Otwórz menu główne

9 Zaodrzański Pułk Piechoty

Ten artykuł dotyczy 9 Pułku Piechoty ludowego Wojska Polskiego. Zobacz też: 9 Pułk Piechoty – inne pułki piechoty z numerem 9.

9 Zaodrzański Pułk Piechoty (9 pp) – oddział piechoty ludowego Wojska Polskiego.

9 Pułk Piechoty
Ilustracja
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1944
Nazwa wyróżniająca Zaodrzański[1]
Tradycje
Kontynuacja 9 Pułk Zmechanizowany
6 Brygada Kawalerii Pancernej
12 Brygada Zmechanizowana
Dowódcy
Pierwszy kpt. Kazimierz Roszkowski
Ostatni ppłk Kornel Serwiński [2]
Organizacja
Numer JW 1572[3]
Dyslokacja Kraśnik; Hrubieszów[4]; Piła
Rodzaj wojsk Piechota
Podległość 3 Pomorska Dywizja Piechoty[4]14 Dywizja Piechoty
Odznaczenia
Ag virtuti.jpg
Tablica pamiątkowa przy ul. Solec 57 upamiętniająca redutę powstańczą bronioną przez żołnierzy Armii Krajowej i 9 pułku piechoty

Pułk został sformowany w Sielcach nad Oką na podstawie rozkazu Nr 95 dowódcy 1 Korpusu Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR z dnia 27 grudnia 1943 roku. Jednostka została zorganizowana według sowieckiego etatu Nr 04/501 – pułku strzelców Gwardii i włączona w skład 3 Pomorskiej Dywizji Piechoty im. Romualda Traugutta.

Żołnierze pułkuEdytuj

Dowódcy:

  • kpt. Kazimierz Roszkowski (do 16 lutego 1944)
  • mjr Franciszek Mierzwiński (16 lutego – 11 października 1944)
  • mjr Dymitr Grin (11–20 października 1944)
  • ppłk Mikołaj Berezowski (20 października 1944 – 13 lutego 1945)
  • mjr Feliks Błażewicz (13–18 lutego 1945)
  • ppłk Józef Kacan (18 lutego 1945 do końca wojny)
  • ppłk Gębarowicz (1946)
  • mjr/ppłk Feliks Zarożny (1946-1947)[5][6]
  • ppłk Szulczyński (1947-1947)
  • ppłk Stanisław Olechnowicz (1947-1948)[7]
  • płk Łaszkow (1948)
  • mjr Ambros (1948-1950)
  • ppłk Feliks Zarożny (1950-1951)
  • mjr/ppłk Włodzimierz Lewicki (1951- do 10.1952)
  • mjr Romuald Smolicz ( 1952-1953)
  • mjr Stanisław Sawicki (1953-14.12.1955)
  • ppłk Kornel Serwiński (15.12.1955-1957)[8]

Oficerowie:

Skład etatowyEdytuj

dowództwo i sztab

  • 3 bataliony piechoty
  • kompanie: dwie fizylierów, przeciwpancerna, rusznic ppanc, łączności, sanitarna, transportowa
  • baterie: działek 45 mm, dział 76 mm, moździerzy 120 mm
  • plutony: zwiadu konnego, zwiadu pieszego, saperów, obrony pchem, żandarmerii

Razem:

żołnierzy 2915 (w tym oficerów – 276, podoficerów 872, szeregowców – 1765).

Sprzęt:

162 rkm, 54 ckm, 66 rusznic ppanc, 12 armat ppanc 45 mm, 4 armaty 76 mm, 18 moździerzy 50 mm, 27 moździerzy 82 mm, 8 moździerzy 120 mm

Marsze i działania bojoweEdytuj

Od chwili sformowania do zakończenia wojny pułk walczył w składzie 3 Dywizji Piechoty. Najcięższe walki stoczył na przyczółku warecko-magnuszewskim i w Warszawie niosąc pomoc powstańcom na przyczółku czerniakowskim. Na Wale Pomorskim walczył w rejonie Nadarzyc. W Kołobrzegu zdobył silnie umocniony rejon gazowni. Walczył podczas forsowania Odry pod Gozdowicami i pod Wriezen. Na terenie Brandenburgii forsował Kanał Hohenzollernów pod Borgsdorfem, a następnie walczył pod Linum i Dechtow[9]. Rozkazem NDWP nr 2 z dn. 3 stycznia 1946 r. za bohaterstwo został odznaczony Krzyżem Orderu Virtuti Militari V kl i otrzymał miano „Zaodrzańskiego”[10].

