Strażnica WOP Białowieża

Strażnica w Białowieży:

  1. podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-radzieckiej.
  2. graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej.
Strażnica WOP/SG Białowieża
Historia
Państwo

 Polska

Sformowanie

1945 i 1976
od 1991 strażnica SG

Rozformowanie

1956 i 2005

Tradycje
Kontynuacja

Placówka Straży Granicznej w Białowieży

Organizacja
Dyslokacja

Białowieża

Formacja

Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna

Podległość

29 komenda odcinka
22 Brygada WOP
Podlaski Oddział SG

Formowanie i zmiany organizacyjne edytuj

Strażnica została sformowana w 1945 w strukturze 29 komendy odcinka jako 134 strażnica WOP (Białowieża)[1] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[2].

Z dniem 15.03.1954 nadano strażnicom nowe numery[a]. Strażnica II kategorii otrzymała numer 128[4][5].

Z dniem 15. 11.1955 zlikwidowano sztab batalionu[b]. Strażnica podporządkowana została bezpośrednio pod sztab brygady. W sztabie brygady wprowadzono stanowiska nieetatowych oficerów kierunkowych odpowiedzialnych za służbę graniczną strażnic[6].

W lipcu 1956 rozwiązano strażnicę [6]. W jej miejsce zorganizowano placówkę graniczną WOP kategorii „B” Białowieża. Placówka swoim zasięgiem obejmowała część powiatu hajnowskiego[6]. W 1964 w Białowieży stacjonowała placówka WOP nr 2 22 Białostockiego Oddziału Wojsk Ochrony Pogranicza[7].

W 1976, w strukturze Podlasko-Mazurskiej Brygady WOP, odtworzono strażnicę w Białowieży[8].

Po rozwiązaniu w 1991 Wojsk Ochrony Pogranicza, strażnica Białowieża weszła w podporządkowanie Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej[9]. W 1995 na stan etatowy 24 funkcjonariuszy, stan ewidencyjny wynosił 17 osób[10].

W wyniku realizacji kolejnego etapu zmian organizacyjnych w Straży Granicznej w 2002, strażnica uzyskała status strażnicy SG I kategorii[c]. 24 sierpnia 2005 funkcjonującą dotychczas strażnicę SG w Białowieży przemianowano na placówkę Straży Granicznej[11].

Ochrona granicy edytuj

Faktyczną ochronę granicy strażnica rozpoczęła w czerwcu 1946[12]. W 1960 2 placówka WOP Białowieża ochraniała odcinek 67000 m granicy państwowej od znaku granicznego 1431 do zn. gr. 1535.

Wydarzenia:

Straż Graniczna:

  • 1999 – luty, strażnica otrzymała na wyposażenie samochody osobowo-terenowe Land Rower[13], motocykle marki KTM i czterokołowe typu TRX marki Honda oraz konie do pełnienia służby granicznej[14].

Sąsiednie strażnice:

Dowódcy/komendanci strażnicy edytuj

  • chor. Opoka[4]
  • por. Michał Napora (był w 1952)
  • chor./por. Bolesław Zastawny (/dowódca strażnicy/dowódca placówki) (1952–1956-?)[15]

Komendanci strażnicy SG:

  • por. SG Jerzy Kośko (16.05.1991[16]–?)
  • Anatol Czurak (był w 2004)[17].

Uwagi edytuj

  1. Rozkaz dowódcy WOP nr 04 z 22.02.1954[3].
  2. Rozkaz dowódcy WOP nr 049 z 27.10 1955[6].
  3. Zarządzenie Komendanta Głównego Straży Granicznej nr 3 z 11.01.2002.

Przypisy edytuj

Bibliografia edytuj

  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza: (1945-1991): krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Halina Łach: System ochrony polskiej granicy państwowej. Olsztyn: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych. Wydział Humanistyczny UWM, 2013. ISBN 978-83-935593-8-1.
  • Jan Nikołajuk: Podlaski Oddział Straży Granicznej im. gen. dyw Henryka Minkiewicza w Białymstoku. W: Leszek Elas [patronat]: Straż Graniczna w dwudziestoleciu 1991-2011. Materiały poseminaryjne – Tom I. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej im. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego, 2011. ISBN 978-83-909484-4-7.
  • Kajetan Szczepański: Kronika Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej 15 maja 1990–2000. Muzeum Polskich Formacji Granicznych im. Władysława Raginisa, 2000, s. 1–106.
  • Archiwum Straży Granicznej, DWOP sygn.2825/1. Rejestr główny jednostek WOP.
  • Archiwum Straży Granicznej, DBWOP, sygn. 1842/10, Historia Białostockiego Oddziału Wojsk Ochrony Pogranicza. Białystok 1960.
  • Archiwum Straży Granicznej, DWOP, sygn. 217/143 k.119 -123. Wykazy dyslokacyjne WOP 1946.
  • Archiwum SGr., zespół archiwalny DWOP, sygn. 1284/200, Struktury organizacyjno-dyslokacyjne. Dyslokacja jednostek Wojsk Ochrony Pogranicza z 8 kwietnia 1954.