 2018 (Polska)
Kraj produkcji Stany Zjednoczone
Język angielski
Czas trwania 117 minut[1]
Reżyseria Bob Persichetti
Peter Ramsey
Rodney Rothman
Scenariusz Phil Lord
Rodney Rothman
Główne role Shameik Moore
Jake Johnson
Hailee Steinfeld
Mahershala Ali
Brian Tyree Henry
Lily Tomlin
Luna Lauren Velez
John Mulaney
Kimiko Glenn
Nicolas Cage
Liev Schreiber
Muzyka Daniel Pemberton
Scenografia Justin Thompson
Montaż Robert Fisher Jr.
Produkcja Avi Arad
Amy Pascal
Phil Lord
Christopher Miller
Christina Steinberg
Wytwórnia Columbia Pictures
Sony Pictures Animation
Marvel Entertainment
Arad Productions
Lord Miller Productions
Pascal Pictures[1]
Dystrybucja Sony Pictures Releasing
Budżet 90 000 000 USD
Przychody brutto 375 100 250 USD
Strona internetowa

Film opowiada historię Milesa Moralesa, następcy Petera Parkera jako Spider-Mana.

Światowa premiera miała miejsce 1 grudnia 2018 roku w Los Angeles, natomiast w Polsce film zadebiutował 25 grudnia tego samego roku. Film, przy budżecie 90 milionów dolarów, zarobił ponad 375 milionów. Otrzymał on wiele nagród za Najlepszy film animowany, w tym między innymi Nagrodę Akademii Filmowej.

Spis treści

ObsadaEdytuj

Postać Oryginalny dubbing Polski dubbing[2]
Miles Morales / Spider-Man Shameik Moore[3] Mateusz Narloch
Nastolatek, który posiada pajęcze zdolności w wyniku ugryzienia przez genetycznie zmodyfikowanego pająka.
Peter B. Parker / Spider-Man Jake Johnson[4] Przemysław Stippa
Spider-Man z innego uniwersum, który stał się mentorem Milesa Moralesa.
Gwen Stacy / Spider-Gwen Hailee Steinfeld[5] Magdalena Herman-Urbańska
Superbohaterka posiadająca pajęcze zdolności.
Aaron Davis / Prowler Mahershala Ali[6] Paweł Ciołkosz
Wujek Milesa Moralesa i przestępca pracujący dla Fiska.
Jefferson Davis Brian Tyree Henry[6] Jakub Wieczorek
Ojciec Milesa Moralesa, policjant.
May Parker Lily Tomlin[5] Joanna Węgrzynowska-Cybińska
Ciocia Petera Parkera, która nie żyje w świecie w świecie Petera B. Parkera, a w świecie Moralesa daje schronienie osobom z pajęczymi zdolnościami.
Rio Morales Luna Lauren Velez[5] Katarzyna Łaska
Matka Milesa Moralesa, pielęgniarka.
Peter Porker / Spider-Kwik John Mulaney[7] Mateusz Weber
Zwierzęca wersja Spider-Mana, która pochodzi z antropomorficznego świata. Jest on pająkiem ugryzionym przez radioaktywną świnię.
Peni Parker / SP//dr Kimiko Glenn[7] Joanna Pach
Nastolatka amerykańsko-japońskiego pochodzenia ze świata anime obsługująca biomechanicznego robota i posiadająca telepatyczną więź z radioaktywnym pająkiem.
Peter Parker / Spider-Man Noir Nicolas Cage[7] Przemysław Glapiński
Wersja Spider-Mana z czarno-białego uniwersum lat trzydziestych XX wieku.
Wilson Fisk / Kingpin Liev Schreiber[5] Zbigniew Konopka
Groźny przestępca i właściciel Alchemaxu.

W wersji oryginalnej głosów użyczyli również: Zoë Kravitz jako Mary Jane Watson, żona Parkera w uniwersum Moralesa, a była żona w świecie B. Parkera; Kathryn Hahn jako Olivia „Liv” Octavius / Doctor Octopus, główny naukowiec i prezes Alchemaxu; Chris Pine jako Peter Parker / Spider-Man, wersja Parkera z uniwersum Moralesa; Lake Bell jako Vanessa Fisk, żona Wilsona Fiska oraz Jorma Taccone jako Norman Osborn / Green Goblin, Marvin Jones III jako Tombstone i Joaquín Cosío jako Scorpion, przestępcy pracujący dla Kingpina[8][9].

