Otwórz menu główne

Tadeusz Wiktor Fenrych (ur. 17 lipca 1882 w Poniatowie koło Płocka, zm. 16 lipca 1942 w Buchenwaldzie) – kapitan artylerii Wojska Polskiego, działacz społeczny, zastępca członka Zarządu Głównego Związku Weteranów Powstań Narodowych R.P. 14/19 w 1934[1].

Wiktor Fenrych
kapitan artylerii kapitan artylerii
Data i miejsce urodzenia 17 lipca 1882
Poniatowo
Data i miejsce śmierci 16 lipca 1942
Buchenwald
Przebieg służby
Siły zbrojne Armia Cesarstwa Niemieckiego
Armia Wielkopolska
Wojsko Polskie
Jednostki Dowództwo Okręgu Korpusu Nr VII
Stanowiska kierownik referatu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
Powstanie wielkopolskie

ŻyciorysEdytuj

Tadeusz Wiktor Fenrych urodził się w rodzinie Władysława i Haliny z Feldmanów. Uczęszczał w Trzemesznie do gimnazjum, a następnie w Szamotułach do średniej szkoły rolniczej. W Kuthen-Anhalt (Niemcy) ukończył Wyższą Szkołę Budowy Maszyn ze stopniem inżyniera. W latach 1908–1909 odbył obowiązkową służbę wojskową w artylerii Armii Cesarstwa Niemieckiego, jako jednoroczny ochotnik. W 1914 został zmobilizowany i w stopniu podporucznika walczył na froncie zachodnim. Po kapitulacji Niemiec podjął pracę w administracji majątku rolnego w Opieszynie (obecnie w granicach Wrześni).

W listopadzie i grudniu 1918 z polecenia Rady Ludowej we Wrześni kierował Wydziałem Gospodarki Wojennej. Pomocnik powiatowego komendanta Straży Ludowej Kazimierza Grudzielskiego od 18 grudnia 1918. Jako oficer operacyjny wchodził w skład sztabu i był jednym z organizatorów frontu północnego powstania wlkp. Mianowany po powstaniu adiutantem i oficerem operacyjnym sztabu 2 Dywizji Strzelców Wielkopolskich w Gnieźnie. Powierzono mu w kwietniu 1919 zorganizowanie pierwszej wielkopolskiej szkoły aspirantów oficerskich piechoty w Gnieźnie. Adiutant inspektora piechoty przy Dowództwie Głównym w Poznaniu od lipca 1919, a zastępca dowódcy Okręgu Generalnego w Poznaniu od 1920. Dowódca szkoły podoficerskiej w Inowrocławiu od listopada 1920, a batalionu szkolnego w Śremie od sierpnia 1921. Inspektor garnizonów: w Inowrocławiu, Jarocinie i Pleszewie od 1922. W końcu 1922 został przeniesiony do rezerwy. Zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 w korpusie oficerów rezerwy artylerii. W 1924 był oficerem rezerwowym 7 Pułku Artylerii Ciężkiej w Poznaniu[2]. W grudniu 1923 został powołany do służby czynnej, przemianowany na oficera zawodowego w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 maja 1925 i przydzielony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr VII w Poznaniu na stanowisko kierownika Referatu Historycznego.

W 1926 doprowadził do zorganizowania Komitetu dla Badań nad Historią Powstania Wielkopolskiego 1918/19, a, który przeorganizował się w 1927 w Towarzystwo dla Badań nad Historią Powstania Wlkp. 1918/19. W latach 1925–1931 gromadził na tym stanowisku liczne materiały do dziejów powstania. Referat Historyczny pod jego kierownictwem stał się inspiratorem pierwszych obszerniejszych i syntetycznych publikacji na temat powstania wlkp. Burmistrz miasta Krotoszyna w 1931, a kilka lat później przeniósł się do Lublina, a tam kierował oddziałem wytwórni „Pudliszki”. W 1934 pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Jarocin. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr VII. Był wówczas w dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr VII[3].

Zgłosił się we wrześniu 1939 do wojska jako ochotnik i brał udział w potyczce z nieprzyjacielem koło Lublina. Zajmował się w latach okupacji gospodarstwem rolnym w Niedomicach koło Tarnowa. Aresztowany 3 marca 1941 przez gestapo i zesłany do obozu koncentracyjnego w Buchenwaldzie, gdzie 16 lipca 1942 poniósł śmierć.

Od 1924 był żonaty z Teodorą Grabowską i miał dwóch synów: Wiktora (historyk) i Tadeusza Franciszka (ur. 1928), rozstrzelanego w Tarnowie przez gestapo 26 lipca 1944.

Publikacje Tadeusza Fenrycha

  • „Próba syntezy Powstania Wielkopolskiego 1918/19” – 1928,
  • „Fragmenty z frontu północnego Pozostania Wielkopolskiego” w: „Szkice i fragmenty z Powstania Wielkopolskiego 1918/19 w Poznaniu” – 1933,
  • artykuł „O zaczątkach armii Wielkopolskiej” („Rocznik Związku Weteranów Powstań Narodowych 1918/19 w Poznaniu”) – 1935.

PrzypisyEdytuj

  1. Rocznik Związku Weteranów Powstań Narodowych R. P. 1914/19 w Poznaniu Cz.2: Sprawozdanie Zarządu Głównego Związku Weteranów Powstań Narodowych R. P. 1914/19 za rok 1935, s. 167.
  2. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 710, 769.
  3. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 343, 993.

BibliografiaEdytuj