Otwórz menu główne

Alina Obidniak (ur. 29 czerwca 1931 w Krośnie) – polska reżyserka teatralna, aktorka, feministka i działaczka ekologiczna; była dyrektor naczelną i artystyczną Teatru im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu (1964-1970), Teatru im. Cypriana Kamila Norwida w Jeleniej Górze (1973-1988 i 2000) oraz zastępcą dyrektora Ośrodka im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu (1990).

Alina Obidniak
Data i miejsce urodzenia 29 czerwca 1931
Krosno, Polska
Zawód reżyserka, aktorka
Lata aktywności od 1961 roku
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal Komisji Edukacji Narodowej Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Ukończyła studia aktorskie w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie, gdzie rozpoczęła się jej wieloletnia przyjaźń z Jerzym Grotowskim, reżyserskie we Wszechrosyjskim Państwowym Instytucie Kinematografii w Moskwie, pod opieką profesora Ołeksandra Petrowycza Dowżenki, a także reżyserię filmową w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi. Reżyserowała na deskach teatrów w Polsce oraz zagranicą, między innymi w Tuzli (Bośnia i Hercegowina) i Veszprém (Węgry). Była dyrektorką naczelną i artystyczną Teatru im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu (1964-1970) oraz Teatru im. C. K. Norwida w Jeleniej Górze (1973-1988 i 2000).

Jako ich dyrektorka przyczyniła się do tego, że stały się one nie tylko ośrodkami życia kulturalnego obu miast, ale zaczęły odgrywać ważną rolę w polskim i europejskim życiu teatralnym, w 1978 roku Teatr im. Norwida jako jedna z nielicznych europejskich scen dramatycznych, został nagrodzony przez krytykę na Festiwalu Teatru Narodów (Théâtre des Nations) w Caracas (1978). Obidniak nawiązała współpracę z wieloma wybitnymi twórcami, m.in. Henrykiem Tomaszewskim, Krzysztofem Pankiewiczem, Jean-Marie Pradierem i Adamem Hanuszkiewiczem. Konsekwentnie zapraszała młodych reżyserów, umożliwiając im debiuty. Zasłynęła jako odkrywca młodych talentów reżyserskich, między innymi Mikołaja Grabowskiego, Waldemara Zawodzińskiego i Krystiana Lupy, któremu stworzyła wyjątkowo dogodne, niemal laboratoryjne warunki dla rozwoju artystycznego[1]. Zaś za drugiej dyrekcji, znanych dziś reżyserów młodego pokolenia; Mai Kleczewskiej, Aldony Figury i Piotra Kruszczyńskiego.

Z jej inicjatywy od 1973 corocznie odbywają się Jeleniogórskie Spotkania Teatralne z udziałem zespołów krajowych i zagranicznych, a od 1983 Międzynarodowy Festiwal Teatru Ulicznego. W 1979 w Jeleniej Górze przy Teatrze im. C. K. Norwida założyła Ośrodek Badań i Praktyk Kulturowych, który miał charakter międzynarodowy i prowadził interdyscyplinarne badania teatralne. W 1988 roku Obidniak wycofała się z kierowania teatrem. Po demontażu systemu komunistycznego w Polsce stała się działaczką feministyczną i wkrótce została polską laureatką nagrody „Kobieta Europy” przyznawanej przez Komisję Europejską. Jest laureatką kilkudziesięciu nagród w dziedzinie teatru, m.in. nagród za reżyserię na Kaliskich Spotkaniach Teatralnych oraz nagrody z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru. W 1990 roku pełniła funkcję zastępcy dyrektora w nowo powstałym Ośrodku Grotowskiego we Wrocławiu (dzisiejszy Instytut im. Jerzego Grotowskiego)[2], jest twórczynią Laboratorium Samorozwoju oraz prezesem Stowarzyszenia Centrum Inicjatyw Kulturotwórczych.

Była siostrą aktora i reżysera Karola Obidniaka (1923-1992).

NagrodyEdytuj

  • 1962 – Kalisz – II KST – nagroda za reżyserię „Irkuckiej historii” w Teatrze im. Aleksandra Fredry w Gnieźnie
  • 1965 – Kalisz – V KST – nagroda za inscenizację „Pamiętnika matki” w Teatrze im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu
  • 1965 – Nagroda MKiS zespołowa III stopnia z Danutą Kopotowską, Jerzym Ławaczem, Karolem Obidniakiem i Jadwigą Sulińską za inscenizację i realizację „Pamiętnika matki” według książki Marcjanny Fornalskiej
  • 1966 – Kalisz – VI KST – II nagroda za przedstawienie „Pogranicze południk 15"
  • 1968 – Kalisz – VIII KST – II nagroda za reżyserię „Kordiana” w Teatrze im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu
  • 1975 – Nagroda Wojewody Wrocławskiego za szczególne osiągnięcia w rozpowszechnianiu kultury teatralnej na Dolnym Śląsku
  • 1986 – Nagroda Prasy Dolnośląskiej za rok 1985
  • 1995 – tytuł polskiej Kobiety Europy
  • 2001 – Statuetka „Wojciecha 200-lecia” przyznana z okazji 200-lecia Teatru im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu
  • 2003 – z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru nagroda marszałka województwa dolnośląskiego
  • 2012 – Laur Ekoprzyjaźni 2012 przyznany przez wrocławski Uniwersytet Przyrodniczy „za wybitne zasługi na rzecz ekologii”[3]

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Jelenia Góra. Jubileusz Aliny Obidniak, www.e-teatr.pl [dostęp 2016-06-10].
  2. Strona główna – Instytut im. Jerzego Grotowskiego, Instytut im. Jerzego Grotowskiego [dostęp 2016-06-10] (pol.).
  3. Wrocław. Laur dla Aliny Obidniak, www.e-teatr.pl [dostęp 2016-06-10].
  4. Medal Gloria Artis dla Aliny Obidniak!. nj24.pl, 25 września 2011. [dostęp 2013-01-31].

BibliografiaEdytuj

  • Kaliskie Spotkania Teatralne 1961-1985, red. R. Bieniecki, Kalisz 1985

Linki zewnętrzneEdytuj