W roli cameo pojawił się pośmiertnie Stan Lee, twórca komiksów Marvel Comics jako sprzedawca o imieniu Stan, który sprzedał Moralesowi kostium Spider-Mana[10].

ProdukcjaEdytuj

Rozwój projektuEdytuj

W listopadzie 2014 roku pojawiły się pierwsze informacje na temat animowanego filmu przygotowywanego przez duet scenarzystów Phila Lorda i Christophera Millera[11]. W kwietniu 2015 roku podczas CinemaCon, Tom Rothman, szef Sony, poinformował, że animowany film będzie miał premierę 20 lipca 2018 roku, a jego producentami będą Lord i Miller oraz Avi Arad, Matt Tolmach i Amy Pascal. Poinformowano również, że film jest niezależny od powstałych filmów aktorskich o Spider-Manie[12].

W grudniu tego samego roku studio przeniosło datę amerykańskiej premiery na 21 grudnia 2018 roku[13]. W lipcu 2016 roku ujawniono, że scenariusz stworzony przez Lorda jest gotowy, a na stanowisku reżysera został zatrudniony Bob Persichetti[14]. W tym samym czasie pojawiły się pierwsze informacje, że film ma opowiadać o Milesie Moralesie, co studio potwierdziło w styczniu 2017 roku[15]. Poinformowano wtedy również, że współreżyserem filmu został Peter Ramsey. Miesiąc później poinformowano, że przy scenariuszu pracował również Alex Hirsch, a Tolmach został zastąpiony przez Christinę Steinberg na stanowisku jednego z producentów[16][17]. W kwietniu 2017 roku studio przesunęło datę premiery o tydzień wcześniej, na 14 grudnia 2018 roku[18]. W grudniu 2017 roku ujawniono, że film będzie nosił tytuł Spider-Man: Into the Spider-Verse i pojawi się w nim kilka inkarnacji postaci Spider-Mana. W tym samym miesiącu ujawnion również, że Rodney Rothman jest trzecim współreżyserem filmu[19].

CastingEdytuj

W kwietniu 2017 roku w roli Milesa Moralesa został obsadzony Shameik Moore oraz Liev Schreiber w roli złoczyńcy[3]. W następnym miesiącu do obsady dołączyli Mahershala Ali jako Aaron Davis i Brian Tyree Henry jako Jefferson Davis[6]. W grudniu tego samego roku Lord i Miller ujawnili, że w filmie pojawi się dorosły Peter Parker / Spider-Man jako mentor Moralesa, w tej roli został obsadzony Jake Johnson w kwietniu 2018 roku[20][4]. Wtedy też poinformowano, że w filmie pojawią się postaci Zielonego Goblina, Kingpina i Prowlera[21]. W lipcu 2018 roku poinformowano, że Schreiber zagra Kingpina oraz do obsady dołączyli Hailee Steinfeld jako Spider-Gwen, Luna Lauren Velez Rio Morales i Lily Tomlin jako May Parker[5].

MuzykaEdytuj

W lipcu 2018 roku poinformowano, że Daniel Pemberton skomponuje muzykę do filmu[22].

WydanieEdytuj

Światowa premiera miała miejsce 1 grudnia 2018 roku w Los Angeles. W wydarzeniu uczestniczyła obsada i twórcy filmu, oraz zaproszeni goście. Premierze tej towarzyszył czerwony dywan oraz szereg konferencji prasowych[23].

Dla szerszej publiczności w Stanach Zjednoczonych film zadebiutował 14 grudnia 2018 roku, natomiast w Polsce premiera odbyła się 25 grudnia tego samego roku[18][24].

Początkowo premiera w Stanach Zjednoczonych była zapowiedziana na 20 lipca 2018 roku, a później na 21 grudnia tego samego roku[12][13].

Film został wydany w wersji cyfrowej 26 lutego 2019 roku, a 19 marca na DVD i Blu-ray w Stanach Zjednoczonych[25]. Natomiast w Polsce zostanie on wydany 10 maja tego samego roku[26]. Wśród dodatków znajduje się film krótkometrażowy Caught in a Ham[27] oraz 30 minut dłuższą wersję filmu Alt-Universe Cut zawierającą między innymi występy cameo Toma Cruise’a i Jamesa Camerona[28].

OdbiórEdytuj

Box officeEdytuj

Spider-Man Uniwersum, przy budżecie 90 milionów dolarów[29], zarobił ponad 375 milionów, z czego ponad 190 milionów w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie[30].

