Zasłonak fioletowobrzegi

gatunek grzyba

Zasłonak fioletowobrzegi (Cortinarius balteatus (Fr.) Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae)[1].

Zasłonak fioletowobrzegi
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina zasłonakowate
Rodzaj zasłonak
Gatunek zasłonak fioletowobrzegi
Nazwa systematyczna
Cortinarius balteatus (Fr.) Fr.
Epicr. syst. mycol. (Upsaliae): 257 (1838) [1836-1838]

Systematyka i nazewnictwoEdytuj

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cortinarius, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy gatunek ten opisany został w 1838 r. przez E. M. Friesa jako Agaricus balteatus. Jeszcze w tym samym roku ten sam autor przeniósł go do rodzaju Cortinarius jako C. balteatus i jest to nazwa uznana przez Index Fungorum[1].

Synonimy[2]:

  • Agaricus balteatus Fr. 1838
  • Cortinarius balteatus (Fr.) Fr. 1838 var. balteatus
  • Cortinarius balteatus var. praestantoides Reumaux 1996

Nazwę polską nadał Andrzej Nespiak w 1981 r., wcześniej (w 1975 r.) gatunek ten opisywał jako zasłonak jasny[3].

MorfologiaEdytuj

Kapelusz

Średnica kapelusza 4–10 cm, kształt u młodych owocników półkulisty, później łukowaty, płaski, w końcu płaskowklęsły. Brzeg pozostaje podwinięty nawet u starszych owocników. Powierzchnia podczas suchej pogody pilśniowa lub włóknista, podczas wilgotnej śluzowata. Barwa od różowofioletowej do różowofioletowobrązowej, przy brzegu z odcieniami różowofioletowymi lub fioletowymi[4].

Blaszki

Wąsko przyrośnięte i wąskie, początkowo jasnosiwe, potem siwobrązowe, na koniec czerwonobrązowe. Ostrza nieco pofalowane[4].

Trzon

Wysokość 5–8 cm, grubość 1,5–3,5 cm, kształt walcowaty lub pałkowaty, pełny. Powierzchnia podłużnie włóknista, początkowo biała, potem ochrowa, przy podstawie czasami czerwonobrązowa[4].

Miąższ

Gruby, mięsisty, biały, bez wyraźnego zapachu i smaku[4].

Występowanie i siedliskoEdytuj

Opisano jego występowanie w Ameryce Północnej, Europie i w Maroku. W Europie jest szeroko rozprzestrzeniony, jednak w wielu miejscach jest rzadki[5]. W Polsce jest gatunkiem rzadkim. W piśmiennictwie naukowym do 2003 r. podano 2 jego stanowiska. Rzadki jest również w Słowacji, Niemczech, Holandii i Anglii[3].

Rośnie na ziemi, w lasach iglastych i mieszanych, głównie na kwaśnej glebie pod świerkami[4] i modrzewiami[3]. W Polsce owocniki tworzy od sierpnia do października[3].

Grzyb mikoryzowy[3].

Gatunki podobneEdytuj

Podobny jest zasłonak różnobarwny (Cortinarius variicolor). Młode okazy mają blaszki różowofioletowe i różowoniebieski trzon[4]. Wyróżniany przez W. Wojewodę zasłonak gajowy (Cortinarius nemorensis)[3] według Index Fungorum jest synonimem zasłonaka różnobarwnego.

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2017-12-29].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2017-12-29].
  3. a b c d e f Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. Discover Life Maps. [dostęp 2015-01-10].