Otwórz menu główne

Żółtnica pomarańczowa

Żółtnica pomarańczowa (Maclura pomifera) – gatunek małego drzewa lub krzewu naturalnie występującego w środkowych i południowo-wschodnich Stanach Zjednoczonych. Gatunek szeroko rozpowszechniony w południowej Europie oraz zachodniej i środkowej Azji[3].

Żółtnica pomarańczowa
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd różowce
Rodzina morwowate
Rodzaj żółtnica
Gatunek żółtnica pomarańczowa
Nazwa systematyczna
Maclura pomifera Raf. Schneid.
Ill. Handb. Laubholzk. 1:806. 1906
Synonimy

Ioxylon pomiferum Raf.[2]

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Drzewo o sezonowym ulistnieniu, wysokości do 15 m i szerokości do 12 m, o ciemnobrązowej, spękanej korze[4]. Pędy z cierniami do 2 cm długości[3].
Liście
Skrętoległe, o blaszce o długości do 12 cm, jajowatej, ciemnozielonej, błyszczącej i całobrzegiej[3].
Kwiaty
Drobne i rozdzielnopłciowe, zebrane są w kuliste kwiatostany. Męski zwisają i osiągają do 3,5 cm średnicy, a żeńskie są wzniesione i mniejsze[3].
Owoce
Suche niełupki obrośnięte są zmięśniałą osią kwiatostanu tworząc kulisty owocostan o średnicy do 15 cm i barwie jasnopomarańczowej[3].

BiologiaEdytuj

Wszystkie części rośliny zawierają biały sok mleczny. Liście rozwijają się późno. Kwitnienie następuje w końcu maja i w czerwcu. Owocostany wiszą długo, nawet po opadnięciu liści[3].

ZastosowanieEdytuj

  • Uprawiana jest jako roślina ozdobna. Nadaje się do stref 7-10, stąd też w naszym klimacie młode rośliny mogą przemarzać[4]. Sadzona jest w Europie (w tym w Polsce). W Europie Środkowej owocostany nie dojrzewają w pełni[3].
  • Owoce zawierają substancje działające podobnie do DEET, mogą być stosowane jako naturalne repelenty.
  • Roślina żywopłotowa, z powodu ciernistych pędów sadzona wzdłuż ogrodzeń[3].
  • Drewno ciężkie, twarde, trwałe i sprężyste, idealne do łuków (zastosowanie historyczne)[4]. Zabarwione na kolor żółty. Dobrze przyjmuje politurę[3].
 
Owoce odstraszają owady

PrzypisyEdytuj

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-19].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-10].
  3. a b c d e f g h i Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Wyd. wydanie II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 1054. ISBN 83-214-1305-6.
  4. a b c Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.

BibliografiaEdytuj