Kilka dni przed premierą filmu, prognozy zakładały wynik na poziomie 30-35 milionów dolarów w weekend otwarcia w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie[31]. Ostatecznie film zarobił tam wtedy trochę ponad 35 milionów dolarów, ustanawiając rekord grudniowego otwarcia dla filmu animowanego[32]. W Polsce film zarobił w weekend otwarcia ponad 600 tysięcy dolarów, a w sumie prawie 2 miliony[30].

Krytyka w mediachEdytuj

Film spotkał się z pozytywną reakcją krytyków. W serwisie Rotten Tomatoes 97% z 350 recenzji filmu jest pozytywne (średnia ocen wyniosła 8,74 na 10)[33]. Na portalu Metacritic średnia ocen z 50 recenzji wyniosła 87 punktów na 100[34]. Natomiast według serwisu CinemaScore publiczność przyznała mu najwyższą ocenę „A+” w skali od F do A+[32].

Nagrody i nominacjeEdytuj

Rok Ceremonia Kategoria Nominowani Rezultat Przypis
2018 New York Film Critics Circle Awards Najlepszy film animowany Spider-Man Uniwersum Wygrana [35]
Washington D.C. Area Film Critics Association Najlepszy film animowany Spider-Man Uniwersum Nominacja [36]
Najlepsza rola głosowa w filmie animowanym Shameik Moore Nominacja
Chicago Film Critics Awards Najlepszy film animowany Spider-Man Uniwersum Wygrana [37]
San Francisco Film Critics Circle Najlepszy film animowany Spider-Man Uniwersum Wygrana [38]
San Diego Film Critics Society Najlepszy film animowany Spider-Man Uniwersum Nominacja [39]
African-American Film Critics Association Najlepszy film animowany Spider-Man Uniwersum Wygrana [40]
St. Louis Film Critics Association Najlepszy film animowany Spider-Man Uniwersum Wygrana [41]
Houston Film Critics Society Najlepszy film animowany Spider-Man Uniwersum Wygrana [42]
Seattle Film Critics Society Najlepszy film animowany Spider-Man Uniwersum Wygrana [43]
2018 Złote Globy Najlepszy pełnometrażowy film animowany Spider-Man Uniwersum Wygrana [44]
Alliance of Women Film Journalists Najlepszy film animowany Spider-Man Uniwersum Wygrana [45]
Najlepszy animowana rola kobieca Hailee Steinfeld Nominacja
Golden Tomato Awards Najlepszy film w szerokiej dystrybucji Spider-Man Uniwersum 4. miejsce [46]
Najlepszy film animowany Wygrana
Critics’ Choice Movie Awards Najlepszy film animowany Spider-Man Uniwersum Wygrana [47]
Amerykańska Gildia Producentów Filmowych Najlepszy producent w kinowym filmie animowanym Spider-Man Uniwersum – Avi Arad, Phil Lord, Christopher Miller, Amy Pascal, Christina Steinberg Wygrana [48]
Annie Awards Najlepszy film animowany Spider-Man Uniwersum Wygrana [49]
Najlepsze indywidualne osiągnięcie: animacja postaci David Han Wygrana
Najlepsze indywidualne osiągnięcie: konstrukcja postaci w animowanym filmie kinowym Shiyoon Kim Wygrana
Najlepsze indywidualne osiągnięcie: montaż Bob Fisher, Andrew Leviton i Vivek Sharma Wygrana
Najlepsze indywidualne osiągnięcie: reżyseria Bob Persichetti, Peter Ramsey, Rodney Rothman Wygrana
Najlepsze indywidualne osiągnięcie: scenariusz Phil Lord, Rodney Rothman Wygrana
Najlepsze indywidualne osiągnięcie: scenografia Justin Thompson Wygrana
Amerykańska Gildia Scenografów Najlepsza scenografia w filmie animowanym Justin Thompson Nominacja [50]
VES Awards Najlepsze efekty specjalne w filmie animowanym Joshua Beveridge, Christian Hejnal, Danny Dimian, Bret St. Clair Wygrana [51]
Najlepsza animacja postaci w filmie animowanym Marcos Kang, Chad Belteau, Humberto Rosa, Julie Bernier Gosselin Wygrana
Najlepsze wykreowane środowisko w filmie animowanym Terry Park, Bret St. Clair, Kimberly Liptrap, Dave Morehead Wygrana
Najlepsze symulacje w filmie animowanym Ian Farnsworth, Pav Grochola, Simon Corbaux, Brian D. Casper Wygrana
Czarne Szpule Najlepsza rola głosem Shameik Moore Wygrana [52]
Mahershala Ali Nominacja
Brian Tyree Henry Nominacja
Nagroda Brytyjskiej Akademii Filmowej Najlepszy film animowany Spider-Man Uniwersum Wygrana [53]
Cinema Audio Society Awards Najlepszy montaż dźwięku w filmie animowanym Brian Smith, Aaron Hasson, Howard London, Michael Semanick, Tony Lamberti, Sam Okell, Randy K. Singer Nominacja [54]
Golden Reel Awards Najlepszy montaż dźwięku w filmie animowanym Spider-Man Uniwersum Wygrana [55]
Najlepszy montaż tła muzycznego w filmie pełnometrażowym Wygrana
Nagroda Akademii Filmowej Najlepszy pełnometrażowy film animowany Spider-Man Uniwersum Wygrana [56]
Gold Derby Awards Najlepszy film Spider-Man Uniwersum Nominacja [57]
Najlepszy film animowany Wygrana
Kids’ Choice Awards Ulubiony film animowany Spider-Man Uniwersum Nominacja [58]
Ulubiony aktor głosowy w filmie animowanym Shameik Moore Nominacja
Ulubiony aktorka głosowa w filmie animowanym Hailee Steinfeld Nominacja

