Otwórz menu główne

Cis japoński (Taxus cuspidata Siebold & Zucc.) – gatunek drzewa iglastego należący do rodziny cisowatych. Występuje we wschodniej Azji, na terenie Rosji, Chin, Korei i wyspach Japonii[2]. Do Europy sprowadził go w 1855 roku szkocki łowca roślin Robert Fortune[5]. Obecnie wyróżnia się wiele kultywarów i mieszańców tego gatunku, w większości stanowiących rezultat krzyżowania go z cisem pospolitym.

Cis japoński
Ilustracja
Morfologia cisu japońskiego
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny naczyniowe
Nadgromada rośliny nasienne
Gromada nagonasienne
Podgromada nagonasienne drobnolistne
Klasa iglaste
Rząd cyprysowce
Rodzina cisowate
Rodzaj cis
Gatunek cis japoński
Nazwa systematyczna
Taxus cuspidata Siebold & Zucc.
Abh. Math.-Phys. Cl. Königl. Bayer. Akad. Wiss. 4(3):232. 1846 (Fl. jap. fam. nat. 2:110.).)[2]
Synonimy

  • Cephalotaxus umbraculifera Siebold ex Endl.
  • Taxus biternata Spjut
  • Taxus caespitosa Nakai
  • Taxus umbraculifera (Siebold ex Endl.) C.Lawson[3]
Kategoria zagrożenia
Status iucn2.3 LC pl.svg
niższego ryzyka (IUCN 2.3)[4]
Liście i owoce

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Rozłożysty, szeroki, czasami stożkowaty. Dorasta do 15 m wysokości[5]. Częściej rośnie jako krzew, tworząc zarośla.
Pień
Kora czerwonobrązowa, u dojrzałych osobników łuszcząca się strzępkami.
Liście
Zimozielone, spłaszczone, gwałtownie zwężające się ku końcowi blaszki liściowej, osadzone na krótkim, cienkim ogonku. Górna strona - ciemnozielona, błyszcząca, spodnia - jaśniejsza, żółtawa. Brak białych pasków oraz przewodów żywicznych. Igły na pędzie rozłożone są nieregularnie. Do 2,5 cm długości. Często tworzą V-kształtny przedział. Cierniste[6].
Kwiaty
Roślina dwupienna, wiatropylna. Kwiaty niepozorne, żółtawe.
Nasiona
Nasiono wypełnia czerwoną, mięsistą osnówkę i jest lekko wystające poza jej brzegi. Wytwarza najwięcej nasion spośród wszystkich gatunków cisu.

Biologia i ekologiaEdytuj

Rośnie powoli, jest bardzo odporny na trudne warunki klimatyczne[5]. Jak wszystkie cisy, gatunek silnie trujący, aczkolwiek stanowiący źródło taksolu, wykorzystywanego w leczeniu nowotworów.

PrzypisyEdytuj

  1. Christenhusz, M.J.M., J.L. Reveal, A. Farjon, M.F. Gardner, R.R. Mill, and M.W. Chase (2011). A new classification and linear sequence of extant gymnosperms. Phytotaxa 19: 55–70.
  2. a b Taxus cuspidata (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2012-02-26].
  3. The Plant List. [dostęp 2012-02-26].
  4. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (ang.). [dostęp 26 luty 2012].
  5. a b c Russel, Cutler, Walters: Ilustrowana encyklopedia Drzewa Świata. Kraków: Universitas, 2008, s. 284. ISBN 97883242-0842-5.
  6. Bruno T. Kremer: Drzewa. Warszawa: Świat Książki, 1996, s. 86. ISBN 83-7129-141-8.