Ćmińsk

wieś w województwie świętokrzyskim

Ćmińskwieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Miedziana Góra[5][4].

Artykuł

50°59′9″N 20°32′58″E

- błąd

39 m

WD

50°57'N, 20°33'E, 50°59'14.78"N, 20°33'27.90"E

- błąd

19818 m

Odległość

5 m

Ćmińsk
wieś
Ilustracja
Kościół pw. Świętej Trójcy w Ćmińsku.
Państwo

 Polska

Województwo

 świętokrzyskie

Powiat

kielecki

Gmina

Miedziana Góra

Liczba ludności (2011)

2006[1][2]

Strefa numeracyjna

41

Kod pocztowy

26-085[3]

Tablice rejestracyjne

TKI

SIMC

1003874[4]

Położenie na mapie gminy Miedziana Góra
Mapa konturowa gminy Miedziana Góra, u góry znajduje się punkt z opisem „Ćmińsk”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Ćmińsk”
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa konturowa województwa świętokrzyskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Ćmińsk”
Położenie na mapie powiatu kieleckiego
Mapa konturowa powiatu kieleckiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Ćmińsk”
Ziemia50°59′09″N 20°32′58″E/50,985833 20,549444

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Ćmińsk. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Znajduje tu się kamieniołom piaskowica tumlińskiego.

Wieś posiada swój Gminny Klub Sportowy Gród Ćmińsk. Klub piłkarski został założony w 2003 roku, posiada barwy klubowe żółto-zielone; obecnie (2021) gra w Klasie A[6].

Dojazd z Kielc zapewniają autobusy komunikacji miejskiej linii 9.

Części wsiEdytuj

Integralne części wsi Ćmińsk[5][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0252227 Kobylaki część wsi
0252150 Podglinie część wsi
0252167 Podgród część wsi
0252173 Podkościele część wsi
0252233 Światełek część wsi
0252180 Wykień część wsi
0252240 Wyręba część wsi
0252196 Wyrowce część wsi

HistoriaEdytuj

Pierwszy zapis o Ćmińsku pochodzi z roku 1452. Wynika z niego, że biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki dokonał lokacji wsi na prawie średzkim. W okresie tym Ćmińsk wchodził w skład biskupiegio klucza kieleckiego. Był wsią biskupstwa krakowskiego w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku[7]. Podobnie jak przyległe doń osady, słynął z lokalizacji dymarek – średniowiecznych pieców hutniczych. Ślady hutnictwa metali w okolicach Ćmińska można odnaleźć do dziś. W sąsiedniej wsi, Bobrza (województwo świętokrzyskie) znajdują się ruiny Zakładów Wielkopiecowych z XIX w., wraz z powstałym w tym samym czasie Murem Oporowym.

W Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego podano, że w roku 1827 w Ćmińsku było 64 domów i 398 mieszkańców, natomiast parafia Ćmińska liczyła 1300 dusz. Wieś należała do gminy Samsonów powiatu kieleckiego. Nie było jeszcze wówczas podziału na Ćmińsk Kościelny i Rządowy. Najprawdopodobniej do podziału doszło około 1880 r.

Kolejny raz Ćmińsk powstał z połączenia miejscowości Ćmińsk Rządowy i Ćmińsk Kościelny w 2007 r., które pozostały jednak osobnymi sołectwami. W skład połączonej miejscowości weszły także okoliczne przysiółki: Podglinie, Podgród, Podkościele, Wykień i Wyrowce z Ćmińska Kościelnego oraz z Ćmińska Rządowego: Kobylaki, Światełek i Wyręba. Decyzję o połączeniu miejscowości oraz włączeniu w skład nowej wsi okolicznych przysiółków podjęła Rada Gminy w Miedzianej Górze 15 marca 2007 r. Jednocześnie włączone przysiółki zostały zmienione w ulice[8][9].

ZabytkiEdytuj

  • Kościół parafialny pw. św. Trójcy, wzniesiony w latach 1646–1649, rozbudowany w latach 1914–1922. Wraz z plebanią został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.420/1-2 z 15.01.1957, z 15.02.1967 i z 2.01.1986)[10].
  • Cmentarz parafialny (nr rej.: A.421 z 2.06.1992)[10].

PrzypisyEdytuj

  1. Wieś Ćmińsk w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2022-03-15] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 202 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b c TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  5. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. Gród Ćmińsk. KieleckaPiłka.pl. [dostęp 2021-09-23]. (pol.).
  7. Województwo sandomierskie w drugiej połowie XVI wieku. ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1993, s. 112.
  8. Informację o połączeniu miejscowości zamieszczono 15 marca 2007 na stronie Biura Informacji Publicznej Gminy Miedziana Góra
  9. Gazeta.pl w Kielcach z 26 marca 2007: Po co wieś Światełek ulicą została
  10. a b Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2021, s. 28 [dostęp 2015-11-09].