Kontynuacja i spin-offEdytuj

Pod koniec listopada 2018 roku ujawniono, że studio pracuje zarówno nad kontynuacją, jak i nad spin-offem filmu[59]. Joaquim Dos Santos został zatrudniony na stanowisku reżysera kontynuacji, a David Callaham jako jej scenarzysta. Ma ona opowiadać dalszą historię Milesa Moralesa. Spin-off natomiast ma się koncentrować wokół kobiecych postaci uniwersum, takich jak Spider-Gwen, Spider-Woman i Silk. Za jego scenariusz ma odpowiadać Bek Smith, a Lauren Montgomery jest brana pod uwagę na stanowisku reżysera[60]. Sony rozważa również serię krótkometrażówek o Spider-Kwiku[61] oraz telewizyjny serial animowany koncentrujący się na postaciach z filmu[62].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Peter Debruge: Film Review: ‘Spider-Man: Into the Spider-Verse’ (ang.). Variety. [dostęp 2018-11-28].
  2. „Spider-Man Uniwersum”: obsada polskiego dubbingu (pol.). polski-dubbing.pl. [dostęp 2018-12-03].
  3. a b Borys Kit: Animated Spider-Man Film Finds Its Miles Morales (Exclusive) (ang.). The Hollywood Reporter. [dostęp 2017-04-13].
  4. a b Sandy Schaefer: Into the Spider-Verse: Jake Johnson is Voicing Peter Parker (ang.). Screen Rant. [dostęp 2018-04-24].
  5. a b c d e Eric Goldman: SEE THE FIRST FULL TRAILER FOR 'SPIDER-MAN: INTO THE SPIDER-VERSE' (ang.). marvel.com. [dostęp 2018-06-06]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  6. a b c Ben Pearson: Mahershala Ali Joins the Voice Cast of Lord and Miller’s Animated ‘Spider-Man’ Movie (ang.). /Film. [dostęp 2017-06-22].
  7. a b c Molly Freeman: Into the Spider-Verse: Spider-Man Noir, Spider-Ham & Peni Parker Confirmed (ang.). Screen Rant. [dostęp 2018-07-20]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  8. Jim Vejvoda: SPIDER-MAN: INTO THE SPIDER-VERSE OFFICIAL CREDITS REVEAL SURPRISE VOICE ACTOR CAMEOS (ang.). IGN. [dostęp 2018-12-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  9. Eric Goldman: Your Guide to the Heroes and Villains of ‘Spider-Man: Into the Spider-Verse’ (ang.). marvel.com. [dostęp 2018-12-14]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  10. Eric Davis: INTERVIEW: 'INTO THE SPIDER-VERSE' PRODUCERS PHIL LORD AND CHRIS MILLER TALK SPIDER-MAN, STAN LEE AND REINVENTING THE COMIC BOOK MOVIE (ang.). Fandango. [dostęp 2018-11-28]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  11. Ben Fritz: Sony, Marvel Discussed Spider-Man Movie Crossover (ang.). The Wall Street Journal. [dostęp 2014-12-09].
  12. a b ‘Spider-Man’ Animated Movie Coming in 2018 (ang.). Variety. [dostęp 2015-04-22].
  13. a b Spencer Perry: Sony Animation Dates The Emoji Movie, Delays Animated Spider-Man (ang.). comingsoon.net. [dostęp 2015-12-22].
  14. Borys Kit: Sony Unveils Plans for Animated 'Spider-Man' and 'Emojimovie: Express Yourself' (ang.). The Hollywood Reporter. [dostęp 2016-07-20].
  15. Scott Mendelson: Sony's Animated 'Spider-Man' Movie To Star Miles Morales (ang.). Forbes. [dostęp 2017-01-18].
  16. Umberto Gonzalez: Sony’s Animated ‘Spider-Man’ Movie Adds Alex Hirsch as Story Contributor (Exclusive) (ang.). The Wrap. [dostęp 2017-02-28].
