Otwórz menu główne

Stanisław Srzednicki

instruktor harcerski, porucznik

Stanisław Srzednicki, ps. Stach (ur. 9 kwietnia 1915 w Krzemieńcu, zm. 20 sierpnia 1944 w Warszawie) – polski instruktor harcerski, współorganizator młodzieżowej organizacji „Orlęta” w Warszawie, porucznik.

Stanisław Srzednicki
Stach
Data i miejsce urodzenia 9 kwietnia 1915
Krzemieniec (Wołyń)
Data i miejsce śmierci 20 sierpnia 1944
Warszawa
Stopień instruktorski harcmistrz
Organizacja harcerska Związek Harcerstwa Polskiego
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (od 1941)

ŻyciorysEdytuj

Dzieciństwo i młodośćEdytuj

Pochodził z patriotycznej rodziny – wnuk powstańców 1863 zesłanych po upadku powstania w głąb Rosji, jego ojciec i stryjowie uczestniczyli w ruchach rewolucyjnych i narodowo-wyzwoleńczych i następnie brali udział w kształtowaniu państwowości polskiej po odzyskaniu niepodległości. W latach 1926–1934 uczeń Gimnazjum im. Króla Władysława IV w Warszawie, w wieku 9 lat wstąpił do 17 Warszawskiej Drużyny Harcerskiej, w 1935 został jej drużynowym w stopniu harcmistrza.

OrlętaEdytuj

W 1935 rozpoczął studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Warszawskiej. Współtworzył młodzieżową organizację „Orląt”, w której prowadził pracę wychowawczą wśród dzieci i młodzieży z warszawskiej Pragi. Był komendantem praskiego hufca „Orląt”.

Osobny artykuł: Orlęta.

Konspiracja. Kompania Motorowa OrlątEdytuj

Po wybuchu II wojny światowej w 1939 zaciągnął się ochotniczo do wojska. 20 września dostał się do niewoli, z której uciekł po kilku dniach. Po powrocie do Warszawy przystąpił do pracy konspiracyjnej w szeregach SZP, ZWZ i AK, wciągając do konspiracji swych wychowanków z „Orląt”. Organizował dla nich tajne komplety w szkole zawodowej im. Stanisława Konarskiego i w Gimnazjum im. Króla Władysława IV oraz szkolenia wojskowe. Większość z nich odbywała kursy samochodowe i praktykę warsztatową. Oddział „Orląt” stał się w 1943 Kompanią Motorową „Orląt”, a Stanisław Srzednicki ukończył I kurs Szkoły Podchorążych Piechoty Agricola, otrzymał awans na podporucznika i został dowódcą kompanii.

W czasie powstania warszawskiego dowodził kompanią „Orląt” w batalionie „Gozdawa” zgrupowania „Sosna” na Starym Mieście. Mimo rany odniesionej w pierwszych dniach Powstania walczył dalej. W połowie sierpnia został przeniesiony do dowództwa odcinka na stanowisko oficera do zadań specjalnych. Zginął od pocisku artyleryjskiego w czasie odpierania natarcia niemieckiego na ratusz, w rejonie budynku przy ul. Daniłowiczowskiej 7.

Pośmiertnie odznaczony krzyżem Virtuti Militari i Krzyżem Walecznych. Pochowany jest w kwaterze zgrupowania „Sosna” na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera B 8 rz. 2 m. 37)[1].

UpamiętnieniaEdytuj

 
Tablica pamiątkowa poświęcona Orlętom i ich komendantowi, umieszczona na budynku przy ul. Podwale 23 w Warszawie (od strony ul. Kilińskiego)

Tablice pamiątkoweEdytuj

Stanisławowi Srzednickiemu i „Orlętom” poświęcono tablice pamiątkowe:

Stanisław Srzednicki jako patronEdytuj

Imię Stanisława Srzednickiego noszą:

W przeszłości imię to nosiły również:

  • Szkoła Podstawowa nr 325 w Warszawie na Ursynowie (ul. Na Uboczu 9, obecnie znajduje się tam Gimnazjum nr 94)
  • 273 Warszawska Drużyna Harcerska przy Szkole Podstawowej nr 193 w Hufcu Targówek, a następnie Praga Nowa[3].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj