Otwórz menu główne

Brama Żeglarska w Toruniu

Brama Żeglarska w Toruniu – jedna z trzech bram średniowiecznego Torunia, jakie przetrwały do dnia dzisiejszego.

Brama Żeglarska w Toruniu
Obiekt zabytkowy nr rej. A/47/181 z 24 października 1929
Ilustracja
Brama widziana od strony południowej
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Miejscowość Toruń
Typ budynku brama
Styl architektoniczny gotyk
Rozpoczęcie budowy XIII wiek
Ukończenie budowy XIV wiek
Ważniejsze przebudowy 1820
Położenie na mapie Torunia
Mapa lokalizacyjna Torunia
Brama Żeglarska w Toruniu
Brama Żeglarska w Toruniu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Brama Żeglarska w Toruniu
Brama Żeglarska w Toruniu
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Brama Żeglarska w Toruniu
Brama Żeglarska w Toruniu
Ziemia53°00′29,70″N 18°36′22,58″E/53,008250 18,606272

LokalizacjaEdytuj

Brama znajduje się w południowej części Zespołu Staromiejskiego, na wschód od Baszty Gołębnik.

HistoriaEdytuj

Brama Żeglarska jest jedną z trzech zachowanych bram staromiejskich i jednocześnie jedną z czterech pierwotnie znajdujących się w nadwiślańskim fragmencie murów miejskich. Pozostałe to bramy: Klasztorna, Łazienna i Mostowa.

Budowę bramy prowadzącej na nabrzeże portowe rozpoczęto prawdopodobnie jeszcze w końcu XIII wieku[1]; ukończono natomiast w połowie wieku XIV[1]. Brama została zbudowana na planie prostokąta z czerwonej cegły. Obecnie, w murze bezpośrednio przylegającym do bramy, po obu jej stronach, znajdują się furty dla pieszych.

Początkowo były to najważniejsze ze wszystkich wrót miasta. To tu rozpoczynała się toruńska Via Regia (Droga Królewska), która prowadziła reprezentacyjną ulicą Żeglarską, obok fary śś. Janów, wschodnią pierzeją Rynku Staromiejskiego (obok ratusza Starego Miasta), ulicą Chełmińską aż do Bramy Chełmińskiej[2]. To przed Bramą Żeglarską burmistrzowie i rada miejska witali królów i najznakomitszych gości[1].

Znaczenie obronne brama utraciła po zdobyciu miasta przez wojska szwedzkie Karola XII w 1703 roku[3].

Początkowo podobna do innych bram nadwiślańskich (Łaziennej i pierwotnej Mostowej), Żeglarska była kilkakrotnie przebudowywana. Skutkiem tych prac była niemal całkowita zmiana charakteru bramy. Jeszcze pod koniec XVIII wieku Brama Żeglarska mieściła więzienie, później zaadaptowane na pomieszczenia mieszkalne[3]. W 1820 roku[4] miała miejsce najpoważniejsza przeróbka. Wówczas to część bramy rozebrano, a pozostawiono pozbawione wnętrz wrota[1]. To również w XIX wieku bramę nadbudowano o nowy hełm[1].

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Bramy. Brama Żeglarska (pol.). Toruński Serwis Turystyczny, 2 maja 2008; 23:19. [dostęp 2 listopada 2009].
  2. Droga Królewska/ul. Chełmińska (pol.). Toruński Serwis Turystyczny, 7 października 2007; 16:07. [dostęp 2 listopada 2009].
  3. a b Bramy i baszty. Brama Żeglarska (pol.). Toruń – oficjalna strona miejska. [dostęp 2 listopada 2009].
  4. Jerzy Kwiatek: Toruń (pol.). Polskie Książki Telefoniczne Sp. z o.o.. [dostęp 2 listopada 2009].