Otwórz menu główne

Wincenty Wdowiszewski

Wincenty Juliusz (Julian) Wdowiszewski (ur. 1849 lub 1850 w Krakowie, zm. 24 stycznia 1906 tamże) – polski inżynier, architekt i historyk sztuki, pisarz.

Wincenty Wdowiszewski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1849 lub 1850
Kraków
Data i miejsce śmierci 24 stycznia 1906
Kraków
Miejsce spoczynku Cmentarz Rakowicki w Krakowie
Narodowość polska
Tytuł naukowy inżynier
Rodzice Wincenty

ŻyciorysEdytuj

Był synem Wincentego (1827-1897), urzędnika krakowskiego magistratu[1], więźnia stanu. W 1870 ukończył studia inżynierskie w Instytucie Technicznym w Krakowie. Po studiach pracował przy budowie kolei z Przemyśla na Węgry prowadzoną przez Przełęcz Łupkowską. Następnie wstąpił do służby rządowej (Bochnia). Pracował jako technik rządowy w różnych miejscowościach Galicji Wschodniej. Przez dłuższy czas zamieszkiwał w Sanoku, gdzie jako autoryzowany inżynier cywilny prowadził biuro techniczne[2][3][4][5][6][7][8][9]. Zajmował się budową dróg, mostów, budownictwem lądowym. Był tam prezesem „Gwiazdy”, założycielem i wiceprezesem „Stowarzyszenia rękodzielniczo-przemysłowego”. Jego utwory literackie dotyczył mieszkańców Sanoka i okolic: Szambelani – o szlachcie, Takich więcej – o rękodzielnikach, Dwaj polscy malarze – o artystach malarzach Maksymilianie Siemianowskim (także starosta sanocki) i jego bracie Franciszku Ksawerym. W mieście organizował także wieczory pamiątkowe, patriotyczne i odczyty.

Na początku 1886 powrócił do Krakowa. Pracował w biurze technicznym miejskim, następnie pełnił funkcję inżyniera cywilnego i inspektora budownictwa w Krakowie, potem awansowany na stanowisko zastępcy dyrektora, kierownika urzędu budownictwa[9], od 1897 dyrektora budownictwa miejskiego w Krakowie[9]. Stanowisko to pełnił do śmierci. Przed 1897 nadzorował budowę gmachu nowego teatru w Sanoku[9].

Jako historyk sztuki pracował na polu naukowym i był członkiem Komisji Historii Sztuki Akademii Umiejętności. Był także jednym ze współtwórców Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa. Był wieloletnim członkiem Towarzystwa Technicznego w Krakowie, w 1886 i 1887 sekretarzem (wówczas był redaktorem „Czasopisma Technicznego”), w 1899 prezesem, później przez cztery lata był w komitecie redakcyjnym pisma „Architekt”.

Pisywał także cieszące się wielką popularnością komedie i powieści, z których powszechnie znana była Kulturtraeger. Swe cenne zbiory, które gromadził przez całe życie, przekazał tuż przed śmiercią krakowskiemu Muzeum Narodowemu.

Zmarł 24 stycznia 1906. Został pochowany 26 stycznia 1906 na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera Z)[10][11].

Był żonaty z Olgą Julią z domu Choroszczakowską, z którą miał córkę Olgę Marię (zm. 1880 w Sanoku w wieku 5 lat)[12].

PublikacjeEdytuj

  • Kobieta w historii sztuki (1874)[13]
  • Takich więcej: Komedia w dwóch aktach (1880)[14]
  • Dwaj polscy malarze (Bracia Siemianowscy) (1881)[15]
  • Jeszcze nieco o zabytkach krakowskich, ich miłośnikach i ich niszczycielach (1888)[16]
  • Najnowszy plan król. stoł. miasta Krakowa: z wykreśleniem nowo powstałych ulic (1888)
  • Przepisy budownicze, ogniowe i porządkowe dla miasta Krakowa: podręcznik dla właścicieli domów, urzędników miejskich [...] w Krakowie zamieszkałych (1891)
  • W sprawie nowego krakowskiego teatru: rzecz na czasie (1892)[17]
  • Kurtyna teatru krakowskiego (1894)[18]
  • Ogniowe próby
  • Szambelani

PrzypisyEdytuj

  1. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1879. Lwów: 1879, s. 276.
  2. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1880. Lwów: 1880, s. 474.
  3. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1882. Lwów: 1882, s. 213.
  4. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1883. Lwów: 1883, s. 216.
  5. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1884. Lwów: 1884, s. 195.
  6. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1885. Lwów: 1885, s. 195.
  7. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1886. Lwów: 1886, s. 195.
  8. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1887. Lwów: 1887, s. 196.
  9. a b c d Korespondencye. Kraków. „Słowo Polskie”, s. 2, Nr 111 z 15 maja 1897. 
  10. Lista osób zasłużonych pochowanych na Cmentarzu Rakowickim (1803–1939). W: Karolina Grodziska–Ożóg: Cmentarz Rakowicki w Krakowie. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1987, s. 147. ISBN 83-08-01428-3.
  11. Spis osób pochowanych na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie (osoby pochowane do 1939 r.). cmentarium.sowa.website.pl. [dostęp 2016-04-30].
  12. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 29 (poz. 120).
  13. Kobieta w historji sztuki, polona.pl [dostęp 2019-07-17].
  14. Takich więcej : komedja w dwóch aktach, polona.pl [dostęp 2019-07-17].
  15. Dwaj polscy malarze (Bracia Siemianowscy), polona.pl [dostęp 2019-07-17].
  16. Jeszcze nieco o zabytkach krakowskich, ich miłośnikach i ich niszczycielach, polona.pl [dostęp 2019-07-17].
  17. W sprawie nowego krakowskiego teatru : rzecz na czasie, polona.pl [dostęp 2019-07-17].
  18. Kurtyna teatru krakowskiego, polona.pl [dostęp 2019-07-17].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj