Teoria szklanki wody

Nie mylić z: Paradoks szklanki wody.

Teoria szklanki wody (ros. теория стакана воды) – pogląd na miłość, małżeństwo i rodzinę sprowadzający stosunki między kobietą a mężczyzną do zaspokojenia potrzeby fizjologicznej[1] i propagujący seks bez zobowiązań. Według tej teorii stosunek płciowy nie ma znaczenia duchowego i podejmowany jest tak samo, jak picie szklanki wody w gorący dzień, aby ugasić pragnienie.

RecepcjaEdytuj

Autorstwo teorii szklanki wody mylnie przypisuje się Aleksandrze Kołłontaj[2], która popularyzowała wolną miłość[3]. Włodzimierz Lenin w rozmowie z niemiecką komunistką Clarą Zetkin stwierdził: Teoria szklanki wody zupełnie przewróciła w głowie naszej młodzieży[3]. W swoich wspomnieniach Clara Zetkin napisała, że Lenin odniósł się do tego pomysłu z przekąsem:

Oczywiście pragnienie wymaga zaspokojenia. Ale czy normalny człowiek w normalnych warunkach położy się na ulicy i zacznie pić wodę z kałuży? Czy nawet ze szklanki, do którego kraju przywierają dziesiątki ust?

Clara Zetkin, Wspomnienia o Leninie

Krytyczną analizę teorii szklanki wody przeprowadził Anatolij Łunaczarski w swej pracy O życiu codziennym: młodzież i teoria szklanki wody (ros. О быте: молодёжь и теория стакана воды)[4].

Za czasów ZSRR oficjalna ideologia radziecka potępiała teorię szklanki wody[1], oświadczając, że społeczeństwu socjalistycznemu obce jest głoszenie świętoszkostwa i ascetyzmu, nienaturalnego „umartwiania ciała”, lecz równie zdecydowanie występuje ono przeciwko drugiej, nie mniej prymitywnej i szkodliwej skrajności — „wyzwoleniu” stosunków między kobietą a mężczyzną od ich ludzkiej treści, radości, miłości, obowiązku, honoru, godności, wierności[5]. „Wolnej miłości” socjalizm przeciwstawia „małżeństwo z miłości”, małżeństwo trwałe, oparte na moralnej czystości stosunków między małżonkami, wzajemnej miłości, szacunku, małżeństwo przejawiające troskę o dzieci[6].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Афанасьев i in. 1967 ↓, s. 468.
  2. Piotr Romanow: Aleksandra Kołłontaj. Rewolucja jak „szklanka wody". W: Opinie [on-line]. Sputnik, 30.10.2017. [dostęp 2021-05-28].
  3. a b Jan Ratuszniak: Aleksandra Kołłontaj – komunistyczna apostołka wolnej miłości. Histmag, 2011-03-29. [dostęp 2021-05-28].
  4. Луначарский, А. Молодёжь и теория «стакана воды» // О быте : Данная брошюра представляет собой переработанную стенограмму доклада т. Луначарского, читанного им в Ленинграде 18/XII 1926 г.. — Л. : Государственное издательство, 1927.
  5. Afanasjew i in. 1978 ↓, s. 365.
  6. Spirkin 1968 ↓, s. 309.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj