Otwórz menu główne

Zachariasz Łyko

polski duchowny i teolog adwentystyczny

Zachariasz Marian Łyko (ur. 21 kwietnia 1929 w Zakopanem, zm. 22 stycznia 2008 w Warszawie) – polski duchowny i teolog adwentystyczny, profesor nauk teologicznych[1], duchowny Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w RP, prawnik, filozof, etyk, nauczyciel akademicki i publicysta, pisarz, działacz społeczny i ekumeniczny.

Zachariasz Łyko
Zachariasz Marian Łyko
ks. prof. zw. dr hab.
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 21 kwietnia 1929
Zakopane, Polska
Data i miejsce śmierci 22 stycznia 2008
Warszawa, Polska
Honorowy Doradca Zarządu Kościoła
Okres sprawowania 19992008
Profesor i kierownik Katedry Filozofii, Etyki i Socjologii w ChAT
Okres sprawowania 1984-1999
Wyznanie adwentystyczne
Kościół Kościół Adwentystów Dnia Siódmego
Ordynacja 1948
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal Komisji Edukacji Narodowej Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego

Spis treści

Młodość i wykształcenieEdytuj

Jego ojciec Franciszek Łyko był artystą rzeźbiarzem pochodzącym z rodu Łyków-Oboleńskich z Litwy. Matka Zofia Klay, była nauczycielką pochodzącą z Krakowa. Jego ojciec w 1927 roku przyjął poglądy adwentystyczne a w roku 1929 został ochrzczony[2]. W roku 1935 Zachariasz Łyko przebywał wraz z rodzicami w Wilnie, gdzie rozpoczął naukę w szkole podstawowej.

W czasie okupacji niemieckiej uczył się w gimnazjum na kompletach tajnego nauczania. Brał również udział w działalności konspiracyjnego harcerstwa na Podhalu. W Krakowie ukończył Liceum Ogólnokształcące. W latach 1946–1951 studiował i ukończył z tytułem magistra praw studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jednocześnie w tym okresie odbywał studia teologiczne w Seminarium Duchownym Unii Zborów Adwentystów Dnia Siódmego w Krakowie, które ukończył w 1949. W latach 60. studiował w Wielkiej Brytanii w Newbold College i w USA w Andrews University[3].

Działalność kościelna i ekumenicznaEdytuj

W 1948 został duchownym Unii Zborów Adwentystów Dnia Siódmego w Polsce[4]. Był duszpasterzem zboru w Poznaniu i przez wiele lat członkiem naczelnych władz polskiego KADS. W 1953 roku był zwierzchnikiem Kościoła[3].

Obserwator podczas obrad II Soboru Watykańskiego. Członek Komisji Tłumaczy Pisma Świętego (Biblii Ekumenicznej) Towarzystwa Biblijnego w Warszawie – kierował podzespołem Starego Testamentu. Współprzewodniczący Zespołu Dialogu Ekumenicznego Katolicko-Adwentystycznego. Od 1999 do śmierci pełnił funkcję Honorowego Doradcy Zarządu KADS. Był autorem wielu aktów prawa wewnętrznego KADS i współautorem projektu ustawy o stosunku państwa do tego Kościoła w Polsce[4].

Z jego inicjatywy adwentyści od roku 1984 prowadzili dialog ekumeniczny z Kościołem katolickim. W 2008 roku, po śmierci Łyki, adwentyści zawiesili dialog z Kościołem katolickim[5]. Przez okres 25 lat był współprzewodniczącym Komisji Dialogu Ekumenicznego Katolicko-Adwentystycznego. Uczestniczył w Tygodniu Powszechnej Modlitwy o Jedność Chrześcijan, brał udział w rozmaitych spotkaniach i inicjatywach ekumenicznych[6].

Według Zachariasza Łyko był on szantażowany przez bezpiekę, jego ojca Franciszka Łyko aresztowano i przywieziono do Warszawy celem wymuszenia nacisku politycznego na poglądy syna Zachariasza[7].

Przez kilkadziesiąt lat blisko współpracował z Bertem B. Beachem, dyrektorem Wydziału Spraw Publicznych i Wolności Religijnej Generalnej Konferencji KADS[8].

Działalność akademickaEdytuj

Przez wiele lat aż do śmierci był wykładowcą w Wyższym Seminarium Duchownym w Podkowie Leśnej (po 1989 przemianowanym na: Wyższa Szkoła Teologiczno-Humanistyczna im. Michała Beliny-Czechowskiego). W 1975 uzyskał w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie (ChAT) stopień naukowy doktora teologii, w której został zatrudniony w 1977[4]. Po habilitacji w ChAT, pełnił w tej uczelni w latach 1984–1999 funkcję kierownika Katedry Filozofii, Etyki i Socjologii. Był także zatrudniony w Wyższej Szkole Finansów i Zarządzania w Warszawie na Wydziale Psychologii (do 2008).

Działalność społecznaEdytuj

Doradca w Sejmie IX kadencji i w Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego w okresie przygotowywania nowej konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997. Członek rzeczywisty Polskiej Akademii Olimpijskiej w Warszawie. Działacz społeczny na niwie przeciwdziałania alkoholizmowi, nikotynizmowi i narkomanii. Popularyzator praw człowieka, w tym tolerancji i wolności religijnej oraz pokoju, przyjaźni i dialogu wśród wierzących i niewierzących.

PoglądyEdytuj

Uważał, że doktryna o nieśmiertelności duszy jest niebiblijna, nie była znana w religii żydowskiej, ani w pierwotnym chrześcijaństwie. Katolicyzm zaczerpnął tę doktrynę z pogaństwa. Poglądy platońskie przekazał chrześcijaństwu Augustyn, ale genealogia katolickiego dogmatu sięga znacznie głębiej. Pierwszą naukę o nieśmiertelności wygłoszono już w rajskim ogrodzie i uczynił to szatan: „Żadnym sposobem śmiercią nie pomrzecie”. Dzisiaj szatan naucza: „grzech powoduje śmierć ciała, ale nie duszy”. Katolicka nauka o nieśmiertelności duszy jest echem słów szatana z rajskiego ogrodu[9].

W 2000 roku dokonał pozytywnej oceny stanowiska władz państwowych PRL wobec KADS w latach 1957–1988[10], choć podał także przykłady ich negatywnych zachowań wobec Kościoła[11].

Uważał, że Mojżesz jest autorem Pięcioksięgu, Jozue Księgi Jozuego, a Samuel Ksiąg Samuelowych[12].

Członkostwo w stowarzyszeniach i korporacjachEdytuj

  • Międzynarodowe Towarzystwo Uniwersalizmu
  • Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie
  • Polskie Stowarzyszenie Wolności Religijnej
  • Polskie Towarzystwo Antytytoniowe
  • Polskie Towarzystwo Filozoficzne
  • Stowarzyszenie Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej

Działalność pisarskaEdytuj

Autor ponad 2 tys. artykułów oraz ponad trzydziestu książek[6]. Znaczna część publikacji wydana została pod pseudonimami (np. Tadeusz Adwentowicz, Jan Grodzicki, Sławomir Rylski) i ukazała się w Wydawnictwie „Znaki Czasu”.

Wybrane publikacje zwarte

  • Kościół dogmatów i tradycji, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1963 (wznowienie w 2000), książka wydana pod pseudonimem Jan Grodzicki
  • Adwentyzm, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1970.
  • Drogowskazy życia, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1970.
  • Nauki Pisma Świętego, Wydawnictwo „Znaki Czasu” Warszawa 1971, 1974, 1983, 2008.
  • Słowo do katolików, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1972.
  • Spotkanie z Biblią, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1972.
  • Bez nałogów, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1974.
  • Moralność na co dzień, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1975, 1983.
  • U stóp Jezusa, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1974.
  • Geneza współczesnego adwentyzmu, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1979.
  • Sytuacja prawna Kościoła Adwentystycznego w Polsce w okresie międzywojennym 1918-1939, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1979.
  • Zdrowie i pogoda ducha (red.), Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1981.
  • Z chrześcijańskiej filozofii życia (red.), Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1984.
  • Socjopatologie w aspektach chrześcijańskiej etyki, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1987.
  • Wstęp do Pisma Świętego, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1987.
  • Kościół Adwentystów Dnia Siódmego, Warszawa 1988.
  • Elementy psychologii ogólnej, Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie, Warszawa 1989.
  • Szlachetna idea tolerancji, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1989.
  • Tajemnica rodzinnego szczęścia, Wydawnictwo „Znaki Czasu” 1989.
  • Homiletyka współczesna (zarys), Wydawnictwo „Znaki Czasu” 1990.
  • Kościół Adwentystyczny w Polsce, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1992.
  • W trosce o zdrowie, Wydawnictwo „Znaki Czasu” 1995.
  • Zarys filozofii chrześcijańskiej, Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie, Warszawa 1995.
  • Kościół Adwentystów Dnia Siódmego. Historia, nauka, ustrój, posłannictwo, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 2000.
  • Filozofia rekreacji, sportu i turystyki, Wydawnictwo Signa Temporis, Warszawa-Podkowa Leśna 2004.
  • Etyka, Wydawnictwo Signa Temporis, Warszawa-Podkowa Leśna 2006.

OdznaczeniaEdytuj

Miejsce pochówkuEdytuj

 
Grób Zachariasza Łyko

Pochowany 4 lutego 2008 na Wojskowych Powązkach w Warszawie w tzw. alei profesorskiej w sektorze A29 - tuje.

PrzypisyEdytuj

  1. Zachariasz Łyko w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI).
  2. Zachariasz Łyko: Historia zboru Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Zakopanem. zakopane.maranatha.pl. [dostęp 2017-03-13].
  3. a b Kapuścik 1999 ↓, s. 730.
  4. a b c Biogram Zachariasza Łyko na s. 4 okładki książki: Kościół Adwentystów Dnia Siódmego. Historia, nauka, ustrój, posłannictwo, Warszawa 2000 ​ISBN 83-87188-82-4​.
  5. Hanc i Glaeser 2016 ↓, s. 99.
  6. a b Piotr Timus, Zmarł ks. prof. Zachariasz Łyko Ekumenizm.pl 23-01-2208
  7. Zachariasz Łyko, Historia Kościoła Adwentystów, 92-93 przypis 63.
  8. Bert B. Beach, Ambassador for Liberty: Building Bridges of Faith, Friendship, and Freedom, Hagerstown MD 2012, s. 129.
  9. Jan Grodzicki: Kościół dogmatów i tradycji. Warszawa: Znaki Czasu, 1963, s. 125-128.
  10. Ryszard Michalak: Polityka wyznaniowa państwa polskiego wobec mniejszości religijnych w latach 1945-1989. Zielona Góra: Uniwersytet Zielonogórski, 2014, s. 260.
  11. Zachariasz Łyko, Kościół Adwentystów Dnia Siódmego, 102, 118, przypis 113.
  12. Z. Łyko, Nauki Pisma świętego

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj