Dżamal ad-Din al-Afghani

Dżamal ad-Din Asadabadi al-Afghani (ur. 1838/9 Asadabad k. Hamadanu[1][2] - zm. 9 marca 1897, Stambuł) – irański działacz polityczny i islamski ideolog w muzułmańskim świecie pod koniec XIX wieku, szczególnie na Bliskim Wschodzie, w Azji Południowej i Europie. Jest uważany za twórcę panislamizmu oraz przedstawiciela nurtu modernistycznego w islamie[3].

Dżamal ad-Din al-Afghani

Wraz z Muhammadem Abduhem wydawał antybrytyjskie czasopismo "Nierozerwalna więź" (al-Urwah al-Wuthqa), w którym zawarł swoje poglądy uwolnienienia narodów muzułmańskich spod obcej dominacji (kolonialnej) oraz rządów despotycznych. Według al-Afghaniego, państwo islamskie powinno cechować się systemem demokratycznym, konstytucyjno-parlamentarnym, z elementami socjalizmu, zawartymi w Koranie.

Natomiast państwo panislamskie miało być strukturą ponadnarodowościową, duchową "nierozerwalną więzią" wszystkich muzułmanów.

PrzypisyEdytuj

  1. Nazem al-Eslam Kermani, Tarich-e bidari-je Iranijan, Teheran: Amir Kabir, 2005–2006, s. 60-61.
  2. AFḠĀNĪ, JAMĀL-AL-DĪN – Encyclopaedia Iranica, iranicaonline.org [dostęp 2020-11-29].
  3. Roman Tokarczyk: Współczesne doktryny polityczne. 2010, s. 419.

BibliografiaEdytuj