Wiewiórczak zmienny

gatunek gryzonia

Wiewiórczak zmienny[4], dawniej: wiewiórka biała[5] (Callosciurus finlaysonii) – gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae)[2], zamieszkujący tereny Kambodży, Laosu, Mjanmy, Tajlandii, Wietnamu[3] oraz Singapuru[6]. W 1981 w północno-zachodnich Włoszech podjęto udaną próbę introdukcji gatunku[7]. Wiewiórczak zmienny charakteryzuje się skrajnie dużą różnorodnością ubarwienia futra[8].

Wiewiórczak zmienny
Callosciurus finlaysonii[1]
(Horsfield, 1823)
Ilustracja
Wiewiórczak zmienny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd gryzonie
Rodzina wiewiórkowate
Podrodzina wiewiórczaki
Rodzaj wiewiórczak
Gatunek wiewiórczak zmienny
Synonimy
  • C. hyperythrus Blyth, 1856[2]
  • C. keraudrenii (Lesson, 1830)[2]
  • C. portus (Kloss, 1915)[2]
Podgatunki[2]

informacja w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

SystematykaEdytuj

Naukowcy rozróżniają 16 podgatunków wiewiórki białej[2]:

  • C. finlaysonii finlaysonii
  • C. finlaysonii albivexilli
  • C. finlaysonii folletti
  • C. finlaysonii frandseni
  • C. finlaysonii germaini
  • C. finlaysonii harmandi
  • C. finlaysonii trotteri
  • C. finlaysonii annellatus
  • C. finlaysonii bocourti
  • C. finlaysonii boonsongi
  • C. finlaysonii cinnamomeus
  • C. finlaysonii ferrugineus
  • C. finlaysonii menamicus
  • C. finlaysonii nox
  • C. finlaysonii sinistralis
  • C. finlaysonii williamsoni

EkologiaEdytuj

Wiewiórczak zmienny jest gryzoniem o średniej wielkości. Długość tułowia (wraz z głową) wynosi 21 cm[7]. Masa ciała dorosłego osobnika to ok. 250 g[9]. Ogon jest puszysty i ma długość zbliżoną do długości tułowia: 22–24 cm. Ubarwienie futra jest zróżnicowane u poszczególnych podgatunków, ale ogromna zmienność odnotowywana jest także w ich obrębie[10]. Wiewiórczak zmienny może mieć futro białe, ale także między innymi: czarne, szare lub rude[11]. Ubarwienie może być także różne dla grzbietowej i brzusznej części ciała. W części grzbietowej futro może być np. barwy szaro-popielatej, a na przodzie tułowia białe lub biało-kremowe[7]. Przy ubarwieniu dwukolorowym, część grzbietowa jest zwykle ciemniejsza[9]. Wiewiórczak zmienny jest zaliczany do wiewiórek nadrzewnych. Lubi lasy gęsto zadrzewione, ale mieszka także na plantacjach orzechów kokosowych. Żywi się owocami, nasionami oraz kwiatami i częściami zielonymi roślin. Osobniki introdukowane we Włoszech jedzą lokalne owoce i zielone części roślin. Obgryzają także korę drzew w parku[7]. Wiewiórczak zmienny prowadzi dzienny tryb życia[6]. Maksymalną długość życia w niewoli określono na 12,8 lat[12].

Rozmieszczenie geograficzneEdytuj

Gatunek występuje w Azji południowo-wschodniej: w Kambodży, Laosie, Mjanmie, Tajlandii i Wietnamie[3]. Od niedawna jego obecność odnotowywana jest także w Singapurze[6].

W 1981 w miejskim parku piemonckim w mieście Acqui Terme w północno-zachodnich Włoszech rozpoczęto introdukcję gatunku. Na terenie parku o powierzchni 2 ha wypuszczono dwie pary wiewiórczaków zmiennych[13]. Introdukcja powiodła się i w 1998 roku naliczono tam już około 40–50 osobników[7]. W miejscowości Maratea (region Basilicata) położonej na południu Włoch odnotowano występowanie odrębnej populacji wiewiórczaka zmiennego. Jej pochodzenie i źródło introdukcji nie jest znane. Do introdukcji prawdopodobnie doszło w latach 80. XX wieku. W 2004 roku odnotowano, że populacja zdobywa nowe tereny. Zasięg jej występowania rozszerzył się o ponad 20 km wzdłuż wybrzeża Morza Tyrreńskiego[10]. Postulowane jest podjęcie działań ograniczających inwazyjne rozprzestrzenianie się tego gatunku we Włoszech[13].

PrzypisyEdytuj

  1. Callosciurus finlaysonii, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c d e f Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Callosciurus finlaysonii. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 27 listopada 2011]
  3. a b c Callosciurus finlaysonii, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk, 2015, s. 297. ISBN 978-83-88147-15-9.
  5. Zygmunt Kraczkiewicz: SSAKI. Wrocław: Polskie Towarzystwo Zoologiczne – Komisja Nazewnictwa Zwierząt Kręgowych, 1968, s. 81, seria: Polskie nazewnictwo zoologiczne.
  6. a b c Variable Squirrel Callosciurus finlaysoni (ang.). www.wildsingapore. [dostęp 27 listopada 2011]. [zarchiwizowane z tego adresu (16 lipca 2011)].
  7. a b c d e Sandro Bertolino, Peter J. Mazzoglio, Manuela Vaiana, Italo Currado. Activity Budget and Foraging Behavior of Introduced Callosciurus finlaysonii (Rodentia, Sciuridae) in Italy. „Journal of Mammalogy”. 85 (2), s. 254-259, 2004. DOI: 10.1644/BPR-009. 
  8. Richard W. Thorington, Katie Ferrell: Squirrels: the animal answer guide. The Johns Hopkins University Press, 2006. ISBN 978-0801884030.
  9. a b Variable Squirrel (ang.). ecologyasia.com. [dostęp 27 listopada 2011].
  10. a b Gaetano Aloise, Sandro Bertolino. free-ranging Population of the Finlayson’s Squirrel Callosciurus finlaysonii (Horsfield, 1824) in south Italy. „Hystrix”. 16 (1), s. 70-74, 2005 (ang.). 
  11. Species: Callosciurus finlaysonii (taj.). Thailand Nature Explorer (www.siamensis.org). [dostęp 27 listopada 2011].
  12. AnAge entry for Callosciurus finlaysonii (ang.). genomics.senescence.info. [dostęp 27 listopada 2011].
  13. a b Sandro Bertolino, Italo Currado. Native and alien squirrels in Italy. „Hystrix”. 11 (2), s. 65-74, 2000 (ang.).