Otwórz menu główne

Wielka Synagoga w Kaliszu

Wielka Synagoga w Kaliszu – nieistniejąca synagoga, która znajdowała się w Kaliszu przy dawnym Targu Końskim[2] na tzw. Rozmarku oraz na rogu ulic Żydowskiej[3] i Nadwodnej[4].

Wielka Synagoga w Kaliszu
Ilustracja
Wielka Synagoga w Kaliszu, 1940
Państwo  Polska
Budulec murowana
Data budowy po 1852
Data zburzenia 1940[1]
Tradycja ortodoksyjna
Położenie na mapie Kalisza
Mapa lokalizacyjna Kalisza
Wielka Synagoga w Kaliszu
Wielka Synagoga w Kaliszu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wielka Synagoga w Kaliszu
Wielka Synagoga w Kaliszu
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Wielka Synagoga w Kaliszu
Wielka Synagoga w Kaliszu
51,762805°N 18,086786°E/51,762805 18,086786

Synagoga została zbudowana po 1852 w miejscu Starej Synagogi. Nie mogła jednak równać się z poprzedniczką, ponieważ nie nadano jej typowych cech stylowych. Otoczona była różnymi przybudówkami służącymi do celów gospodarczych i rytualnych. 14 października 1861 roku w synagodze odbyło się uroczyste nabożeństwo w intencji zmarłego arcybiskupa warszawskiego Antoniego Melchiora Fijałkowskiego. Był to symbol solidarności Żydów kaliskich, którzy wspólnie z Polakami walczyli o niepodległość Polski. W 1939 roku hitlerowcy złupili synagogę, gdzie znajdowały się przedmioty kultu o ogromnej wartości artystycznej, a dla większego upokorzenia, do jej rozbiórki w 1940 roku zmusili kaliskich Żydów. Po zakończeniu II wojny światowej, na miejscu, gdzie stała synagoga wzniesiono siedzibę PZPR. Na początku lat 90. obiekt ten przebudowano na bank – obecnie mieści się tu Bank Zachodni WBK oraz skwer.

W 2007 roku do Domu Pamięci Żydów w Kaliszu przekazano kielich kiduszowy z XIX wieku, ocalony w 1940 roku przez przypadkową kobietę w czasie niszczenia Wielkiej Synagogi przez Niemców. Kielich jest bogato zdobiony. Widnieje na nim wizerunek fragmentu Kalisza, drzewo, żuraw i elementy krajobrazu wiejskiego. Ma 7 centymetrów wysokości[5].

PrzypisyEdytuj

  1. Aleksander Pakentreger, Żydzi w Kaliszu w latach 1918–1939 : problemy polityczne i społeczne, Warszawa: Państ. Wydaw. Naukowe, 1988, s. 266, ISBN 83-01-08374-3, OCLC 835018546.
  2. Bukowiński B., Plan miasta Kalisza w 1908 roku, Kalisz 1908.
  3. Obecnie ulica Złota
  4. Obecnie ulica Alfonsa Parczewskiego
  5. Anna Plenzler: Szlak kultury żydowskiej w Wielkopolsce. Poznań: Wielkopolska Organizacja Turystyczna, 2012, s. 14. ISBN 978-83-61454-91-5.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj