Białe zęby

Białe Zęby (ang. White Teeth) – debiutancka powieść autorstwa brytyjskiej pisarki Zadie Smith wydana w 2000 roku. W Polsce opublikowana w 2002 roku przez wydawnictwo Znak w tłumaczeniu Zbigniewa Batko[1].

Białe zęby
White Teeth
Autor Zadie Smith
Tematyka obyczajowa
Typ utworu powieść
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Wielka Brytania
Język angielski
Data wydania 27 stycznia 2000
Wydawca Hamish Hamilton
Pierwsze wydanie polskie
Data wydania polskiego 15 października 2002
Wydawca Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”
Przekład Zbigniew Batko

Książka została nagrodzona wieloma nagrodami, m.in.: nagrodą James Tait Black Memorial [2], The Guardian First Book Award Whitbread Prize[3], Whitbread Book Awards w kategorii Pierwsza Powieść[4], Commonwealth Writers First Book Prize[5], Betty Trask Award[6].

Magazyn Time zaliczył powieść do 100 najlepszych aglojęzycznych powieści lat 1923-2005[7]. W 2019 roku powieść zajęła 39. miejsce na liście tygodnika The Guardian 100 najlepszych książek XXI w.[8] Zaś stacja BBC Arts w 2019 umieściła książkę na liście 100 powieści, które ukształtowały świat[9].

Jej nakład w Wielkiej Brytanii przekroczył milion egzemplarzy.

W 2002 stacja Channel 4 wyemitowała miniserial telewizyjny, który powstał na podstawie książki. Serial wyreżyserował Julian Jarrold, w adaptacji Simona Burke, w rolach głównych wystąpili Om Puri, Phil Davis i Naomie Harris[10].

Zarys fabułyEdytuj

Akcja książki toczy się w latach 1975-1999 (z wyjątkiem rozdziału 5, poświęconego wydarzeniom mającym miejsce pod koniec wojny). Bohaterami książki są trzy rodziny: Jonesów (Archie, Clara, Irie), Iqbali (Alsana, Millat, Samad, Magid) i Chalfenów (Joyce, Marcus, Joshua). Archie i Samad są przyjaciółmi od czasów II wojny światowej. Samad jest Bengalczykiem, który przyjechał do pracy w Anglii. Ma on żonę Alsane o wiele od niego młodszą i dwóch synów-bliźniaków: Millata i Magida. Millat jest słabym uczniem, jest bardzo agresywny i buntowniczy. Fascynują go filmy gangsterskie i sam postanawia zostać bandytą. Magid jest świetnym uczniem, jest dobrze wychowany i spokojny. Archie ma żonę Jamajkę Clare, z którą ma córkę Irie. Irie jest zakochana w Millacie i dokłada wszelkich starań, aby go zdobyć. Chalfenowie są niesamowicie inteligentną rodziną: Marcus jest genetykiem, jego żona, Joyce, znaną botaniczką, a ich dzieci wykazują wielkie predyspozycje w przedmiotach ścisłych.

PrzypisyEdytuj

  1. Białe Zęby Zadie Smith (pol.). Lubimy czytać. [dostęp 2020-05-23].
  2. Winners of the James Tait Black Prize for Fiction (ang.). The University of Edinburgh. [dostęp 2020-05-15].
  3. Guardian First Book Award 2000 (ang.). The Guardian. [dostęp 2020-05-23].
  4. Costa Book Awards Archive (ang.). Costa Book Awards. [dostęp 2020-05-23].
  5. Zadie Smith wins Commonwealth regional prize (ang.). The Guardian, 2006-02-07. [dostęp 2020-05-23].
  6. Previous winners of the Betty Trask Prize and Awards (ang.). The Society of Authors Awards. [dostęp 2020-05-23].
  7. All-TIME 100 Novels (ang.). Time. [dostęp 2020-05-15].
  8. The 100 best books of the 21st century (ang.). The Guardian, 2019-08-21. [dostęp 2020-05-15].
  9. Explore the list of 100 Novels That Shaped Our World (ang.). BBC, 2019-11-05. [dostęp 2020-05-13].
  10. White Teeth TV Mini-Series (2002– ) (ang.). IMDb. [dostęp 2020-05-23].