Theodor Stolojan

Theodor Dumitru Stolojan (ur. 24 października 1943 w Târgovişte) – rumuński polityk i ekonomista, deputowany krajowy i minister, w latach 1991–1992 premier Rumunii, poseł do Parlamentu Europejskiego VI, VII i VIII kadencji.

Theodor Stolojan
Ilustracja
Theodor Stolojan (2013)
Pełne imię i nazwisko Theodor Dumitru Stolojan
Data i miejsce urodzenia 24 października 1943
Târgoviște
Premier Rumunii
Okres od 1 października 1991
do 4 listopada 1992
Poprzednik Petre Roman
Następca Nicolae Văcăroiu
Minister finansów Rumunii
Okres od 1990
do 1991
Poprzednik Ion Păţan
Następca Eugen Dijmărescu
podpis
Odznaczenia
Kawaler Orderu Wiernej Służby (Rumunia)

ŻyciorysEdytuj

W 1966 ukończył ekonomię na Akademii Studiów Ekonomicznych w Bukareszcie. Uzyskał później stopień doktora w zakresie ekonomii. Do 1971 pracował następnie jako ekonomista w przedsiębiorstwie Frigotehnica. Od 1971 do 1989 był zatrudniony w Ministerstwie Finansów – najpierw jako ekonomista w Departamencie Budżetu (1972–1977), następnie jako szef księgowości budżetowej (1978–1982) oraz dyrektor Departamentu Międzynarodowych Stosunków Finansowych i Walutowych i generalny inspektor Departamentu Przychodów Państwowych (1988–1989).

W grudniu 1989, po rewolucji z tego samego roku, objął stanowisko wiceministra finansów. Następnie od czerwca 1990 do kwietnia 1991 pełnił funkcję ministra finansów w rządzie Petre Romana. 1 października 1991 został mianowany nowym premierem, którym pozostał do 4 listopada 1992[1]. W latach 1992–1998 pracował jako ekonomista w Banku Światowym w Waszyngtonie. W 2000 powrócił do polityki. Wstąpił do Partii Narodowo-Liberalna, wziął z jej ramienia udział w wyborach prezydenckich w 2000, w których zajął trzecie miejsce (za Ionem Iliescu i Corneliem Vaddim Tudorem)[2]. W 2000 uzyskał mandat posła do Izby Deputowanych, z którego jednak w tym samym roku zrezygnował[3].

W 2002 został przewodniczącym liberałów[1]. Przed wyborami prezydenckimi w 2004 doprowadził do sojuszu swojej partii z Partią Demokratyczną Traiana Băsescu. W lutym 2004 został wspólnym kandydatem tych ugrupowań na urząd prezydenta. Zrezygnował ostatecznie z udziału w wyborach oraz z przewodzenia PNL, motywując tę decyzję poważnymi problemami zdrowotnymi. Nowym kandydatem koalicji został Traian Băsescu, który wygrał wybory. Theodor Stolojan od 2004 do 2006 był doradcą prezydenta.

W październiku 2006 został wykluczony z Partii Narodowo-Liberalnej[4]. W grudniu 2006 utworzył własne ugrupowanie, Partię Liberalno-Demokratyczną. W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2007 uzyskał mandat eurodeputowanego z ramienia PLD. W styczniu 2008 doprowadził do połączenia liberalnych demokratów z Partią Demokratyczną w Partię Demokratyczno-Liberalną, której został pierwszym wiceprzewodniczącym.

We wrześniu 2008 Theodor Stolojan został mianowany kandydatem PDL na stanowisko premiera[5]. W wyborach parlamentarnych z 30 listopada 2008 jego ugrupowanie uzyskała 115 mandatów w 334-osobowej Izbie Deputowanych, o jeden więcej niż Partia Socjaldemokratyczna[6]. 10 grudnia 2008 Traian Băsescu powierzył mu misję sformowania nowego gabinetu[7]. Jednakże już 15 grudnia tego samego roku zrezygnował z niej, motywując to swoim przekonaniem o konieczności przekazania władzy młodszemu pokoleniu[8]. Na czele nowego rządu stanął również należący do PDL Emil Boc.

W wyborach w 2009 Theodor Stolojan uzyskał reelekcję do Parlamentu Europejskiego. Został członkiem prezydium grupy Europejskiej Partii Ludowej oraz wiceprzewodniczącym Komisji Gospodarczej i Monetarnej. W 2014 został wybrany na kolejną kadencję Europarlamentu. Wraz ze swoim ugrupowaniem dołączył następnie do Partii Narodowo-Liberalnej.

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Leaders of Romania (ang.). zarate.eu. [dostęp 2020-02-06].
  2. Rezultate înregistrate la alegeri prezidențiale, din 1990 până în 2009 (rum.). dcnews.ro, 29 października 2014. [dostęp 2020-02-06].
  3. Theodor Dumitru Stolojan (rum.). cdep.ro. [dostęp 2020-02-06].
  4. Se confirma: Theodor Stolojan a fost exclus din PNL (rum.). ziare.com, 10 października 2006. [dostęp 2019-02-20].
  5. Stolojan încearcă din nou cheile de la Palatul Victoria după 17 ani (rum.). antena3.ro, 12 września 2008. [dostęp 2019-02-20].
  6. Tough coalition talks in Romania (ang.). bbc.co.uk, 2 grudnia 2008. [dostęp 2019-02-20].
  7. Romanian Prime Minister-designate Theodor Stolojan congratulated by Joseph Daul MEP, Chairman of the EPP-ED Group (ang.). eppgroup.eu, 10 grudnia 2008. [dostęp 2019-02-20].
  8. Surprise nominee for Romania’s PM (ang.). bbc.co.uk, 15 grudnia 2008. [dostęp 2019-02-20].
  9. Persoane Decorate (rum.). canord.presidency.ro. [dostęp 2019-02-20].

BibliografiaEdytuj