Autochton

Ten artykuł dotyczy ludzi zamieszkujących dany obszar. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.

Autochton (stgr. αὐτόχθων autochthon – „z tej ziemi”, „tuziemiec”, „tubylec” od autós ‘sam’ i chthōn ‘ziemia’)[1] – człowiek należący do rdzennej ludności danego obszaru[2].

Lapończycy, autochtoni Laponii

W odróżnieniu od ludności autochtonicznej mówi się o ludności napływowej[2].

Według profesora Andrzeja Saksona, socjologa specjalizującego się w badaniach mniejszości etnicznych termin autochton określa także mieszkańca pogranicza polsko-niemieckiego, byłego obywatela III Rzeszy, deklarującego polskie pochodzenie[3]. Termin ten bywał niezrozumiały dla osób nim określanych, bywał też stygmatyzujący. Polskojęzyczni mieszkańcy dawnych Prus Wschodnich pochodzili głównie z Mazowsza (z Kurpiów). W ścisłym tego słowa znaczeniu autochtonami nie byli. Pomimo tego, ze względów propagandowych termin ten od 1945 r. był narzucany przez władze PRL. Przyjął się i bywa używany do dziś, także w innych językach. Za rodowitych (autochtonicznych) mieszkańców tych terenów uznać należałoby Prusów.

PrzypisyEdytuj

  1. Władysław Kopaliński: autobiografia; autochton; autochtoniczny. W: Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych [on-line]. slownik-online.pl. [dostęp 2017-07-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-02)].
  2. a b Autochton, [w:] Pojęcia stosowane w statystyce publicznej [online], Główny Urząd Statystyczny [dostęp 2021-08-11].
  3. A.Sakson. Mazurzy – społeczność pogranicza. Wydawnictwo Instytutu Zachodniego. Poznań 1990.