Otwórz menu główne

Stanisław Pachuta (ur. 1 września 1923 w Kolanowie, obecnie Bochnia, zm. 23 marca 2003 w Warszawie) – polski geodeta, pułkownik Wojska Polskiego, profesor dr hab. inż. Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie.

Stanisław Pachuta
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1 września 1923
Bochnia
Data i miejsce śmierci 23 marca 2003
Warszawa
Zawód, zajęcie geodeta
Tytuł naukowy płk. prof. dr hab. inż.
Małżeństwo Irena Pachuta
Dzieci Andrzej Pachuta, Wojciech Pachuta
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Partyzancki Medal Komisji Edukacji Narodowej

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Ukończył Państwowe Gimnazjum w Bochni oraz Publiczną Szkołę Handlową. W lipcu 1941 podjął pracę w biurze meldunkowym gminy Bochnia-Wieś. Od października 1942 działał w Armii Krajowej. W latach 1944–1946 uczył się w Państwowej Szkole Górniczo-Hutniczo-Mierniczej w Krakowie otrzymując 31 lipca dyplom technika mierniczego. W 1946 rozpoczął studia na Oddziale Mierniczym Wydziału Inżynierii Lądowej i Wodnej Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, pracując jednocześnie w biurze mierniczego przysięgłego i Wojewódzkim Urzędzie Ziemskim w Katowicach. Stopień inżyniera geodety i magistra nauk technicznych otrzymał 20 stycznia 1951.

2 października 1950 został powołany do odbycia służby wojskowej. Rozpoczął ją od Kursu Oficerów Rezerwy w Centrum Wyszkolenia Kwatermistrzowskiego w Poznaniu. Po jego zakończeniu został mianowany do stopnia porucznika, powołany do zawodowej służby i skierowany do pracy w IX Zarządzie Sztabu Generalnego WP jako starszy triangulator. 20 października 1951 został przeniesiony na stanowisko wykładowcy w Oficerskiej Szkole Topografów w Jeleniej Górze gdzie prowadził zajęcia z geodezji niższej, kartografii matematycznej, geodezji wyższej i optyki instrumentalnej. W październiku 1954 mianowany do stopnia kapitana. 2 maja 1957 został przeniesiony do Wojskowej Akademii Technicznej (WAT) w Warszawie. W Katedrze Geodezji i Topografii pracował jako asystent, adiunkt i docent. Kierował Zakładem Geodezji, a od lutego 1969 przejął kierownictwo Katedry. W 1960 został awansowany do stopnia majora, w 1964 podpułkownika, a w 1968 pułkownika. W 1966 uzyskał tytuł doktora nauk Technicznych na podstawie pracy "Badania dokładności pomiarów geodezyjnych w zakresie promieni podczerwonych". Od 1979 był szefem Instytutu Geodezji i Fotogrametrii WAT. 10 października 1980 otrzymał stopień doktora habilitowanego, przedstawiając monografię "Zastosowanie techniki laserowej w geodezji" jako rozprawę habilitacyjną.

Tytuł profesora nadzwyczajnego nauk technicznych otrzymał uchwałą Rady Państwa 16 listopada 1982. 15 września 1983 zostało mu powierzone kierownictwo nad Instytutem Geodezji i Metrologii. 1 września 1989 przestał pełnić obowiązki szefa Instytutu pozostając na stanowisku profesora, a 2 października 1991 przeszedł w stan spoczynku. W 1991 podjął pracę na Wydziale Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie.

Stanisław Pachuta był specjalistą i prekursorem technik laserowych w polskiej geodezji (34 patenty w tym 21 dotyczących wynalazków), autorem ponad 240 publikacji (w tym 22 w językach obcych) i 230 niepublikowanych opracowań naukowych. Recenzentem dorobku naukowego 16 kandydatów na profesorów, 16 rozpraw habilitacyjnych, 19 rozpraw doktorskich i 40 prac dyplomowych. Członek wielu organizacji, rad i instytutów, m.in: Akademii Inżynierskiej w Polsce (AIP), Komitetu Geodezji PAN, Komitetu Nauk Geofizycznych PAN, Komitetu Astronomii PAN, Komitetu Badań Kosmicznych i Satelitarnych PAN. Społecznik, członek i przewodniczący Stowarzyszenia Geodetów Polskich, członek rady głównej Naczelnej Organizacji Technicznej, członek i przewodniczący Oddziału Warszawskiego Stowarzyszenia Bochniaków i Miłośników Ziemi Bocheńskiej.

OdznaczeniaEdytuj

Najważniejsze patentyEdytuj

  • Nr patentu 80694 z dnia 28.02.1976 – "Sposób automatycznego sterowania podnoszeniem toru w procesie zagęszczania podsypki pod podkładami i urządzenie do jego sterowania"
  • Nr patentu 89542 z dnia 15.12.1976 – "Urządzenie do automatycznej rejestracji odkształceń"
  • Nr patentu 25273 z dnia 15.11.1976 – "Pionownik laserowo – optyczny"
  • Nr 71.21691 z dnia 11.02.1972 – "Commande automatigue de relevage de voie ferree dans l’operation de bourrage de ballast" – patent francuski
  • Nr patentu 85416 z dnia 30.07.1976 – "Urządzenie do wyznaczania zarysów przekrojów chodników i wyrobisk górniczych"
  • Nr zgłoszenia P-170244 "Urządzenie do automatycznej niwelacji"
  • Nr zgłoszenia P-170815 "Urządzenie do automatycznego pomiaru odkształceń"
  • Nr zgłoszenia P-183542 "Nasadka laserowa na przyrząd geodezyjny"
  • Nr zgłoszenia P-170244 "Nasadka laserowa do niwelatora"
  • Nr zgłoszenia P-174350 "Uniwersalny laserowy przyrząd geodezyjny"
  • Nr zgłoszenia P-180381 "Układ do automatycznej niwelacji"
  • Nr zgłoszenia P-182103 "Układ do automatycznego wyznaczania profilu powierzchni"
  • Nr zgłoszenia P-199996 "Układ autoredukcyjnego tachimetru dwuobrazowego z gazowym laserem He-Ne oraz sposób wykonania pomiaru za pomocą tego układu"

BibliografiaEdytuj

  • Krzysztof Pikoń: Złota Księga Nauk Technicznych 2003. Gliwice: Helion, 2003. ISBN 83-7361-188-6.
  • Stanisław Pachuta, nauczyciel akademicki - oficer - społecznik. Warszawa: Wojskowa Akademia Techniczna, Instytut Geodezji i Metrologii, 1993, s. 2-12.