  17. Cameron Bolomolo: 'Spider-Man: Into the Spider-Verse' Spins Its Web, Amazes at CinemaCon (ang.). comicbook.com. [dostęp 2017-04-28].
  18. a b Nicole Sobon: Sony’s Animated Spider-Man Movie Release Date Pushed Up (ang.). CBR.com. [dostęp 2017-04-26].
  19. Bruce Haring: ‘Spider-Man: Into The Spider-Verse’ First Look Trailer Unveiled in Brazil (ang.). Deadline. [dostęp 2017-12-09].
  20. Steve Weintraub: Here’s How Peter Parker Factors into ‘Spider-Man: Into the Spider-Verse’ (ang.). Collider. [dostęp 2017-12-11].
  21. Danny Salemme: Into The Spider-Verse Includes Classic Spider-Man Villains (ang.). Screen Rant. [dostęp 2018-04-24].
  22. Daniel Pemberton to Score ‘Spider-Man: Into the Spider-Verse’ (ang.). Film Music Reporter. [dostęp 2018-07-24]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  23. Kirsten Chuba: 'Spider-Man: Into the Spider-Verse' Stars Honor Stan Lee (ang.). The Hollywood Reporter. [dostęp 2018-12-02].
  24. Bartosz Kęprowski: Spider-Man Uniwersum – pełny zwiastun animacji! (pol.). moviesroom.pl. [dostęp 2018-06-06].
  25. Cameron Boromolo: ‘Spider-Man: Into the Spider-Verse’ Blu-ray Release Date and Exclusives Revealed (ang.). ComicBook.com. [dostęp 2019-02-11].
  26. Spider-Man Uniwersum [Blu-Ray] (ang.). dvdmax.pl. [dostęp 2019-04-22].
  27. Devan Coggan: Watch an exclusive clip from Spider-Ham's new Spider-Verse short (ang.). Entertainment Weekly. [dostęp 2019-02-18].
  28. Eric Eisenberg: Spider-Man: Into The Spider-Verse Is Getting A Special Alt-Universe Cut (ang.). CinemaBlend. [dostęp 2019-02-25].
  29. Dave McNary: ‘Spider-Man: Into the Spider-Verse’ Tracking for $30 Million Launch (ang.). Variety. [dostęp 2018-11-21].
  30. a b Spider-Man: Into The Spider-Verse (ang.). Box Office Mojo. [dostęp 2019-04-22].
  31. Anthony D’Alessandro: Look Out, Here Comes ‘The Spider-Verse’: Sony Animation Title Eyes $30M-$35M Opening – Box Office Preview (ang.). Deadline Hollywood. [dostęp 2018-12-11].
  32. a b Anthony D’Alessandro: ‘Spider-Verse’ Raises $35M+ As ‘The Mule’ Kicks Up $17M+ In Pre-Christmas Period, But ‘Mortal Engines’ Breaks Down With $7M+ (ang.). Deadline Hollywood. [dostęp 2018-12-16].
  33. Spider-Man: Into the Spider-Verse (2018) (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2019-04-22].
  34. Spider-Man: Into the Spider-Verse (ang.). Metacritic. [dostęp 2019-04-22].
  35. Zack Sharf: NYFCC 2018 Winners: ‘Roma’ Dominates With Wins for Best Picture, Director, and More (ang.). Indie Wire. [dostęp 2018-11-29].
  36. Matt Neglia: The 2018 Washington DC Area Film Critics Association (WAFCA) Winners (ang.). nextbestpicture.com. [dostęp 2018-12-03].
  37. “Roma,” "The Favourite” and “A Star is Born” lead 2018 CFCA nominations (ang.). chicagofilmcritics.org. [dostęp 2018-12-07].
  38. Matt Neglia: The 2018 San Francisco Film Critics Circle (SFFCC) Winners (ang.). nextbestpicture.com. [dostęp 2018-12-09].
  39. Matt Neglia: The 2018 San Diego Film Critics Society (SDFCS) Winners (ang.). nextbestpicture.com. [dostęp 2018-12-10].
  40. Amanda N’Duka: ‘Black Panther’ Named Best Film By African American Film Critics Association (ang.). Deadline Hollywood. [dostęp 2018-12-11].
