Otwórz menu główne

Zygmunt Karol Karwacki, ps. „Stanisław Bończa” (ur. 20 października 1893 w majątku Czarnowiec pow. Pińczów[1], poległ 4 lipca 1916 pod Kościuchnówką) – podporucznik Legionów Polskich.

Zygmunt Karol Karwacki
Stanisław Bończa
Ilustracja
podporucznik podporucznik
Data i miejsce urodzenia 20 października 1893
Czarnowiec (kielecczyzna)
Data i miejsce śmierci 4 lipca 1916
Kościuchnówka
Przebieg służby
Lata służby 1914-1916
Siły zbrojne Legiony Polskie
Jednostki 5 Pułk Piechoty
Stanowiska komendant plutonu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie)
Znak oficerski „Parasol” Odznaka 1 Kompanii Kadrowej

ŻyciorysEdytuj

Pochodził z rodziny o tradycjach patriotycznych. Jego ojciec Karol Karwacki, właściciel Paśmiech i folwarku Czarnowiec żonaty z Ludwiką z domu Zakrzewską miał trzech synów: Zygmunta, Wacława[2] i Stefana.

Zygmunt Karwacki uczęszczał do gimnazjum w Kielcach, później kształcił się w Warszawie. Od 1910 roku czynnie uczestniczył w skautingu i w organizacjach niepodległościowych. W 1912 roku ukończył gimnazjum Konopczyńskiego w Warszawie[1] i podjął studia rolnicze w Krakowie. W tym samym roku wstąpił do Polskich Drużyn Strzeleckich. W krótkim czasie awansował do stopnia podchorążego. W 1913 Komendant Józef Piłsudski odznaczył go najzaszczytniejszym wówczas odznaczeniem „Parasol”.

Podczas pobytu na wakacjach w Kieleckiem wyruszył konno do Krakowa i jako jeden z „siódemki” Beliny przekroczył granicę Królestwa[1]. 1 sierpnia 1914 roku Władysław Belina-Prażmowski otrzymał od Józefa Piłsudskiego rozkaz sformowania kilkuosobowego patrolu rekonesansowego z zadaniem dokonania zwiadu na tereny zaboru rosyjskiego. W skład patrolu razem z Beliną weszli strzelcy: Janusz Głuchowski, Antoni Jabłoński, Stefan Hanka-Kulesza, Stanisław Grzmot-Skotnicki, Ludwik Kmicic-Skrzyński, Zygmunt Karwacki jako przewodnik[3]. Po powrocie z pierwszego patrolu został przydzielony do grupy Mieczysława Ryś - Trojanowskiego, która wyruszyła do Kielc (Pierwsza Kompania Kadrowa). Wkrótce wrócił do kawalerii Bieliny i jako ułan, wachmistrz, a wkrótce szef 1 szwadronu Bieliny brał udział w operacji korczyńskiej we wrześniu 1914 roku. 9 października został mianowany na stopień podporucznika oraz komendanta garnizonu Kielce. Od listopada 1914 mianowany dowódcą plutonu w IV Batalionie, został ranny 25 grudnia 1914[1] w bitwie pod Łowczówkiem.

Do sierpnia 1915 roku wykonywał misje powierzane mu przez Józefa Piłsudskiego. Był też krótko kierownikiem wywiadu i komendantem POW okręgu radomskiego.

Wkrótce Zygmunta Karwackiego przeniesiono ponownie do działań liniowych jako komendanta plutonu w 2. kompanii I batalionu 5 Pułku Piechoty Legionów Polskich. Brał udział w kampanii wołyńskiej gdzie poległ 4 lipca 1916 roku w bitwie pod Kostuchnówką nad Styrem. Zygmunt Karol Karwacki został pochowany w zbiorowej mogile w Wołczewsku[1]. Mogiła ta już nie istnieje.

Zygmunt Karol Karwacki został pośmiertnie mianowany kapitanem.

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Leżeński i Kukawski 1991 ↓, s. 19.
  2. Urodzony w 1895 roku gospodarował na ojcowiźnie, był znanym hodowcą koni. W okresie międzywojennym przez kilka lat sprawował urząd wiceministra rolnictwa.
  3. Patrz Ułańska siódemka.
  4. M.P. z 1930 r. nr 300, poz. 423.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 31 z 16 września 1922 roku, s. 680.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 19 marca 1931 roku, s. 84.
  7. 6 sierpień: 1914 - 1934, Warszawa: Zarząd Główny Związku Legjonistów Polskich, 1934, s. 18.

BibliografiaEdytuj

  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2018-03-22].
  • Stanisław M. Przybyszewski Bieliniak z Paśmiech, Oleandry nr 3, Kielce 2002 r.
  • Przemysław Jerzy Witek - Redaktor „Oleandry” - Biuletyn Związku Piłsudczyków, Oddział Świętokrzyski w Kielcach - informacje mailowe.
  • Cezary Leżeński / Lesław Kukawski: O kawalerii polskiej XX wieku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991, s. 19. ISBN 83-04-03364-X.