Otwórz menu główne

Przegub Cardana

(Przekierowano z Wał Kardana)
Rysunek przegubu Cardana
Widok przegubu Cardana; u dołu wały z odchylonymi osiami
Przegub krzyżakowy w ruchu
Ilustracja zmienności przełożenia w funkcji kąta obrotu przy różnych kątach odchylenia przegubu

Przegub Cardana[a], przegub krzyżakowy[b], przegub wychylny[c]sprzęgło przymusowe nierozłączne, kompensacyjne (według hierarchii podstaw konstrukcji maszyn: sprzęgło nierozłączne, mechaniczne, samonastawne, kątowe), rodzaj przegubu asynchronicznego. Jego nazwa pochodzi od nazwiska Girolama Cardana.

Krzyżowy łącznik (1), rodzaj zdwojonego sworznia, łączy dwa widłowe zakończenia wałów czynnego (2) i biernego (3). Takie połączenie pozwala na przeniesienie momentu pomiędzy wałami nawet znacznie odchylonymi względem siebie. Problemem przegubów krzyżakowych jest to, że prędkość wału biernego jest pulsacyjna. Im kąt pomiędzy osiami wałów większy, tym pulsacja większa. Przeguby zapewniające brak pulsacji noszą nazwę przegubów homokinetycznych.

W przypadku przegubu krzyżakowego pulsacje wału biernego można wyeliminować, stosując przegub dwukrzyżakowy, jeśli pozwala na to geometria napędu.

Zależności kinematyczneEdytuj

Oznaczając przez   kąt obrotu wałka wejściowego,   wałka wyjściowego oraz przez   kąt pomiędzy osiami wałków przegubu otrzymuje się zależność:

 [1].

Na podstawie tego równania można wyznaczyć przełożenie   jako stosunek prędkości   do   w funkcji kąta obrotu wałka wejściowego  

 [1].

Funkcja ta jest okresowa o okresie równym 180° i wartości średniej równej 1. Osiąga ona minimum dla kąta   = 0° i 180° wynoszące   Natomiast maksimum występuje dla kąta   = 90° i 270° o wartości  

UwagiEdytuj

  1. Także: sprzęgło Cardana; niepoprawnie: wał Cardana.
  2. Także: sprzęgło krzyżakowe.
  3. Także: sprzęgło wychylne.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Kinematyka przegubów krzyżakowych (niem.). www.gwb-essen.de. [dostęp 2011-06-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-01-10)].