Współrzędne geograficzne

układ współrzędnych na globie

Współrzędne geograficzneszerokość i długość geograficzna wyrażone miarą kąta od początku okładu układu współrzędnych geograficznych. Dla Ziemi początkiem układu jest przecięcie się południka zerowego (Greenwich) z równikiem. Szerokość geograficzną (północ-południe) utarło się oznaczać φ i zapisywać najpierw, długość geograficzną (wschód-zachód) λ na drugiej pozycji[1]. Przykładowo współrzędne siedziby Wikimedia Foundation to φ 37° 47′ 21,06″ N, λ 122° 24′ 12,07″ W. Litery oznaczające strony świata mogą być zastąpione znakami "+" (dla północy i wschodu) lub "-" (dla południa i zachodu) - wtedy zapis ma postać φ = + 37° 47′ 21,06″, λ = - 122° 24′ 12,07″[1] Zapisy w innych językach podlegają często innym zwyczajom odnośnie do stosowania liter alfabetu greckiego jaki i separatora dziesiętnego.

Mapa Ziemi zawiera linie szerokości geograficznej (poziome) oraz linie długości geograficznej (przebiegające między biegunami). Odwzorowanie Eckerta VI ; duża wersja (PDF, 3,43 MB)

Tak jak dla wszystkich zapisów miar kątowych - istnieją trzy formy zapisu:

  • stopnie - minuty - sekundy (01° 14' 42"),
  • stopnie - minuty (01° 14,07'),
  • stopnie (01,2345°).

Przy czym jedynie najmniejsze użyte jednostki (sekundy, minuty lub stopnie) mogą posiadać części ułamkowe.

W nawigacji przyjęto oznaczanie długości geograficznej zawsze (niezależnie od zastosowanego formatu) stopniami oznaczonymi trzema cyframi (z zerem lub zerami wiodącymi), na przykład λ = +001° 02' 03". Natomiast szerokość - zawsze dwoma cyframi dla stopni: φ = +02°. Pozwala to na rozróżnienie długości i szerokości jedynie po mierze kąta bez dodatkowych określeń[2].

Jeden stopień (°) to 60 minut ('), a jedna minuta to 60 sekund ("). Znaków minut i sekund kątowych «'» U+0027 i «"» U+0022 nie należy mylić z apostrofem i cudzysłowem «„» U+201E, «”» U+201D, «‚» U+201A, «’» U+2019. W Unikodzie są też dedykowane znaki «′» U+2032 i «″» U+2033.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Navipedia - Nawigacja morska: Podstawowe pojęcia geograficzne, www.navipedia.pl [dostęp 2021-03-01].
  2. Szkoła żeglarstwa 4winds - Nawigacja klasyczna 2/9, www.tawernaskipperow.pl [dostęp 2021-03-01] (pol.).