Tunel pod przełęczą Tende

Tunel pod przełęczą Tende (fr. Tunnel routier du col de Tende, wł. Traforo stradale del Colle di Tenda) – międzynarodowy tunel drogowy o długości około 3,2 km, przebiegający pod przełęczą Tende na granicy francusko-włoskiej. Obiekt powstał w latach 1878–1882 i w chwili otwarcia był najdłuższym tunelem na świecie[3][4], utrzymując ten tytuł do 1934 roku – wtedy otwarto w Liverpoolu Queensway Tunnel o długości 3 237 m[3]; zaś do 1964 roku stanowił najdłuższy transalpejski obiekt tego typu.

Tunel pod przełęczą Tende
Ilustracja
Wjazd do tunelu po francuskiej stronie (2009)
Państwo  Francja
Miejscowość Tende
Państwo  Włochy
Miejscowość Limone Piemonte
Oficjalna nazwa fr. Tunnel routier du col de Tende
wł. Traforo stradale del Colle di Tenda
Przeszkoda przełęcz Tende
Rodzaj drogowy
Długość 3 182[1] m
Liczba tub 1 + 1 w budowie
Liczba portali 2 + 2 w budowie
Data otwarcia • 1882
• 2020
Budowa
Data budowy • 1878 – 1882
• 2014 – 2020
Koszty budowy 176 mln (druga tuba)[2]
Zarządzanie
Płatny N
Położenie na mapie regionu Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże
Mapa lokalizacyjna regionu Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże
Tunel pod przełęczą Tende
Tunel pod przełęczą Tende
Położenie na mapie Francji
Mapa lokalizacyjna Francji
Tunel pod przełęczą Tende
Tunel pod przełęczą Tende
Położenie na mapie Włoch
Mapa lokalizacyjna Włoch
Tunel pod przełęczą Tende
Tunel pod przełęczą Tende
Położenie na mapie Piemontu
Mapa lokalizacyjna Piemontu
Tunel pod przełęczą Tende
Tunel pod przełęczą Tende
Ziemia44°09′11,999″N 7°34′16,000″E/44,153333 7,571111

HistoriaEdytuj

Plany zbudowania tunelu w tym miejscu są znacznie starsze, sięgające nawet XVII wieku[4]. W momencie otwarcia tunel w całości znajdował się na terenie ówczesnego państwa włoskiego[5]. Od 1947 roku przez budowlę przebiega granica Francji i Włoch.

Dawniej w tunelu odbywał się ruch dwukierunkowy, jednakże z powodu małej szerokości obiektu – 4,9 m – nie mogły mijać się pojazdy ciężarowe.

Obiekt znajduje się w ciągu trasy europejskiej E74. Łączą się z nim także francuska droga departamentalna D6204 (do 2005 roku[5] droga krajowa N204[6]) i włoska droga krajowa SS20.

Stan obecnyEdytuj

Od 1990 roku przejazd sterowany był poprzez sygnalizację świetlną[3], która co pół godziny zmieniała kierunek ruchu.

Natężenie ruchu wynosiło 3 600 pojazdów na dobę, w niektóre z weekendów zwiększało się do 10 tysięcy[5].

Od 4.10.2020 tunel jest niedostępny, ze względu na zawalenie się drogi prowadzącej do niego[7].

Ograniczenia w ruchuEdytuj

W ciągu przeprawy występują ograniczenia:

  • z budowli nie mogą korzystać piesi, rowerzyści oraz pojazdy przewożące materiały niebezpieczne[8]
  • na całej długości obowiązuje ograniczenie prędkości do 50 km/h oraz zakaz wyprzedzania[8][9]
  • zakaz wjazdu pojazdów o wysokości przekraczającej 3,9 m[8][9]
  • obowiązuje minimalny odstęp 50 m dla samochodów o masie do 3,5 t i 150 m dla cięższych pojazdów[8][9]

Tunel kolejowyEdytuj

W 1898 roku otwarto równoległy tunel kolejowy, o długości 8,1 km[4].

RozbudowaEdytuj

W 2007 roku opracowano projekt rozbudowy obiektu. W lipcu 2014 roku[3] rozpoczęto budowę drugiej tuby, z której docelowo mają korzystać pojazdy jadące w stronę Francji. Nowa tuba będzie miała jeden pas ruchu o szerokości 3,5 metra oraz pas awaryjny mający szerokość 2,7 m[2]. Na realizację projektu przewidziano budżet w wysokości 176 milionów euro[2]. Oddanie do użytku ma nastąpić w lutym 2020 roku, po czym nastąpi modernizacja już istniejącej konstrukcji zgodnie z nowymi wymogami bezpieczeństwa.

Dane statystyczneEdytuj

  • współrzędne geograficzne portali:
  • stopień nachylenia: 1% w kierunku Włochy – Francja[4]

PrzypisyEdytuj

  1. Tende Road Tunnel (Tende/Limone Piemonte, 1882) (niem. • ang. • fr.). Structurae. [dostęp 2019-08-12].
  2. a b c Descrizione del progetto (fr. • wł.). Nuovo Tunnel Colle di Tenda. [dostęp 2019-08-12].
  3. a b c d Tunnel de Tende (niderl.). wegenwiki.nl. [dostęp 2019-08-12].
  4. a b c d e f Tunnel de Tende (fr.). WikiSara. [dostęp 2019-08-12].
  5. a b c Route nationale française 204 (fr.). WikiSara. [dostęp 2019-08-12].
  6. Hegi Gyula, Domokos György: EUROPE L’EUROPE EUROPA ЕВРОПА Road atlas Atlas Routier Autoatlas АТЛАС автомобильных дорог. Budapeszt: Cartographia Budapest, 1981. ISBN 963-350-412-0.
  7. Di Francesco Ladisa, Disastro al Colle di Tenda: la strada del tunnel che collega Piemonte e Francia non c'è più [VIDEO], Meteo Italia, Previsioni del tempo, Notizie e Terremoti, 4 października 2020 [dostęp 2020-10-31] (wł.).
  8. a b c d Google: Widok ulicy. Mapy Google, 2011-08. [dostęp 2019-08-12].
  9. a b c Google: Widok ulicy. Mapy Google, 2011-08. [dostęp 2019-08-12].

Linki zewnętrzneEdytuj