Agroeca

rodzaj pająków z rodziny obniżowatych

Knapiatek (Agroeca) – rodzaj pająków z rodziny obniżowatych.

Knapiatek
Agroeca
Westring, 1861
Ilustracja
Knapiatek brązowy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada pajęczaki
Rząd pająki
Podrząd Opisthothelae
Infrarząd Araneomorphae
Rodzina obniżowate
Rodzaj Agroeca
Typ nomenklatoryczny

Agelena linotina sensu Westring, 1861

Synonimy
  • Protagroeca Lohmander, 1944

OpisEdytuj

Średnich rozmiarów pająki o zwartej budowie ciała. W zarysie jajowaty, o szerokości wynoszącej około ¾ długości karapaks ma niewystającą część głowową i głębokie, wyraźnie widoczne jamki. Owłosienie karapaksu jest krótkie i położone. Ośmioro zbliżonych rozmiarami oczu rozmieszczonych jest ciasno. W widoku od góry przednie pary oczu leżą w linii prostej, natomiast w widoku z przodu para przednio-środkowa leży nieco wyżej niż przednio-boczna. Tylny rząd oczu jest dłuższy, a oczy tylno-środkowe leżą wyraźnie dalej z tyłu niż tylno-boczne. Odległości między kolejnymi oczami tylnego rzędu są równe. Wysokość nadustka jest trochę większa niż szerokość oka z pary przednio-środkowej. Dość tęgie i krótkie szczękoczułki mają 3 ząbki na krawędzi przedniej i 2 lub 3 na krawędzi tylnej. Szczęki mają brzegi przednio-boczne ustawione równolegle. Opistosomę (odwłok) cechuje stożeczek zastąpiony sześcioma szczecinkami. Nadstopia dwóch początkowych par odnóży zaopatrzone są w po trzy pary kolców na stronie spodniej. Pierwsza para odnóży ma ponadto dwie pary kolców na spodzie goleni, trzy pary kolce na grzbietowej stronie uda i jeden lub dwa kolce na jego stronie przednio-bocznej. Czwartą parę odnóży cechuje głęboko wcięty krętarz. Kądziołki przędne są dwuczłonowe, a ich tylna para jest najdłuższa[1].

RozprzestrzenienieEdytuj

Takson głównie holarktyczny. Poza Palearktyką i Nearktyką po jednym gatunku stwierdzono w Peru, Kolumbii i Indiach[2]. W Europie występuje 20 gatunków[3], z czego w Polsce stwierdzono 5[4] (zobacz: obniżowate Polski).

TaksonomiaEdytuj

Rodzaj ten wprowadzony został w 1861 roku przez Niklasa Westringa dla pojedynczego, gatunku opisanego przez Karla Ludwiga Kocha jako Philoica linotina[5], który później został zsynonimizowano z Agroeca brunnea. Późniejsze przebadanie zbioru Westringa wykazało jednak, że osobniki oznaczone przez niego jako linotina należą w rzeczywistości do Agroeca proxima, stąd Torbjörn Kronestedt sugeruje w pracy z 2009, że to A. proxima uznać należy gatunkiem typowym rodzaju[6].

Dotychczas opisano około 30 gatunków[2]:

PrzypisyEdytuj

  1. S. Almquist. Swedish Araneae, part 2--families Dictynidae to Salticidae. „Insect Systematics & Evolution, Supplement”. 63, s. 285-601, 2006. 
  2. a b Agroeca. W: World Spider Catalogue [on-line]. World Spider Catalog Association, 2018. [dostęp 2018-07-28].
  3. Wolfgang Nentwig, Theo Blick, Daniel Gloor, Ambros Hänggi, Christian Kropf: Agroeca. W: Araneae. Spiders of Europe. Version 07.2018 [on-line]. Universität Bern. [dostęp 2018-07-28].
  4. Robert Rozwałka, Marzena Stańska: Check-list of spiders (Araneae) of Poland. [dostęp 23 sierpnia 2013].
  5. Niklas Westring. Araneae svecicae. „Göteborgs Kungliga Vetenskaps och Vitterhets-Samhälles Handlingar (Ny Tidsföljd)”. 7, s. 1-615, 1861. 
  6. T. Kronestedt. Taxonomic notes on Agroeca (Araneae, Liocranidae). „Arachnologische Mitteilungen”. 37, s. 27-30, 2009. DOI: 10.5431/aramit3705.