         
     

Okres powojennyEdytuj

 
Piła. W tym kompleksie wojskowym od 1949 stacjonował 9 pułk piechoty (kompleks wojskowy przy ul. Kossaka[8])
 
Stargard Szczeciński – w tych koszarach od 1957 stacjonował pułk

Po zakończeniu działań wojennych pułk dyslokowano do Kraśnika. Jego 2 batalion piechoty przeniesiono do Terespola i Krasnegostawu, a 3 batalion piechoty do Krystynopola. Na podstawie rozkazu Nr 0046/Org. Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 marca 1949 roku pułk został wyłączony ze składu 3 DP i podporządkowany dowódcy 14 Dywizji Piechoty (JW 1572 Hrubieszów) i dyslokowany w tym samym roku do Piły[11], gdzie stacjonował w koszarach przy ulicy Kossaka - Powstańców Wielkopolskich[8].

Na podstawie rozkazu Nr 0025/Org. Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 kwietnia 1957 roku jednostka, stacjonująca wówczas w garnizonie Piła, została rozformowana. Część kadry i żołnierzy skierowano do innych jednostek i instytucji, w tym także do funkcjonującej od 1948 r. Oficerskiej Szkoły Samochodowej w Pile i jednostek lotniczych. Pozostałych przeniesiono do rezerwy[12].

43 Pułk Piechoty stacjonujący w garnizonie Stargard Szczeciński, na mocy zarządzenia Nr 071/Org. szefa Sztabu Generalnego WP z dnia 3 maja 1957 roku, został przemianowany na 9 Zaodrzański Pułk Piechoty[13]. Obecnie imię 9. Zaodrzańskiego Pułku Piechoty nosi ulica w tym mieście.

PrzekształceniaEdytuj

  1. 43 Pułk Piechoty[a] → 9 Zaodrzański Pułk Piechoty → 9 Zaodrzański Pułk Zmotoryzowany → 9 Pułk Zmechanizowany6 Brygada Kawalerii Pancernej → 2 batalion 12 BZ
  2. 9 Zaodrzański Pułk Piechoty ↘ rozformowany w 1957

UwagiEdytuj

  1. W 1957 roku 43 pułk piechoty przejął numer i bojowe tradycje 9 pułku piechoty

PrzypisyEdytuj

  1. Rozkaz NDWP Naczelnego Dowódcy WP Nr 2 z 3 stycznia 1946.
  2. Fijałkowski 2013 ↓, s. 160.
  3. Rozkaz organizacyjny Naczelnego Dowódcy WP Nr 053/Org. z 30.03.1946 roku.
  4. a b Kajetanowicz 2005 ↓, s. 428.
  5. Obsada personalna WP w dniu 01.01.1986 r. - Wojsko Polskie - pozostałe historyczne tematy - Profesjonalne Forum Wojskowe, serwis-militarny.net [dostęp 2017-11-21] (pol.).
  6. 14-18 marca: droga ku morzu, twierdzakolobrzeg.pl [dostęp 2017-11-21] (pol.).
  7. Obsada personalna WP w dniu 01.01.1986 r. - Wojsko Polskie - pozostałe historyczne tematy - Profesjonalne Forum Wojskowe, serwis-militarny.net [dostęp 2017-11-21] (pol.).
  8. a b c Fijałkowski 2013 ↓, s. 159.
  9. Komornicki 1965 ↓, s. 184.
  10. Katalog Firm Historia i Rekonstrukcje, - oferty i usługi | Firmy Katalog firm dobroni.pl, www.dobroni.pl [dostęp 2019-10-27] (pol.).
  11. Kajetanowicz 2005 ↓, s. 429.
  12. dzienniknowy.pl - regionalny portal internetowy powiatów: pilskiego, chodzieskiego, czarnkowsko, trzcianeckiego, międzychodzkiego, wałeckiego, wągrowieckiego, złotowskiego, www.dzienniknowy.pl [dostęp 2017-11-21] [zarchiwizowane z adresu 2015-09-25].
  13. Wojtaszak i Kozłowski 2001 ↓, s. 174.

BibliografiaEdytuj

  • Andrzej Wojtaszak, Kazimierz Kozłowski: Żołnierz polski na Pomorzu Zachodnim X-XX wiek. Materiały z sesji naukowej z 10 listopada 1999 r.. Praca zbiorowa. Szczecin: Oddział Edukacji Obywatelskiej, 2001. ISBN 83-86992-76-X.
  • Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945-1960: skład bojowy, struktury organizacyjne i uzbrojenie. Toruń; Łysomice: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2005. ISBN 83-88089-67-6.
  • Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie: krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej, T. 1, Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego: formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek piechoty. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1965.
  • Marek Fijałkowski: Zarys dziejów Piły w latach 1945-2000. Piła: Gmina Piła, 2013. ISBN 978-936861-0-0.