Zygmunt Chyliński

polski fizyk

Zygmunt Chyliński (ur. 18 sierpnia 1930 w Krakowie, zm. 29 listopada 1994 w Krakowie) – fizyk i filozof, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Zygmunt Chyliński
Data i miejsce urodzenia 1930-08-1818 sierpnia 1930
Kraków
Data i miejsce śmierci 1994-11-2929 listopada 1994
Kraków
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński

Po ukończeniu szkoły średniej rozpoczął studia fizyki i matematyki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Magisterium uzyskał w 1952 i został asystentem Jana Weyssenhoffa. W 1958 obronił doktorat, w 1968 uzyskał habilitację. Jego zainteresowania naukowe były bardzo szerokie - od fizyki cząstek aż po dyfuzję wodoru w metalach. Głównym polem zainteresowania była mechanika kwantowa, w szczególności zaś jej spójność z teorią względności (zob. jego Kwanty i relatywistyka, 1992)[1].

W Kwantach i relatywistyce, w możliwie prosty sposób, Chyliński przedstawia hipotezę relacjonizmu, stanowiącą swoiste poszerzenie Leibniza atrybutywnej przestrzeni i czasu. Stara się tu zgłębić realność mikroobiektów, opisywanych przez mechanikę kwantową i teorię względności oraz inaczej spojrzeć na czasoprzestrzeń i pomiar fizyczny. Refleksja ta jest próbą rozwiązania fundamentalnych trudności fizyki współczesnej oraz jej filozoficznych interpretacji. Hipoteza relacjonizmu wypływa z analizy zasady względności, mierzalności zdarzeń, metryczności czasoprzestrzeni i próbuje przekroczyć ich ograniczenia.

Był świetnym dydaktykiem, obdarzonym niezwykłym talentem mówienia w sposób prosty o trudnych problemach fizyki. Jego wykłady z mechaniki teoretycznej były podporą dla wielu w próbie zrozumienia świata.
Był wykładowcą na krakowskich uczelniach: Akademii Górniczo-Hutniczej i Uniwersytecie Jagiellońskim.

Wybrane praceEdytuj

  • "Uncertainty Relation between Time and Energy", Acta Physica Pollonica 28 (1965) 631-638.
  • "Analysis of Measurement in Macro- and Microphysics", Nukleonika 13 (1968), 23-28.
  • "Podstawowe modele teoretyczne fizyki i operacjonizm", Zagadnienia Filozoficzne w Nauce 1 (1978/1979).
  • "O tak zwanych twierdzeniach limitacyjnych", Zagadnienia Naukoznawstwa 91-92 (1987), 401-410.
  • Kwanty a relatywistyka, Kraków 1992.

LiteraturaEdytuj

  • Józef Misiek, "Zygmunt Chyliński - Physics and Philosophy", Poznań Studies in the Philosophy of the Sciences and the Humanities 74 (2001) 223-232.

PrzypisyEdytuj

  1. Misiek, passim.