Cieśnina Księcia Walii

cieśnina w północnej Kanadzie

Cieśnina Księcia Walii[1] (ang. Prince of Wales Strait) – cieśnina w północnej Kanadzie, na obszarze Terytoriów Północno-Zachodnich.

Cieśnina Księcia Walii
ilustracja
Państwo  Kanada
Terytorium  Terytoria Północno-Zachodnie
Rodzaj obiektu cieśnina
Położenie na mapie Terytoriów Północno-Zachodnich
Mapa lokalizacyjna Terytoriów Północno-Zachodnich
Cieśnina Księcia Walii
Cieśnina Księcia Walii
Położenie na mapie Kanady
Mapa lokalizacyjna Kanady
Cieśnina Księcia Walii
Cieśnina Księcia Walii
Ziemia72°45′N 118°00′W/72,750000 -118,000000
Mapa

GeografiaEdytuj

Cieśnina oddziela Wyspę Banksa na zachodzie od Wyspy Wiktorii, łącząc Cieśninę Melville’a na północnym wschodzie z Zatoką Amundsena na południu. Ma długość 275 km[2]. Jej średnia szerokość to około 15 km, ale zwęża się do 10 km w pobliżu wysp Princess Royal. Po północno-zachodniej stronie wysp znajdują się rozległe płycizny, gdzie głębokość wody jest równa zaledwie 4,2 m i statki muszą płynąć południowo-wschodnią stroną, gdzie woda ma głębokość 32 m i więcej[3].

Jako że przeważające wiatry w cieśninach McClure’a i Melville’a spychają wieloletni lód morski z Oceanu Arktycznego dalej na wschód, Cieśnina Księcia Walii jest przeważnie pokryta tylko jednorocznym lodem. Lód zaczyna pękać przeważnie pod koniec czerwca, od Zatoki Amundsena, na północy cieśniny dopiero w sierpniu. Na początku września cieśnina jest w największym stopniu wolna od lodu, zdarza się, że całkowicie. Pod koniec września woda znów zaczyna zamarzać, do listopada tworząc zwartą pokrywę[3].

HistoriaEdytuj

Cieśninę odkrył dla Europejczyków w 1850 roku Robert McClure, który przepłynął ją od południa, prawie docierając do Cieśniny Melville’a, zanim lód zmusił go do zawrócenia. Cieśnina została nazwana na cześć Alberta Edwarda, ówczesnego księcia Walii[2]. Ze względu na lepsze warunki lodowe niż w Cieśninie McClure’a, Cieśnina Księcia Walii należy do częściej używanych szlaków Przejścia Północno-Zachodniego. Ropa naftowa i gaz ziemny z Morza Beauforta są przez nią transportowane na wschód[3].

PrzypisyEdytuj

  1. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych Świata. Maciej Zych (redaktor). Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2013, s. 591. ISBN 978-83-254-1988-2.
  2. a b Prince of Wales Strait. Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2018-07-13].
  3. a b c Donat Pharand, Leonard H. Legault: The Northwest Passage: Arctic Straits. Martinus Nijhoff Publishers, 1984, s. 10, seria: International straits of the world. ISBN 978-90-247-2979-1.