  41. Matt Neglia: The 2018 St. Louis Film Critics Association (StLFCA) Winners (ang.). nextbestpicture.com. [dostęp 2018-12-16].
  42. Matt Neglia: The 2018 Houston Film Critics Society (HFCS) Winners (ang.). nextbestpicture.com. [dostęp 2019-01-03].
  43. Matt Neglia: The 2018 Seattle Film Critics Society (SFCS) Winners (ang.). nextbestpicture.com. [dostęp 2018-12-17].
  44. Golden Globe Nominations: Complete List (ang.). Variety. [dostęp 2018-12-06].
  45. Matt Neglia: The 2018 Alliance Of Women Film Journalists (AWFJ) EDA Awards Winners (ang.). nextbestpicture.com. [dostęp 2019-01-10].
  46. Q.V. Hough: Rotten Tomatoes' Golden Tomato Award Winners Include Black Panther & Spider-Verse (ang.). Screen Rant. [dostęp 2019-01-12].
  47. Kristopher Tapley: ‘Roma,’ ‘The Americans’ and ‘The Marvelous Mrs. Maisel’ Win Top Critics’ Choice Honors (ang.). Variety. [dostęp 2019-01-13].
  48. Steve Pond: Producers Guild Awards Nominations Include ‘Roma,’ ‘Black Panther,’ ‘A Star Is Born’ – and Also ‘Crazy Rich Asians’ (ang.). The Wrap. [dostęp 2019-01-04].
  49. Patrick Hipes: BAFTA Awards: ‘Roma’ Wins Best Picture To Top Battle With ‘The Favourite’ – Full Winners List (ang.). Deadline Hollywood. [dostęp 2019-02-10].
  50. Kristopher Tapley: ‘The Favourite,’ ‘Black Panther,’ ‘Mrs. Maisel’ Among Art Directors Guild Winners (ang.). Variety. [dostęp 2019-02-02].
  51. Carolyn Giardina: Visual Effects Society Awards: 'Avengers: Infinity War' Wins Top Prize (ang.). The Hollywood Reporter. [dostęp 2019-02-05].
  52. Matt Neglia: The 2018 Black Reel Awards (BRA) Winners (ang.). nextbestpicture.com. [dostęp 2019-02-22].
  53. Patrick Hipes: BAFTA Awards: ‘Roma’ Wins Best Picture To Top Battle With ‘The Favourite’ – Full Winners List (ang.). Deadline Hollywood. [dostęp 2019-02-10].
  54. Kristopher Tapley: ‘Bohemian Rhapsody,’ ‘A Star Is Born,’ ‘Westworld’ Pick Up Cinema Audio Society Nominations (ang.). Variety. [dostęp 2019-01-09].
  55. Erik Pedersen: Motion Picture Sound Editors Reveal 2019 Golden Reel Nominations (ang.). Deadline Hollywood. [dostęp 2019-01-18].
  56. Oscar Winners 2019: The Complete List (ang.). Variety. [dostęp 2019-02-24].
  57. Gold Derby Film Awards winners 2019: ‘The Favourite’ is the biggest champ, but ‘Roma’ takes Best Picture (ang.). goldderby.com. [dostęp 2019-02-20].
  58. Kimberly Nordyke, Jillian Forstadt: Kids' Choice Awards: Full List of Winners (ang.). The Hollywood Reporter. [dostęp 2019-03-23].
  59. Dave McNary: Sony Developing 'Spider-Man: Into the Spider-Verse' Sequel and Spinoff (ang.). Variety. [dostęp 2018-11-27].
  60. Borys Kit: 'Spider-Man: Into the Spider-Verse' Sequel and All-Female Spinoff in the Works From Sony (Exclusive) (ang.). The Hollywood Reporter. [dostęp 2018-11-27].
  61. Adam Bernhardt: 'Spider-Man: Into the Spider-Verse' Producers Want Spider-Ham Spinoffs (ang.). ComicBook.com. [dostęp 2018-12-02].
  62. Brooks Barnes: Sony’s Chief Plans to Make Entertainment Assets a Priority (ang.). New York Times. [dostęp 2019-01-06].

Linki zewnętrzneEdytuj