Otwórz menu główne

Tp6 – oznaczenie na Polskich Kolejach Państwowych parowozu towarowego CzW/G (CzWG, ros. ЧВГ), budowanego w Niemczech od 1895 roku dla Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. Miał on układ osi D i silnik bliźniaczy na parę nasyconą.

Tp6
Producent Hanomag (Hanower)
Lata budowy 1895[1] - ?
Układ osi D n2 (0-4-0)
Masa służbowa 53,7 t (z tendrem: 92,7 t)[1]
Długość z tendrem 15 840 mm [1]
Rozstaw osi skrajnych 4200 mm
Maksymalna
siła pociągowa
11 400 kG [1]
Prędkość maksymalna 45 km/h [1]
Typ tendra 15Cl [1]
Ciśnienie w kotle 12 at [1]
Powierzchnia ogrzewalna kotła 151,3 m² [1]
Powierzchnia przegrzewacza brak
Powierzchnia rusztu 2,1 m² [1]
Średnica cylindra 490 mm [1]
Skok tłoka 650 mm [1]
Średnica kół napędnych 1 300 mm [1]
Portal Portal Transport szynowy

HistoriaEdytuj

Do końca XIX wieku Kolej Warszawsko-Wiedeńska, pomimo znajdowania się na terytorium Cesarstwa Rosyjskiego, używała lokomotyw kupowanych w Europie Zachodniej. Między innymi, od 1895 używano czteroosiowych parowozów towarowych produkowanych przez Hanomag w Hanowerze, z silnikami na parę nasyconą. Po 1912 roku otrzymały one rosyjskie ujednolicone oznaczenie serii CzWGВГ), z tego Cz oznaczało parowóz z czterema osiami wiązanymi (ros. czetyriechosnyj), W - model dla kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, a G w indeksie dolnym - pochodzenie (Giermania - Niemcy)[2].

Lokomotywy CzW/G produkowano w wersjach z silnikiem bliźniaczym (późniejsze Tp6) lub z silnikiem sprzężonym (późniejsze Tp7)[1], a od 1904 roku ich produkcja w wersji z silnikiem sprzężonym rozpoczęta została w zakładach w Charkowie (CzW/Ch, późniejsze Tp108)[2].

Po I wojnie światowej Polskie Koleje Państwowe posiadały 6 parowozów serii CzWG z silnikiem bliźniaczym, która otrzymała następnie oznaczenie serii według polskiego systemu oznaczeń Tp6 (zaliczona do lokomotyw pochodzenia pruskiego)[1]. Według źródeł niemieckich jednak istniał parowóz o numerze Tp6-8, co wskazywałoby na większą ich ilość[3].

Po wybuchu II wojny światowej, przynajmniej jeden parowóz (Tp6-8) został przejęty przez Niemców, którzy wcielili go do służby, zaliczając do serii BR 5561, z numerem 55 6101[3].

Po II wojnie światowej nie było już na PKP tej serii[4].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j k l m n J. Piwowoński, Parowozy..., ss.136, 239.
  2. a b B. Pokropiński, op.cit., s.70
  3. a b Michael Reimer, Volkmar Kubitzki, Die Eisenbahn in Polen 1939-1945. Die Geschichte der Generaldirektion der Ostbahn., Stuttgart, Transpress, 2004, ​ISBN 3-613-71213-X​, s. 116
  4. Paweł Terczyński, Atlas parowozów, wyd. Wyd. 1, Poznań: Poznań Klub Modelarzy Kolejowych, 2003, s. 64, ISBN 83-901902-8-1, OCLC 917950022.

BibliografiaEdytuj

  • Bogdan Pokropiński, Parowóz serii Tp109 w: Młody Technik nr 2/1986
  • Jan Piwowoński, Parowozy kolei polskich, Warszawa: WKiŁ, 1978