Timofiej Strokacz (ros. Тимофе́й Амвро́сиевич Строка́ч; ur. 4 marca 1903 w Biłocerkowicy w Kraju Nadmorskim, zm. 15 sierpnia 1963 w Kijowie) – radziecki działacz komunistyczny, generał porucznik, jeden z szefów organów bezpieczeństwa Związku Radzieckiego i USRR, od czerwca 1942 szef sztabu ruchu partyzanckiego na Ukrainie, wiceminister spraw wewnętrznych ZSRR.

Timofiej Strokacz
Тимофе́й Строка́ч
ilustracja
generał-lejtnant generał-lejtnant
Data i miejsce urodzenia 4 marca 1903
Kraj Nadmorski
Data i miejsce śmierci 15 sierpnia 1963
Kijów
Przebieg służby
Formacja partyzantka radziecka
Jednostki Istriebitielne bataliony,
Ukraiński Sztab Ruchu Partyzanckiego
Główne wojny i bitwy Front wschodni (II wojna światowa)
Późniejsza praca wiceminister spraw wewnętrznych (1956–57)
Odznaczenia
Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Suworowa I klasy (ZSRR) Order Wojny Ojczyźnianej I klasy Order Czerwonej Gwiazdy Order Czerwonej Gwiazdy

ŻyciorysEdytuj

Urodził się i wychował w rodzinie chłopskich migrantów w Primorskim Kraju. W latach 1919–1922 był aktywnym uczestnikiem ruchu partyzanckiego na rosyjskim dalekim wschodzie. Od 1924 służył w oddziałach granicznych ZSRR. W 1927 wstąpił do partii komunistycznej.

Ukończył II Charkowską szkołę Pograniczną, a następnie w latach 1932–1933 Wyższą Pograniczną Szkołę ZPZP.

W latach 1927–1932 był szefem strażnicy 56 Bławowieszczeńskiego i zastępcą komendanta 53 Daurski Daurskiego Oddziału Pogranicznego. Od 1933 do 1940 był komendantem grupy manewrowej 20 Sławuckiego Oddziału Pogranicznego, zastępcą szefa 24 Oddziału Pogranicznego oraz dowódcą 162 Pułku NKWD, szefem sztabu 24 Oddziału Pogranicznego i szefem 25 Oddziału Pogranicznego.

W czasie II wojny światowej kierował batalionami uderzeniowymi i oddziałami partyzanckimi na Ukrainie. Uczestniczył w obronie Kijowa i Moskwy. Od jesieni 1942 był szefem Ukraińskiego Sztabu Partyzanckiego. Dowodzone przez niego jednostki doprowadziły m.in. do zastrzelenia Dmytra Klaczkiwskiego[potrzebny przypis].

Strokacz nie wydawał rozkazów wymierzonych przeciwko Armii Krajowej na Ukrainie. Sojusznicze stosunki i wspólne operacje AK i partyzantów radzieckich umożliwiły jednak władzom ZSRR na rozmontowanie struktur AK po wojnie[1].

W latach 1945–1956 był zastępcą ludowego komisarza spraw wewnętrznych i ministrem spraw wewnętrznych USRR.

Od 1956 do 1957 był wiceministrem spraw wewnętrznych ZSRR, szefem Głównego Zarządu Pogranicznych i Wewnętrznych Wojsk MSW ZSRR.

W 1957 został przeniesiony do rezerwy.

Zmarł w 1963, został pochowany na cmentarzu Bajkowa w Kijowie.

Odznaczenia[potrzebny przypis]Edytuj

PrzypisyEdytuj

  1. "Tymofij Strokacz sabotował skierowane przeciwko AK rozkazy szefa CSzPD Pantelemojna Ponomarienki i nie wydawał rozkazów o działaniach zbrojnych przeciwko "armii nacjonalistów polskich" czy o rozbijaniu i rozbrajaniu jej oddziałów . Sojusznicze stosunki i wspólne operacje AK i partyzantów sowieckich uzupełnione były dokładnym wzajemnym szpiegowaniem. Doprowadziło to do bardzo głębokiej agenturalnej infiltracji dwóch ruchów partyzanckich – polskich nacjonalistów (AK) i ukraińskich komunistów, co ułatwiło władzy sowieckiej rozbicie struktur AK po wojnie." [w:] Aleksander Gogun. Stalinowska wojna partyzancka na Ukrainie 1941–1944. BEP IPN. Warszawa 1 (11) 2007.]

BibliografiaEdytuj