Apeliotes

Apeliotes (gr. Ἀπηλιώτης Apēliṓtēs ‘związany ze Słońcem’, łac. Solanus ‘wiatr wschodni’) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie wiatru wschodniego[a][1][2].

Apeliotes
Ἀπηλιώτης
bóg wiatru wschodniego
Występowanie mitologia grecka
Atrybuty wielkie skrzydła u ramion, owoce
Teren kultu starożytna Grecja
Rodzina
Ojciec Astrajos
Matka Eos
Rodzeństwo Boreasz,
Euros,
Notos,
Zefir,
Kajkias,
Lips,
Skiron,
Fosforos (Hesperosa)

Uosabiał porywisty wiatr, wiejący ze wschodu (lub, według niektórych źródeł, z południowego wschodu). Przypuszczalnie uchodził za syna tytana Astrajosa i tytanidy Eos oraz za brata Boreasza, Eurosa, Notosa, Zefira, Kajkiasa, Lipsa, Skirona (personifikacji wiatrów), Fosforosa (Hesperosa; personifikacji planety Wenus)[b], niektórych gwiazd (personifikacji gwiazd)[c][3].

W sztuce przedstawiany jest jako młody mężczyzna z wielkimi skrzydłami u ramion, z owocami.

Wyobrażenie o bogu przejawia się w rzeźbie (fryz z I wieku p.n.e. z wizerunkami ośmiu skrzydlatych bogów wiatrów zdobiący Wieżę Wiatrów w Atenach)[d][e][4].

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Według Wieży Wiatrów w Atenach, która w starożytności służyła jako wiatrowskaz i zegar miejski. Na każdym boku budowli znajduje się relief z wyobrażeniem jednej z ośmiu greckich personifikacji wiatrów.
  2. Autorzy hellenistyczni identyfikowali Hesperosa z gwiazdą Fosforos.
  3. Z pominięciem gwiazd, w które zostali przemienieni niektórzy bohaterowie, stworzenia, istoty, artefakty np. Kastor i Polideukes (Polluks), Plejady, Hiady.
  4. «Znaczek pocztowy z wizerunkiem Apeliotesa». Apeliotes (niem.). hellenica.de. [dostęp 2010-11-30].
  5. «Wschodnia ściana Wieży Wiatrów ozdobiona wizerunkiem Apeliotesa». Roman Agora and Tower of the Winds (ang.). stoa.org. [dostęp 2010-11-30].

PrzypisyEdytuj

  1. Arystoteles: Meteorologika. O świecie, Księga druga, Rozdział VI, ss. 70–74: Róża wiatrów (pol.). pbi.edu.pl. [dostęp 2011-03-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-02-08)].
  2. Mała encyklopedia kultury antycznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990, s. 794–795. ISBN 83-01-03529-3.
  3. Aaron J. Atsma: Apeliotes (Anemoi) (ang.). theoi.com. [dostęp 2010-11-30].
  4. Starsi bogowie. W: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 188–189. ISBN 83-7391-077-8.

BibliografiaEdytuj

  1. Apeliotes (ang.). mythindex.com. [dostęp 2010-11-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-12-16)].
  2. Jane E. Harrison, Margaret de G. Verrall, ss. 201–203: Mythology and Monuments of Ancient Athens Being a Translation of a Portion of the Attica of Pausanias (ang.). books.google.com. [dostęp 2011-04-12].
  3. Henry George Liddell, Robert Scott: A Greek-English Lexicon: ἀπηλι^-ώτης (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2011-08-09].
  4. Harry Thurston Peck: Harpers Dictionary of Classical Antiquities, 1898: Ventus (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2011-04-11].
  5. Οι Αέρηδες (gr.). sundials.gr. [dostęp 2010-11-30].