Tramwaje w Ałmaty – system transportu tramwajowego działający w latach 1937-2015 w największym mieście Kazachstanu, Ałmaty (stolicy Kazachstanu w latach 1991−1997). Pierwsze tramwaje ruszyły w tym mieście w 1937 r. Największy rozwój sieci oraz taboru nastąpił w 1990. W latach 90. sieć znacznie podupadła.

Tramwaje w Ałmaty
tramwaj
Ilustracja
Tramwaj Tatra KT4DtM
Państwo  Kazachstan
Lokalizacja Ałmaty
Liczba linii 2
Lata funkcjonowania 1937–2015
Infrastruktura
Długość sieci 31,5 km
Rozstaw szyn 1524 mm
Tabor
Liczba pojazdów 0
Portal Portal Transport szynowy

HistoriaEdytuj

GenezaEdytuj

Miasto Ałmaty zostało założone przez Rosjan w 1854 r. W latach 30. Ałmaty zaczęły szybko się rozwijać, w latach 1927–1939 liczba ludności wzrosła pięciokrotnie, dodatkowo gęsto zamieszkałe były tereny, które znajdowały się poza administracyjnymi granicami miasta. Wówczas w Europie zachodniej nastąpił dość szybki rozwój motoryzacji indywidualnej, który spowodował podupadanie sieci tramwajowych. W ZSRR ze względu na słaby rozwój motoryzacji oraz uboższe społeczeństwo, ten środek transportu świetnie się rozwijał. Oficjalna decyzja co do budowy sieci tramwajowej w Ałma-Acie nastąpiła 23 sierpnia 1934. Największym problemem przy budowie sieci były braki w zaopatrzeniu oraz niedobór wykwalifikowanych robotników i inżynierów[1].

Budowa i rozwójEdytuj

Tramwaje w Ałmaty uruchomiono 7 listopada 1937 na trasie od „Wokzal 2” (dworzec 2) do „Ujgurskoj” do zajezdni. Początkowo Ałmaty otrzymały 5 wagonów silnikowych serii H (Х) oraz pięć doczep serii M (М). Posiadany ilostan taboru był zbyt mały jak na miasto tej wielkości, jednakże w tym czasie przemysł elektromaszynowy w ZSRR nie był w stanie zaspokoić potrzeb wszystkich nowo powstałych sieci tramwajowych[1]. Przez 50 lat sieć się stopniowo rozwijała[2]. Do Ałmaty zaczęto sprowadzać kolejne tramwaje, często używane wcześniej w Moskwie (serie: S (С), MA i PA (МА i Па) oraz LM/LP-33 (ЛМ/ЛП-33)), tramwaje te służyły do końca lat 70. W latach 50. do Ałmaty zaczęto sprowadzać tramwaje KTM-1. W latach 70. nastąpiła wymiana przedwojennego taboru na wyprodukowane w Rydze wagony RVR[1]. Największy rozwój sieć osiągnęła w 1990. Wówczas długość sieci wynosiła 92 km, na których jeździło 10 linii. Natomiast w dwóch zajezdniach stacjonowało 180 wagonów[2].

RegresEdytuj

 
Tatra T3

Lata 90. przyniosły likwidację wielu odcinków, część tras była zamykana ze względu na budowę metra. W 1999 wycofano ostatnie poradzieckie tramwaje zastąpione przez używane tramwaje z dawnego NRD. Początkowo było to 50 berlińskich Tatr KT4D. Następnie do miasta zaczęto sprowadzać Tatry T3 oraz Tatry T4D. W 2013 sprowadzono z Berlina 17 wagonów Tatra KT4DtM, które zastąpiły dotychczas eksploatowane tramwaje. Stuprocentowy udział tramwajów sprowadzonych z zachodu był ewenementem w Kazachstanie[2]. W wyniku przeprowadzonej kontroli stanu technicznego torowisk w okresie 20–26 października 2015 r., podjęto decyzję o wstrzymaniu kursowania tramwajów. Ostatni raz tramwaje na ulice miasta wyjechały 30 października 2015 r.[3].

LinieEdytuj

W 2012 r. w Ałmaty funkcjonowały dwie linie tramwajowe[2]:

  • 4: Aksaj – Żetysu (ok. 15 km)
  • 6: Orbita – Żetysu (ok. 18 km)

ZajezdnieEdytuj

Sieć była obsługiwana przez jedną zajezdnię Centralnoje, która została wybudowana w 1937 r.[1]

TaborEdytuj

 
Tatra KT4D

Tabor tramwajowy w Ałmaty reprezentują wagony produkcji czechosłowackiej firmy ČKD Tatra KT4 i Tatra T3 sprowadzone z byłych Niemiec Wschodnich. Jedyny eksploatowany tramwaj Tatra T3D, pełni rolę wagonu kawiarenki. Łącznie w Ałmaty jest 18 tramwajów:

typ sztuk
Tatra T3D 1
Tatra KT4DtM 17

Tabor techniczny reprezentują:

  • GS-4 (pług), nr СО-2
  • Tatra T3D, nr спецвагон
  • RWZ-6,nr 11
  • Tatra T3DC1, 1 sztuka wycieczkowa nr 1021

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Трамвайная история – История алматинского трамвая (ros.). planeta-imen.narod.ru. [dostęp 2013-01-17].
  2. a b c d Piotr Tomasik. Miejska komunikacja elektryczna w Kazachstanie. „Świat Kolei”. 12/2012, s. 42-47. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  3. Движение трамваев в Алматы временно приостановят с 31 октября (ros.). informburo.kz. [dostęp 2016-03-15].

Linki zewnętrzneEdytuj