Otwórz menu główne

Łomy (województwo warmińsko-mazurskie)

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

Łomy (dawniej Kamienna Góra niem. Steinberg[2]) – wieś warmińska w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Jonkowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Łomy
Łomy
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat olsztyński
Gmina Jonkowo
Liczba ludności (2011) 272[1]
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 11 – 042 Jonkowo
Tablice rejestracyjne NOL
SIMC 0477104
Położenie na mapie gminy Jonkowo
Mapa lokalizacyjna gminy Jonkowo
Łomy
Łomy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łomy
Łomy
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Łomy
Łomy
Położenie na mapie powiatu olsztyńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu olsztyńskiego
Łomy
Łomy
Ziemia53°51′44″N 20°17′17″E/53,862222 20,288056

Wieś z zachowaną, typową zabudową warmińską. Znajduje się tu wiele ciekawych obiektów architektury z końca XIX i początków XX w., zbudowanych najczęściej z czerwonej cegły. Należą do nich: budynek dawnej szkoły, świetlicy, zabytkowa remiza strażacka oraz elementy sakralne, kapliczki przydrożne (cztery) pochodzące z XVIII, XIX, XX w.), niektóre budynki mieszkalne.

We wsi funkcjonują obecnie jedynie cztery gospodarstwa rolne, prowadzące pełną produkcję. Większość mieszkańców pracuje w Olsztynie i Jonkowie. W Łomach nie ma działających organizacji pozarządowych. Dawniej działały formalne i nieformalne grupy społeczne, organizujące spotkania dyskusyjne, naukę tańca, wystawiano sztuki o charakterze teatralnym. W wiejskim domu kultury organizowane są zajęcia artystyczne, obchody świąt, imprezy kulturalne, ogniska, a także funkcjonuje biblioteka. Szkoła została zamknięta na początku XXI w., a dzieci dojeżdżają do szkoły w Jonkowie.

We wsi znajduje się Jezioro Łomskie, a w najbliższym otoczeniu liczne zadrzewienia przydrożne oraz śródpolne, typowe dla dawnego krajobrazu rolniczego. Znajdują się tu również oczka wodne, niewielkie stawy, zarówno w okolicy, jak i w samej wsi.

Spis treści

HistoriaEdytuj

Wieś powstała prawdopodobnie w XIV w. kapituła warmińska dokument lokacyjny wystawiła 10 maja 1356 r. we Fromborku, przyznając Prusom Hermanno i Tolnekenowi 40 łanów na założenie wsi o nazwie Steynberg. W 1359 r. wystawiono odnowiony dokument lokacyjny (poprzedni został zagubiony), w którym kapituła warmińska przekazuje sołtysowi Gerico, według danych przekazanych przez Jana z Łajs, 40 włók na prawie chełmińskim, w tym 4 włoki sołeckie, wolne od czynszu. Gerico otrzymał ponadto prawo założenia karczmy (połowa dochodów miał przekazywać kapitule warmińskiej). W dokumencie zaznaczono, że z przyznanych 14 lat wolnizny upłynęło już 3.

Obecni mieszkańcy to głównie ludność napływowa. W latach 70. było tu jeszcze 70% Warmiaków, jednak większość wyjechała, a na ich miejsce pojawili się przesiedleńcy z Wileńszczyzny, Białorusi i Polski centralnej. Rodzimych Warmiaków jest obecnie ok. 2% na ogólną liczbę mieszkańców 268 osób. W latach 60. istniało amatorskie kółko teatralne, funkcjonowało koło gospodyń wiejskich, klub seniora.

W 1992 r., w byłym klubie rolnika powstała kaplica Matki Boskiej Fatimskiej, podlegająca parafii w Jonkowie.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Ludność w miejscowościach statystycznych według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2018-09-19].
  2. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)

BibliografiaEdytuj