Otwórz menu główne

Adaliarodzaj chrząszczy z rodziny biedronkowatych i podrodziny Coccinellinae. Występuje na całym świecie. Larwy i dorosłe odżywiają się pluskwiakami z rodzin mszycowatych i ochojnikowatych. Dorosłe charakteryzują się zmiennością ubarwienia w obrębie tego samego gatunku.

Adalia
Mulsant, 1850
Biedronka dwukropka
Biedronka dwukropka
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Podgromada owady uskrzydlone
Rząd chrząszcze
Podrząd chrząszcze wielożerne
Rodzina biedronkowate
Podrodzina Coccinellinae
Plemię Coccinellini
Rodzaj Adalia
Typ nomenklatoryczny

Coccinella bipunctata Linnaeus, 1758

Synonimy
  • Idalia Mulsant, 1846
  • Arrowella Brethes, 1925
Larwa biedronki dwukropki
Biedronka dziesięciokropka
Adalia conglomerata
Biedronka dwukropka
Trzecie stadium larwalne biedronki dziesięciokropki

Spis treści

TaksonomiaEdytuj

Rodzaj wprowadzony został w 1850 roku przez Étienne'a Mulsanta. Gatunek typowy, Coccinella bipunctata, został wyznaczony w 1874 roku przez George'a R. Crotcha[1].

OpisEdytuj

Owad dorosłyEdytuj

Ciało szerokie, owalne, lekko przypłaszczone[2], długości od 3,5 do 5,5 mm[1]. Wierzch ciała widocznie punktowany[2]. Głowa o przednio-bocznych kątach nadustka wystających[1]. Buławka czułków o ściśle połączonych członach, z których przedostatni jest wyraźnie szerszy niż dłuższy[2]. Przedpiersie w części wierzchołkowej zaokrąglone, a wierzchołek śródpiersia ścięty i zaopatrzony w listewkę. Żeberka boczne na gładkim, słabo wypukłym wyrostku przedpiersia sięgają do przednich krawędzi przednich bioder[1]. Linie udowe (zabiodrowe) na pierwszym widocznym sternicie odwłoka prawie kompletne lub kompletne, półkoliste, nierozdowjone, nie dochodzą do przedniej krawędzi sternitu[2]. Odnóża środkowej i tylnej pary mają po dwie ostrogi na goleniach[1]. U nasady pazurków występuje w obrysie prawie kwadratowy ząbek. Pokrywy o zmiennym wewnątrzgatunkowo ubarwieniu. Występują osobniki od całkiem żółtych po całkiem czarne[2][1]. Samce mają symetrycznyme narządy rozrodcze, a samice duże infundibulum[1].

LarwaEdytuj

Głowa z wyraźnymi szwami czołowymi. Aparat gębowy z żuwaczkami wyposażonymi w retinaculum i ząb przedwierzchołkowy, a u wierzchołka podzielonymi na dwa zęby. Brak na żuwaczkach piłkowania. Odnóża o tarsungulusach z wyrostkiem u nasady, a goleniostopach z półbłoniastym, oszczecinionym obszarem po stronie spodniej, osiągającym długość całego członu. Terga śródtułowia i zatułowia z dwoma sklerytami. Odwłok o tergach od pierwszego do ósmego wyposażonych w strumae – każde zaopatrzone jest w kilka chalazae, z których tylko trzy są wyraźne i często zgrupowane razem. Dziewiąty tergit odwłoka o kompletnej, pozbawionej środkowego wyrostka krawędzi tylnej[3].

Biologia i ekologiaEdytuj

RozprzestrzenienieEdytuj

Rodzaj prawie kosmopolityczny[1], znany z Europy, Azji, Afryki[2], obu Ameryk[1] i Australii[4]. W Polsce występują 3 gatunki: A. bipunctata, A. conglomerata i A. decempuntata[5].

GatunkiEdytuj

Należą tu m.in.[6]:

W obrębie rodzaju łatwo dochodzi do powstawania krzyżówek międzygatunkowych, które mogą być trwałe[2].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j Robert D. Gordon. The Coccinellidae (Coleoptera) of America North of Mexico. „Journal of the New York Entomological Society”. 93, s. 1-912, 1985. 
  2. a b c d e f g Ryszard Bielawski: Klucze Do Oznaczania Owadów Polski: cz. XIX Chrząszcze - Coleoptera: z. 76 Biedronki - Coccinellidae. Warszawa: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1959, s. 80-81.
  3. B.E. Rees, D.M. Anderson D. Bouk, R. D. Gordon. Larval key to Genera and selected Species of North American Cocinellidae (Coleoptera). „Proceedings of The Entomological Society of Washington”. 96 (3), s. 387-412, 1994. 
  4. Adalia bipunctata (Linnaeus, 1758). W: Atlas of Living Australia [on-line]. [dostęp 2016-05-26].
  5. Adalia. W: Biodiversity Map [on-line]. [dostęp 2016-05-23].
  6. Adalia. W: BioLib.cz [on-line]. [dostęp 2016-05-23].