Otwórz menu główne
Spacer.gif To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Cai.

Cai Yuanpei (ur. 11 stycznia 1868 w Shaoxingu, zm. 5 marca 1940 w Hongkongu) – chiński liberalny uczony i pedagog. Zwolennik syntezy myśli chińskiej i zachodniej o poglądach anarchistycznych[1].

Cai Yuanpei
Cai Yuanpei
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone 蔡元培
Pismo tradycyjne 蔡元培
Hanyu pinyin Cài Yuánpéi
Wade-Giles Ts’ai Yüan-p’ei
Wymowa (IPA) [tsʰâi ɥɛ̌npʰěi]

ŻyciorysEdytuj

Był członkiem cesarskiej Akademii Hanlin, działał w ruchu republikańskim[2]. W latach 1912-1913 był pierwszym ministrem edukacji Republiki Chińskiej. W tamtym czasie, utworzono m.in. komisję ds. reform językowych, której zadaniem było rozpoczęcie prac nad fonetycznym systemem do pisania, który miał zastąpić regionalne dialekty. Do komisji został zaproszony m.in. ceniony filolog i również działacz anarchistyczny - Wu Zhihui. Prace komisji zakończyły się stworzeniem fonetycznego pisma bopomofo, które jest do dzisiaj szeroko stosowane[3].

Na znak sprzeciwu wobec polityki Yuan Shikaia złożył dymisję, po czym wyjechał na studia do Niemiec i Francji[4]. Po powrocie do Chin był w latach 1916-1926 rektorem Uniwersytetu Pekińskiego. Pod jego skrzydłami na uniwersytecie rozwijał się Ruch Nowej Kultury, występujący przeciwko porządkowi konfucjańskiemu i dominacji języka klasycznego w literaturze. W 1919 roku czasowo zrzekł się funkcji rektora na znak solidarności z uczestnikami Ruchu 4 Maja. W 1928 roku założył Academia Sinica, której został pierwszym prezesem.

W 1932 roku na znak sprzeciwu wobec polityki terroru prowadzonej przez rząd Kuomintangu został współzałożycielem Chińskiej Ligi Praw Obywatelskich.

PrzypisyEdytuj

  1. Arif Dirlik: Anarchism in the Chinese Revolution (ang.). Google Books. [dostęp 2015-01-14].
  2. John K. Fairbank: Historia Chin. Nowe spojrzenie. Gdańsk: Wyd. Marabut, 1996, s. 201. ISBN 83-85893-79-2.
  3. Peter Gue Zarrow, Anarchism and Chinese Political Culture, New York: Columbia University Press, 1990, ISBN 0-231-07138-8.
  4. John K. Fairbank: Historia Chin. Nowe spojrzenie. Gdańsk: Wyd. Marabut, 1996, s. 246. ISBN 83-85893-79-2.

BibliografiaEdytuj