Otwórz menu główne

Człowiek dobrze wychowany

Człowiek dobrze wychowany (ludzie dobrze wychowani) – jedna z kategorii typologicznych osobowości społecznej Floriana Znanieckiego określająca osoby, których dzieciństwo i młodość były kontrolowane przez kręgi wychowawcze, a dodatkowo w tym okresie życia nie pracowały[1]. Jednostka taka w życiu dorosłym skoncentrowana jest na budowaniu opinii o sobie we własnym środowisku, ma silnie rozbudowana jaźń odzwierciedloną. Uznaje ona te oceny na własny temat, które tworzone są w istotnych dla niego środowiskach, a innowacje przyjmuje o ile są one akceptowane przez znaczące dla niej autorytety[2].

Wychowanie w kręgach wychowawczych przez Znanieckiego jest ujmowane także jako przygotowanie jednostki do pełnienia przyszłych ról społecznych, których odgrywania w przyszłości oczekuje grupa społeczna (rodzina, szkoła, kościół, krąg sąsiedzki), która tę jednostkę wychowuje. Jednostka uczy się ról społecznych, które ma odgrywać w przyszłości w sposób pożądany. Kręgi osób starszych nie tylko bezpośrednio wpływają wychowawczo na jednostkę, ale także pośrednio poprzez regulację stosunków społecznych między młodymi osobami[3]. Osoba podlegająca wychowaniu zarówno przyswaja idee i normy, zgodnie z którymi ma działać w przyszłości jak i takie, zgodnie z którymi ma działać w teraźniejszości. W przypadku, gdy w przyszłym życiu następują rozbieżności między rolami, jakie jednostka realistycznie odgrywa, a tym jak została przygotowana do pełnienia ról, znajduje się ona nadal w fazie "przygotowawczej"[4].

Ludzie dobrze wychowani mają tendencję do tworzenia zamkniętych kręgów, które pozwalają im na nie stykanie się ze środowiskami, których opinie o sobie samych ignorują. W dorosłym życiu stanowią oni podłoże elity wychowania[5].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Florian Znaniecki: Ludzie teraźniejsi a cywilizacja przyszłości. Warszawa: PWN, 2001, s. 121-122. ISBN 83-01-13460-7.
  2. Florian Znaniecki: Ludzie teraźniejsi a cywilizacja przyszłości. Warszawa: PWN, 2001, s. 131-134. ISBN 83-01-13460-7.
  3. Florian Znaniecki: Ludzie teraźniejsi a cywilizacja przyszłości. Warszawa: PWN, 2001, s. 124-126. ISBN 83-01-13460-7.
  4. Florian Znaniecki: Ludzie teraźniejsi a cywilizacja przyszłości. Warszawa: PWN, 2001, s. 128-129. ISBN 83-01-13460-7.
  5. Florian Znaniecki: Ludzie teraźniejsi a cywilizacja przyszłości. Warszawa: PWN, 2001, s. 136. ISBN 83-01-13460-7.