Otwórz menu główne

Bacewicze

Majątek ziemski na Białorusi, siedziba Niezabytowskich

Bacewicze (błr. Бацэвічы; ros. Бацевичи) – dawny majątek ziemski i siedziba rodu Niezabytowskich, a obecnie agromiasteczko na Białorusi, w rejonie kliczewskim obwodu mohylewskiego, około 28 km na północ od Bobrujska, nad rzeką Olsą[1].

Bacewicze
Бацэвічы
Ilustracja
Bacewicze, siedziba Niezabytowskich, widok sprzed 1918 r.
Państwo  Białoruś
Obwód mohylewski
Rejon kliczewski
Sielsowiet Bacewicze
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Bacewicze
Bacewicze
Ziemia53°23′55,3″N 29°13′51,3″E/53,398694 29,230917
Portal Portal Białoruś

Spis treści

HistoriaEdytuj

Obszerne dobra bacewskie były własnością rodziny Haraburdów herbu Abdank, później przez pewien czas były własnością Radziwiłłów, od których majątek ten w 1696 roku kupili Bacewicze. Kilkanaście lat później ziemia ta przeszła na własność Stanisława Niezabytowskiego. W rękach jego rodziny dobra te pozostawały aż do I wojny światowej.

Ostatnim ich właścicielem przed zaborem sowieckim był Karol Niezabytowski (1865–1952).

Wieś szlachecka położona była w końcu XVIII wieku w powiecie orszańskim województwa witebskiego[2].

Według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego Bacewicze w 1860 roku liczyły 109 mieszkańców, 12 domów i znaczną fabrykę terpentyny[1]. Od 1924 roku jest siedzibą jednego z 12 sielsowietów rejonu kliczewskiego.

W Bacewiczach urodził się m.in. Arkadź Smolicz.

W kulturzeEdytuj

Między innymi majątek w Bacewiczach opisywał w 1929 roku prof. Antoni Urbański w pracy Memento kresowe. Majątek pod zmienioną nazwą (jako Kuncewicze) występuje również w powieści Nadberezyńcy Floriana Czarnyszewicza.

Dawny pałacEdytuj

W XVIII i XIX wieku istniał tu prawdopodobnie modrzewiowy dwór, który spłonął w 1900 roku. W 1909 roku na jego miejscu wybudowano dwukondygnacyjny, dziewięcioosiowy, neorenesansowy pałac. Pałac był znany z bogatych kolekcji starych zegarów i porcelany, m.in. kolekcji 500 sztuk XVIII-wiecznej porcelany wiedeńskiej.

W pałacu, pośrodku traktu ogrodowego, w miejscu, gdzie zwykle znajduje się główny salon, znajdował się ogromny ogród zimowy, wysokości dwóch kondygnacji (ogrzewany centralnym ogrzewaniem funkcjonującym w całym budynku), spełniający również funkcję salonu. W ogrodzie zimowym hodowano wśród wielu gatunków roślin egzotycznych, m.in. palmy daktylowe. Z pałacu rozciągał się obszerny widok na rozlewiska rzeki Olsy[3].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Bacewicze w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880.
  2. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 102.
  3. Roman Aftanazy, Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, wyd. drugie przejrzane i uzupełnione, t. 1: Województwa mińskie, mścisławskie, połockie, witebskie, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991, s. 16–18, ISBN 83-04-03713-0, ​ISBN 83-04-03701-7​ (całość).