Otwórz menu główne

Stanisław Ziółkowski (ur. 9 lipca 1904 w Mierzanowicach, zm. 23 września 1946 w Kielcach) – polski duchowny rzymskokatolicki, kapelan wojskowy, proboszcz parafii św. Karola Boromeusza w Kielcach (1945–1946).

Stanisław Ziółkowski
Kraj działania Polska
Data i miejsce urodzenia 9 lipca 1904
Mierzanowice
Data i miejsce śmierci 23 września 1946
Kielce
Proboszcz parafii św. Karola Boromeusza w Kielcach
Okres sprawowania 1945–1946
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 1933-06-1010 czerwca 1933
Symboliczna mogiła Stanisława Ziółkowskiego znajdująca się na Karczówce

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Dzieciństwo i okres międzywojennyEdytuj

Był synem Tomasza i Agnieszki z Cebulów. Uczęszczał do szkoły podstawowej w Wojciechowicach i do gimnazjum w Opatowie. Następnie podjął naukę w liceum funkcjonującym przy seminarium duchownym, w którym później studiował filozofię i teologię. Święcenia kapłańskie przyjął 10 czerwca 1933 roku z rąk biskupa Augustyna Łosińskiego. Jako wikariusz pracował w Kozłowie Miechowskim, Pilicy, Janinie, Pińczowie, Daleszycach i Kijach[1].

W 1937 roku, z pomocą prymasa Augusta Hlonda, wyjechał do Francji, gdzie znalazł się w placówce duszpasterskiej położonej niedaleko Lille. W maju 1939 otrzymał od władz miejscowego departamentu nakaz opuszczenia kraju, ze względu na „wojowniczy patriotyzm”. Interwencja władz polskich spowodowała, że Ziółkowski pozostał we Francji i rozpoczął studia na Uniwersytecie Katolickim w Lille[1].

II wojna światowaEdytuj

Przebywając w sierpniu 1939 roku na wakacjach w Polsce, na wieść o powszechnej mobilizacji, przyłączył się do przypadkowo spotkanego oddziału. Aż do kapitulacji pełnił w nim funkcję kapelana. Następnie był wikariuszem w Jędrzejowie i Piekoszowie. W tej drugiej miejscowości w grudniu 1940 roku został aresztowany przez Niemców, z powodu nieoddania przez parafian kontyngentu zboża i ziemniaków. Poprzez udowodnienie, że nie należał do komisji kontyngentowej, został zwolniony[1].

W lipcu 1941 roku został wikariuszem w Skalbmierzu. W parafii tej organizował przedszkola i ochronki, działał także w Caritasie. Ponadto był kapelanem tamtejszej placówki Armii Krajowej (pseudonim „Stuła”). W styczniu 1943 roku został przeniesiony do Masłowa, gdzie nadal działał w konspiracyjnym wojsku. Latem został ponownie aresztowany, lecz zbiegł z aresztu. Następnie ukrywał się aż do zakończenia okupacji, nadal pełniąc obowiązki kapelana AK. 21 sierpnia 1945 roku został administratorem parafii św. Karola Boromeusza na Karczówce w Kielcach[1].

Śmierć i upamiętnienieEdytuj

23 września 1946 roku ok. godziny 9:00 został zastrzelony przez 19-letniego milicjanta Bolesława Bajera. Ziółkowski kierował się wówczas na katechezę do Czarnowa. Na miejsce zbrodni przybył biskup Czesław Kaczmarek. W pogrzebie, któremu przewodniczył biskup Franciszek Sonik, uczestniczyło ok. stu kapłanów i 20 tys. ludzi. Rodzina zmarłego zabrała ciało do rodzinnej parafii w Wojciechowicach. Zabójca został skazany na karę 10 lat pozbawienia wolności. W wyniku amnestii zmniejszono ją o 1/3, zaś w 1950 roku Bolesław Bierut ułaskawił Bajera[1].

W miejscu zabójstwa Stanisława Ziółkowskiego znajduje się pomnik w formie grobu. Symboliczną mogiłę stanowią kamienie, brzozowy krzyż oraz tablica o wysokości ok. 40 cm z tzw. marmuru chęcińskiego. Pomnik został odnowiony w 2006 roku. Ponadto w kościele znajdującym się na Karczówce wmurowana jest tablica upamiętniająca Ziółkowskiego[2].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Daniel Wojciechowski: Obrońca świętości rodziny Ksiądz Stanisław Ziółkowski (1904-1946), zastrzelony na ulicy przez funkcjonariusza MO (pol.). naszdziennik.pl. [dostęp 2011-12-14].
  2. Cezary Jastrzębski, Konrad Otwinowski, Magdalena Otwinowska: Miejsca pamięci narodowej w Kielcach. Kielce: Muzeum Historii Kielce, 2010, s. 232. ISBN 978-83-930068-9-2.