Walery Jastrzębiec-Rudnicki

Walery Jastrzębiec-Rudnicki herbu Jastrzębiec[1] (ur. 27 września 1888 w Kijowie, zm. 3 czerwca 1962 w Warszawie) – polski autor, konferansjer, dyrektor kabaretów, działacz kulturalny i związkowy. Z wykształcenia prawnik.

Walery Jastrzębiec-Rudnicki
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

27 września 1888
Kijów

Data i miejsce śmierci

3 czerwca 1962
Warszawa

Narodowość

polska

Dziedzina sztuki

kabaret

Biogram

edytuj

Był synem Leopolda Rudnickiego i Barbary z Dębczyńskich. Ukończył gimnazjum w Kamieńcu Podolskim, następnie studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Kijowie. W latach 1911–1919 pracował jako adwokat. W latach 1918–1919 był wiceministrem ds. polskich w Centralnej Radzie Ukraińskiej. W latach 1920–1923 sprawował funkcję głównego radcy prawnego Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej. Był współorganizatorem (1918), sekretarzem i wiceprezesem Związku Artystów Scen Polskich (ZASP) oraz działaczem i dyrektorem generalnym (w drugiej połowie lat 30) ZAIKS-u.

Działalność artystyczną rozpoczął w 1922 jako autor i konferansjer w warszawskim teatrzyku satyrycznym „Stańczyk”, gdzie recytował także własne satyry a po jego zamknięciu, od 1924, w kabarecie „Qui Pro Quo”. W 1925 założył i kierował kabaretem „Eldorado”, a rok później kabaretem „Olimpia”. W 1927 założył i prowadził teatrzyki „Wodewil” i „Bagatela”. Od ok. 1928 przebywał w Krakowie i Łodzi, gdzie założył Teatr Literacko-Artystyczny „Gong” (przy ob. ul. S. Więckowskiego 17)[2]. Po powrocie do Warszawy stworzył kabaret „Ananas”, później „Nowy Ananas”, który prowadził do końca 1932. Od połowy lat 30. zajął się głównie działalnością społeczną, którą kontynuował po II wojnie światowej. W latach 1947–1949 pełnił ponownie funkcję dyrektora generalnego ZAIKS-u. Był członkiem władz ZAKR-u oraz ZASP-u (do jego rozwiązania w 1950). Był twórcą wielu programów kabaretowych, skeczy, satyr i licznych piosenek. Napisał swoje wspomnienia w tomie Dymek z papierosa (1959)[3].

Był mężem Hanny Runowieckiej (1906–1982), tancerki, aktorki i śpiewaczki[4].

Pochowany został na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 65-2-13)[5].

Piosenki

edytuj

Bibliografia

edytuj

Linki zewnętrzne

edytuj

Przypisy

edytuj
  1. Walery Rudnicki h. Jastrzębiec [online], www.sejm-wielki.pl [dostęp 2024-05-10].
  2. W karykaturze Jerzego Szwajcera: "Łódź w Ilustracji", 1928, 18 III 1928, nr 12, s. 6.
  3. Dymek z papierosa, czyli wspomnienia o scenach. scenkach i nadscenkach (The Cigarette Smoke, or Memories of the Stage, Theater, and Cabaret). Warsaw: Iskry, 1959.
  4. Hanna Runowiecka, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (osoby). [dostęp 2021-09-22].
  5. Cmentarz Stare Powązki: WALERY JASTRZĘBIEC - RUDNICKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2020-01-19].